कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणम्
द्वितीयाष्टके चतुर्थः प्रपाठकः

अष्टक २ प्रपाठक ४
उपहोमाः
उपहोमाः
जुष्टो॒ दमू॑ना॒ अति॑थिर्दुरो॒णे⁠। इ॒मं नो॑ य॒ज्ञमुप॑ याहि वि॒द्वान्⁠। विश्वा॑ अग्नेऽभि॒ युजो॑ वि॒हत्य॑⁠। श॒त्रू॒य॒तामाभ॑रा॒ भोज॑नानि⁠॥ अग्ने॒ शद्‌र्ध॑ मह॒ते सौभ॑गाय⁠। तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु⁠। सं जा᳚स्प॒त्यꣳ सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व⁠। श॒त्रू॒य॒ताम॒भिति॑ष्ठा॒ महा॑ꣳसि⁠॥ अग्ने॒ यो नो॒ऽभितो॒ जनः॑⁠। वृको॒ वारो॒ जिघा॑ꣳसति⁠ ॥ [१] (१०) ताꣴस्त्वव्ँवृ॑त्रहञ्जहि⁠। वस्व॒स्मभ्य॒माभ॑र⁠॥ अग्ने॒ यो नो॑ऽभि॒दास॑ति⁠। स॒मा॒नो यश्च॒ निष्ट्यः॑⁠। इ॒द्ध्मस्ये॑व प्र॒ख्‍षाय॑तः⁠। मा तस्योच्छे॑षि॒ किञ्च॒न⁠॥ त्वमि॑न्द्राभि॒भूर॑सि⁠। दे॒वो विज्ञा॑तवीर्यः⁠। वृ॒त्र॒हा पु॑रु॒चेत॑नः⁠॥ अप॒ प्राच॑ इन्द्र॒ विश्वा॑ꣳ अ॒मित्रा॑न्⁠ ॥ [२] (१०) अपापा॑चो अभिभूते नुदस्व⁠। अपोदी॑चो॒ अप॑ शूरध॒राच॑ ऊ॒रौ⁠। यथा॒ तव॒ शर्म॒न्मदे॑म⁠॥ तमिन्द्र॑व्ँवाजयामसि⁠। म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे⁠। स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत्⁠॥ यु॒जे रथं॑ ग॒वेष॑ण॒ꣳ॒ हरि॑भ्याम्⁠। उप॒ ब्रह्मा॑णि जुजुषा॒णम॑स्थुः⁠। विबा॑धिष्टा॒स्य रोद॑सी महि॒त्वा⁠। इन्द्रो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ती ज॑घ॒न्वान्⁠ ॥ [३] (१०) ह॒व्य॒वाह॑मभिमाति॒षाऽह᳚म्⁠। र॒ख्‍षो॒हणं॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुम्⁠। ज्योति॑ष्मन्तं॒ दीद्य॑तं॒ पुर॑न्धिम्⁠। अ॒ग्निꣴ स्वि॑ष्ट॒कृत॒मा हु॑वेम⁠॥ स्वि॑ष्टमग्ने अ॒भि तत् पृ॑णाहि⁠। विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य⁠। उ॒रुं नः॒ पन्थां᳚ प्रदि॒शन्वि भा॑हि⁠। ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒जरं॑ न॒ आयुः॑⁠॥ त्वाम॑ग्ने ह॒विष्म॑न्तः⁠। दे॒वं मर्ता॑स ईडते⁠ ॥ [४] (१०) मन्ये᳚ त्वा जा॒तवे॑दसम्⁠। स ह॒व्या व॑ख्‍ष्याऽनु॒षक्⁠॥ विश्वा॑नि नो दु॒र्गहा॑ जातवेदः⁠। सिन्धुं॒ न ना॒वा दु॑रि॒ताऽति॑पर्‌षि⁠। अग्ने॑ अत्रि॒वन् मन॑सा गृणा॒नः⁠। अ॒स्माकं॑ बोद्ध्यवि॒ता त॒नूना᳚म्⁠॥ पू॒षा गा अन्वे॑तु नः⁠। पू॒षा र॑ख्‍ष॒त्वर्व॑तः⁠। पू॒षा वाज॑ꣳ सनोतु नः⁠॥ पू॒षेमा आशा॒ अनु॑वेद॒ सर्वाः᳚⁠ ॥ [५] (१०) सो अ॒स्माꣳ अभ॑यतमेन नेषत्⁠। स्व॒स्ति॒दा अघृ॑णिः॒ सर्व॑वीरः⁠। अप्र॑युच्छन् पु॒र ए॑तु॒ प्रजा॒नन्न्⁠॥ त्वम॑ग्ने स॒प्रथा॑ असि⁠। जुष्टो॒ होता॒ वरे᳚ण्यः⁠। त्वया॑ य॒ज्ञव्ँवित॑न्वते⁠॥ अ॒ग्नी रख्‍षा॑ꣳसि सेधति⁠। शु॒क्रशो॑चि॒रम॑र्त्यः⁠। शुचिः॑ पाव॒क ईड्यः॑⁠॥ अग्ने॒ रख्‍षा॑णो॒ अꣳह॑सः⁠ ॥ [६] (१०) प्रति॑ष्म देव॒ रीष॑तः⁠। तपि॑ष्ठैर॒जरो॑ दह⁠॥ अग्ने॒ हꣳसि॒ न्य॑त्रिण᳚म्⁠। दीद्य॒न् मर्त्ये॒ष्वा⁠। स्वे ख्‍षये॑ शुचिव्रत⁠॥ आ वा॑त वाहि भेष॒जम्⁠। वि वा॑त वाहि॒ यद्रपः॑⁠। त्वꣳहि वि॒श्व भे॑षजः⁠। दे॒वानां᳚ दू॒त ईय॑से⁠॥ द्वावि॒मौ वाता॑ वातः⁠ ॥ [७] (१०) आ सिन्धो॒रा प॑रा॒वतः॑⁠। दख्‍षं॑ मे अ॒न्य आ॒वातु॑⁠। परा॒ऽन्यो वा॑तु॒ यद्रपः॑⁠॥ यद॒दो वा॑त ते गृ॒हे⁠। अ॒मृत॑स्य नि॒धिर्‌हि॒तः⁠। ततो॑ नो देहि जी॒वसे᳚⁠। ततो॑ नो धेहि भेष॒जम्⁠। ततो॑ नो॒ मह॒ आव॑ह⁠॥ वात॒ आवा॑तु भेष॒जम्⁠। श॒म्भूर् म॑यो॒ भूर्नो॑ हृ॒दे⁠ ॥ [८] (१०) प्रण॒ आयू॑ꣳषि तारिषत्⁠॥ त्वम॑ग्ने अ॒याऽसि॑⁠। अ॒या सन्मन॑सा हि॒तः⁠। अ॒या सन्‌ह॒व्यमू॑हिषे⁠। अ॒या नो॑ धेहि भेष॒जम्⁠॥ इ॒ष्टो अ॒ग्निराहु॑तः⁠। स्वाहा॑कृतः पिपर्तु नः⁠। स्व॒गा दे॒वेभ्य॑ इ॒दं नमः॑⁠॥ कामो॑ भू॒तस्य॒ भव्य॑स्य⁠। स॒म्राडेको॒ विरा॑जति⁠ ॥ [९] (१०) स इ॒दं प्रति॑ पप्रथे⁠। ऋ॒तूनुथ् सृ॑जते व॒शी⁠॥ काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑⁠। मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मय्ँयदासी᳚त्⁠। स॒तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न्⁠। हृ॒दि प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा⁠॥ त्वया॑ मन्यो स॒रथ॑मारु॒जन्तः॑⁠। हर्‌ष॑माणासो धृष॒ता म॑रुत्वः⁠। ति॒ग्मेष॑व॒ आयु॑धा स॒ꣳ॒शिशा॑नाः⁠। उप॒प्रय॑न्ति॒ नरो॑ अ॒ग्निरू॑पाः⁠ ॥ [१०] (१०) म॒न्युर्भगो॑ म॒न्युरे॒वास॑ दे॒वः⁠। म॒न्युर्‌होता॒ वरु॑णो वि॒श्ववे॑दाः⁠। म॒न्युव्ँविश॑ ईडते देव॒यन्तीः᳚⁠। पा॒हि नो॑ मन्यो॒ तप॑सा॒ श्रमे॑ण⁠॥ त्वम॑ग्ने व्रत॒भृच्छुचिः॑⁠। दे॒वाꣳ आसा॑दया इ॒ह⁠। अग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे⁠॥ व्र॒ता नु बिभ्र॑द्व्रत॒पा अदा᳚भ्यः⁠। यजा॑ नो दे॒वाꣳ अ॒जरः॑ सु॒वीरः॑⁠। दध॒द्रत्ना॑नि सुविदा॒नो अ॑ग्ने⁠। गो॒पा॒य नो॑ जी॒वसे॑ जातवेदः⁠ ॥ [११] (११) (जिघा॑ꣳस त्य॒मित्रा᳚ ञ्जघ॒न्वा नी॑डते॒ सर्वा॒ अꣳह॑सो वातो हृ॒दे रा॑ज त्य॒ग्निरू॑पाः सुविदा॒नो अ॑ग्न॒ एकं॑ च) ॥१॥
उपहोमाः
चख्‍षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते⁠। वाचो॑ हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते⁠। यो मा॑ऽघा॒युर॑भि॒दास॑ति⁠। तम॑ग्ने मे॒न्याऽमे॒निं कृ॑णु⁠॥ यो मा॒ चख्‍षु॑षा॒ यो मन॑सा⁠। यो वा॒चा ब्रह्म॑णाऽघा॒युर॑भि॒दास॑ति⁠। तया᳚ऽग्ने॒ त्वं मे॒न्या⁠। अ॒मुम॑मे॒निं कृ॑णु⁠॥ यत् किंचा॒सौ मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा⁠। य॒ज्ञैर् जु॒होति॒ यजु॑षा ह॒विर्भिः॑⁠ ॥ [१२] (१०) तन् मृ॒त्युर् निर्‌ऋ॑त्या सव्ँविदा॒नः⁠। पु॒राऽऽदि॒ष्टादाहु॑तीरस्य हन्तु⁠॥ या॒तु॒धाना॒ निर्‌ऋ॑ति॒रादु॒ रख्‍षः॑⁠। ते अ॑स्यघ्नं॒ त्वनृ॑तेन स॒त्यम्⁠। इन्द्रे॑षिता॒ आज्य॑मस्य मथ्नन्तु⁠। मातथ्समृ॑द्धि॒ यद॒सौ क॒रोति॑⁠॥ हन्मि॑ ते॒ऽहं कृ॒तꣳ ह॒विः⁠। यो मे॑ घो॒रमची॑ कृतः⁠। अपा᳚ञ्चौ त उ॒भौ बा॒हू⁠। अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म्⁠ ॥ [१३] (१०) अप॑नह्यामि ते बा॒हू⁠। अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म्⁠। अ॒ग्नेर् दे॒वस्य॒ ब्रह्म॑णा⁠। सर्वं॑ तेऽवधिषं कृ॒तम्⁠॥ पु॒राऽमुष्य॑ वषट्का॒रात्⁠। य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ नस्कृधि⁠। स्वि॑ष्टम॒स्माकं॑ भूयात्⁠। माऽस्मान् प्राप॒न्नरा॑तयः⁠॥ अन्ति॑ दू॒रे स॒तो अ॑ग्ने⁠। भ्रातृ॑व्यस्याऽभि॒दास॑तः⁠ ॥ [१४] (१०) व॒ष॒ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण⁠। कृ॒त्याꣳ ह॑न्मि कृ॒ताम॒हम्⁠॥ यो मा॒ नक्तं॒ दिवा॑ सा॒यम्⁠। प्रा॒तश्चाह्नो॑ नि॒पीय॑ति⁠। अ॒द्या तमि॑न्द्र॒ वज्रे॑ण⁠। भ्रातृ॑व्यं पादयामसि⁠॥ इन्द्र॑स्य गृ॒हो॑ऽसि॒ तं त्वा᳚⁠। प्रप॑द्ये॒ सगुः॒ साश्वः॑⁠। स॒ह यन्मे॒ अस्ति॒ तेन॑⁠॥ ईडे॑ अ॒ग्निव्ँवि॑प॒श्चित᳚म्⁠ ॥ [१५] (१०) गि॒रा य॒ज्ञस्य॒ साध॑नम्⁠। श्रु॒ष्टी॒वानं॑ धि॒तावा॑नम्⁠॥ अग्ने॑ श॒केम॑ ते व॒यम्⁠। यमं॑ दे॒वस्य॑ वा॒जिनः॑⁠। अति॒ द्वेषा॑ꣳसि तरेम⁠॥ अव॑तं मा॒ सम॑नसौ॒ समो॑कसौ⁠। सचे॑तसौ॒ सरे॑तसौ⁠। उ॒भौ माम॑वतं जातवेदसौ⁠। शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑⁠॥ स्व॒यं कृ॑ण्वा॒नः सु॒गमप्र॑यावम्⁠ ॥ [१६] (१०) ति॒ग्मशृ॑ङ्गो वृष॒भः शोशु॑चानः⁠। प्र॒त्नꣳ स॒धस्थ॒मनु॒पश्य॑मानः⁠। आ तन्तु॑म॒ग्निर्दि॒व्यं त॑तान⁠॥ त्वं न॒स्तन्तु॑रु॒त सेतु॑रग्ने⁠। त्वं पन्था॑ भवसि देव॒यानः॑⁠। त्वया᳚ऽग्ने पृ॒ष्ठव्ँव॒यमारु॑हेम⁠। अथा॑ दे॒वैः स॑ध॒मादं॑ मदेम⁠॥ उदु॑त्त॒मं मु॑मुग्धि नः⁠। वि पाशं॑ मद्ध्य॒मं चृ॑त⁠। अवा॑ध॒मानि॑ जी॒वसे᳚⁠ ॥ [१७] (१०) व॒यꣳ सो॑म व्र॒ते तव॑⁠। मन॑स्त॒नूषु॒ बिभ्र॑तः⁠। प्र॒जा व॑न्तो अशीमहि⁠॥ इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी सु॒भगा॑ सु॒पत्नी᳚⁠। उदꣳशे॑न पति॒विद्ये॑ जिगाय⁠। त्रि॒ꣳ॒शद॑स्या ज॒घन॒य्ँयोज॑नानि⁠। उ॒पस्थ॒ इन्द्र॒ꣴ॒ स्थवि॑रं बिभर्ति⁠॥ सेना॑ ह॒ नाम॑ पृथि॒वी ध॑नञ्ज॒या⁠। वि॒श्वव्य॑चा॒ अदि॑तिः॒ सूर्य॑त्वक्⁠। इ॒न्द्रा॒णी दे॒वी प्रा॒सहा॒ ददा॑ना⁠ ॥ [१८] (१०) सा नो॑ दे॒वी सु॒हवा॒ शर्म॑ यच्छतु⁠॥ आ त्वा॑ऽहार्‌षम॒न्तर॑भूः⁠। ध्रु॒वस्ति॒ष्ठावि॑चाचलिः⁠। विश॑स्त्वा॒ सर्वा॑ वाञ्छन्तु⁠। मा त्वद्रा॒ष्ट्रमधि॑भ्रशत्⁠॥ ध्रु॒वा द्यौर् द्ध्रु॒वा पृ॑थि॒वी⁠। ध्रु॒वव्ँविश्व॑मि॒दं जग॑त्⁠। ध्रु॒वा ह॒ पर्व॑ता इ॒मे⁠। ध्रु॒वो राजा॑ वि॒शाम॒यम्⁠॥ इ॒हैवैधि॒ मा व्य॑थिष्ठाः⁠ ॥ [१९] (१०) पर्व॑त इ॒वा वि॑चाचलिः⁠। इन्द्र॑ इवे॒ह ध्रु॒वस्ति॑ष्ठ⁠। इ॒ह रा॒ष्ट्रमु॑धारय⁠॥ अ॒भिति॑ष्ठ पृतन्य॒तः⁠। अध॑रे सन्तु॒ शत्र॑वः⁠। इन्द्र॑ इव वृत्र॒हाति॑ष्ठ⁠। अ॒पः ख्‍षेत्रा॑णि स॒जंय॑न्न्⁠॥ इन्द्र॑ एणमदीधरत्⁠। ध्रु॒वं ध्रु॒वेण॑ ह॒विषा᳚⁠। तस्मै॑ दे॒वा अधि॑ब्रवन्न्⁠। अ॒यं च॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑⁠ ॥ [२०] (११) (ह॒विर्भि॑ रा॒स्य॑ मभि॒ दास॑तो विप॒श्चित॒ मप्र॑यावं जी॒वसे॒ ददा॑ना व्यथिष्ठा ब्रव॒न्नेकं॑ च) ॥२॥
उपहोमाः
जुष्टी॑ नरो॒ ब्रह्म॑णा वः पितृ॒णाम्⁠। अख्‍ष॑मव्ययं॒ न किला॑ रिषाथ⁠। यच्छक्व॑रीषु बृह॒ता रवे॑ण⁠। इन्द्रे॒ शुष्म॒मद॑धाथा वसिष्ठाः⁠॥ पा॒व॒का नः॒ सर॑स्वती⁠। वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती⁠। य॒ज्ञव्ँव॑ष्टु धि॒या व॑सुः⁠॥ सर॑स्वत्य॒भि नो॑ नेषि॒ वस्यः॑⁠। मा प॑स्फरीः॒ पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क्⁠। जु॒षस्व॑ नः स॒ख्या॑ वे॒श्या॑ च⁠ ॥ [२१] (१०) मा त्वत्ख्‍षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म⁠॥ वृ॒ञ्जे ह॒विर्नम॑सा ब॒र्॒‌हिर॒ग्नौ⁠। अया॑मि॒ स्रुग् घृ॒तव॑ती सुवृ॒क्तिः⁠। अम्य॑ख्‍षि॒ सद्म॒ सद॑ने पृथि॒व्याः⁠। अश्रा॑यि य॒ज्ञः सूर्ये॒ न चख्‍षुः॑⁠॥ इ॒हार्वाञ्च॒मति॑ह्वये⁠। इन्द्रं॒ जैत्रा॑य॒ जेत॑वे⁠। अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः⁠॥ अ॒र्वाञ्च॒मिन्द्र॑म॒मुतो॑ हवामहे⁠। यो गो॒जिद्ध॑न॒जिद॑श्व॒जिद्यः⁠ ॥ [२२] (१०) इ॒मं नो॑ य॒ज्ञव्ँवि॑ह॒वे जु॑षस्व⁠। अ॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिनं॑ त्वा⁠॥ अस॑मृंष्टो जायसे मातृ॒वोः शुचिः॑⁠। म॒न्द्रः क॒विरुद॑तिष्ठो॒ विव॑स्वतः⁠। घृ॒तेन॑ त्वाऽवद्‌र्धयन्नग्न आहुत⁠। धू॒मस्ते॑ के॒तुर॑भवद्दि॒वि श्रि॒तः⁠॥ अ॒ग्निरग्रे᳚ प्रथ॒मो दे॒वता॑नाम्⁠। सय्ँया॑तानामुत्त॒मो विष्णु॑रासीत्⁠। यज॑मानाय परि॒गृह्य॑ दे॒वान्⁠। दी॒ख्‍षये॒दꣳ ह॒विराग॑च्छतं नः⁠ ॥ [२३] (१०) अ॒ग्निश्च॑ विष्णो॒ तप॑ उत्त॒मं म॒हः⁠। दी॒ख्‍षा॒पा॒लेभ्यो॒ वन॑त॒ꣳ॒ हि श॑क्रा⁠। विश्वै᳚र् दे॒वैर् य॒ज्ञियैः᳚ सव्ँविदा॒नौ⁠। दी॒ख्‍षाम॒स्मै यज॑मानाय धत्तम्⁠॥ प्रतद्विष्णुः॑ स्तवते वी॒र्या॑य⁠। मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः⁠। यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु⁠। अधि॑ख्‍षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚⁠॥ नू मर्तो॑ दयते सनि॒ष्यन्‌यः⁠। विष्ण॑व उरुगा॒याय॒ दाश॑त्⁠ ॥ [२४] (१०) प्र यः स॒त्राचा॒ मन॑सा॒ यजा॑ तै⁠। ए॒ताव॑न्तं॒ नर्य॑मा॒विवा॑सात्⁠॥ विच॑क्रमे पृथि॒वीमे॒ष ए॒ताम्⁠। ख्‍षेत्रा॑य॒ विष्णु॒र् मनु॑षे दश॒स्यन्न्⁠। ध्रु॒वासो॑ अस्य की॒रयो॒ जना॑सः⁠। उ॒रु॒ख्‍षि॒तिꣳ सु॒जनि॑मा चकार⁠॥ त्रिर्दे॒वः पृ॑थि॒वीमे॒ष ए॒ताम्⁠। विच॑क्रमे श॒तर्च॑सं महि॒त्वा⁠। प्र विष्णु॑रस्तु त॒वस॒स्त वी॑यान्⁠। त्वे॒षꣴ ह्य॑स्य॒ स्थवि॑रस्य॒ नाम॑⁠ ॥ [२५] (१०) होता॑रं चि॒त्रर॑थमद्ध्व॒रस्य॑⁠। य॒ज्ञस्य॑ यज्ञस्य के॒तुꣳ रुश॑न्तम्⁠। प्रत्य॑र्द्धिं दे॒वस्य॑ देवस्य म॒ह्ना⁠। श्रि॒या त्व॑ऽग्निमति॑थिं॒ जना॑नाम्⁠॥ आ नो॒ विश्वा॑भिरू॒तिभिः॑ स॒जोषाः᳚⁠। ब्रह्म॑ जुषा॒णो ह॑र्यश्व याहि⁠। वरी॑वृज॒थ् स्थवि॑रेभिः सुशिप्र⁠। अ॒स्मे दध॒द्वृष॑ण॒ꣳ॒ शुष्म॑मिन्द्र⁠॥ इन्द्रः॑ सुव॒र्॒‌षा ज॒नय॒न्नहा॑नि⁠। जि॒गायो॒शिग्भिः॒ पृत॑ना अभि॒श्रीः⁠ ॥ [२६] (१०) प्रारो॑चय॒न्मन॑वे के॒तुमह्ना᳚म्⁠। अवि॑न्द॒ज्ज्योति॑र्बृह॒ते रणा॑य⁠॥ अश्वि॑ना॒वव॑से॒ निह्व॑ये वाम्⁠। आ नू॒नय्ँया॑तꣳ सुकृ॒ताय॑ विप्रा⁠। प्रा॒त॒र्यु॒क्तेन॑ सु॒वृता॒ रथे॑न⁠। उ॒पाग॑च्छत॒मव॒साऽऽग॑तं नः⁠॥ अ॒वि॒ष्टं धी॒ष्वश्वि॑ना न आ॒सु⁠। प्र॒जाव॒द्रेतो॒ अह्र॑यं नो अस्तु⁠। आवां᳚ तो॒के तन॑ये॒ तूतु॑जानाः⁠। सु॒रत्ना॑सो दे॒ववी॑तिं गमेम⁠ ॥ [२७] (१०) त्वꣳ सो॑म॒ क्रतु॑भिः सु॒क्रतु॑र्भूः⁠। त्वं दख्‍षैः᳚ सु॒दख्‍षो॑ वि॒श्ववे॑दाः⁠। त्वव्ँवृषा॑ वृष॒त्वेभि॑र् महि॒त्वा⁠। द्यु॒म्नेभि॑र्द्यु॒म्न्य॑भवो नृ॒चख्‍षाः᳚⁠॥ अषा॑ढय्ँयु॒थ्सु पृत॑नासु॒ पप्रि᳚म्⁠। सु॒व॒र॒षाम॒फ्स्वाव्ँवृ॒जन॑स्य गो॒पाम्⁠। भ॒रे॒षु॒जाꣳ सु॑ख्‍षि॒तिꣳ सु॒श्रव॑सम्⁠। जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम⁠॥ भवा॑ मि॒त्रो न शेव्यो॑ घृ॒तासु॑तिः⁠। विभू॑तद्युम्न एव॒या उ॑ स॒प्रथाः᳚⁠ ॥ [२८] (१०) अधा॑ ते विष्णो वि॒दुषा॑चि॒दृध्यः॑⁠। स्तोमो॑ य॒ज्ञस्य॒ राद्ध्यो॑ ह॒विष्म॑तः⁠॥ यः पू॒र्व्याय॑ वे॒धसे॒ नवी॑यसे⁠। सु॒मज्जा॑नये॒ विष्ण॑वे॒ ददा॑शति⁠। यो जा॒तम॒स्य म॑ह॒तो म॒हि ब्रवा᳚त्⁠। सेदुः॒ श्रवो॑भिर्यु॒ज्यं॑ चिद॒भ्य॑सत्⁠॥ तमु॑ स्तोतारः पू॒र्व्यय्ँयथा॑ वि॒द ऋ॒तस्य॑⁠। गर्भ॑ꣳ ह॒विषा॑ पिपर्तन⁠। आऽस्य॑ जा॒नन्तो॒ नाम॑ चिद्विवक्तन⁠। बृ॒हत्ते॑ विष्णो सुम॒तिं भ॑जामहे⁠ ॥ [२९] (१०) इ॒मा धा॒ना घृ॑त॒स्नुवः॑⁠। हरी॑ इ॒होप॑वख्‍षतः⁠। इन्द्र॑ꣳ सु॒खत॑मे॒ रथे᳚⁠॥ ए॒ष ब्र॒ह्मा§1 , प्र ते॑ म॒हे⁠। वि॒दथे॑ श॒ꣳसिष॒ꣳ॒ हरी᳚⁠। य ऋ॒त्वियः॒ प्र ते॑ वन्वे⁠। व॒नुषो॑ हर्य॒तं मद᳚म्⁠। इन्द्रो॒ नाम॑ घृ॒तं न यः⁠। हरि॑भि॒श्चारु॒ सेच॑ते⁠। श्रु॒तो ग॒ण आ त्वा॑ विशन्तु⁠ ॥ [३०] (१०) हरि॑वर्पसं॒ गिरः॑⁠॥ आच॑र्‌षणि॒प्रा वृ॑ष॒भो जना॑नाम्⁠। राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑⁠। स्तु॒तः श्र॑व॒स्यन्नव॒सोप॑म॒द्रिक्⁠। यु॒क्त्वा हरी॒ वृष॒णाऽऽया᳚ह्य॒र्वाङ्⁠॥ प्र यथ् सिन्ध॑वः प्रस॒वय्ँयदाय॑न्न्⁠। आपः॑ समु॒द्रꣳ र॒त्थ्ये॑व जग्मुः⁠। अत॑श्चि॒दिन्द्रः॒ सद॑सो॒ वरी॑यान्⁠। यदी॒ꣳ॒ सोमः॑ पृ॒णाति॑ दु॒ग्धो अ॒ꣳ॒शुः⁠॥ ह्वया॑मसि॒ त्वेन्द्र॑ या॒ह्य॑र्वाङ्⁠ ॥ [३१] (१०) अरं॑ ते॒ सोम॑स्त॒नुवे॑ भवाति⁠। शत॑क्रतो मा॒दय॑स्वा सु॒तेषु॑⁠। प्रास्माꣳ अ॑व॒ पृत॑नासु॒ प्र यु॒थ्सु⁠॥ इन्द्रा॑य॒ सोमाः᳚ प्र॒दिवो॒ विदा॑नाः⁠। ऋ॒भुर्येभि॒र्वृष॑पर्वा॒विहा॑याः⁠। प्र॒य॒म्यमा॑णा॒न् प्रति॒ षूगृ॑भाय⁠। इन्द्र॒ पिब॒ वृष॑धूतस्य॒ वृष्णः॑⁠॥ अहे॑डमान॒ उप॑याहि य॒ज्ञम्⁠। तुभ्यं॑ पवन्त॒ इन्द॑वः सु॒तासः॑⁠। गावो॒ न व॑ज्रिन्थ् स्व॒मोको॒ अच्छ॑⁠ ॥ [३२] (१०) इन्द्राग॑हि प्रथ॒मो यज्ञिया॑नाम्⁠॥ या ते॑ का॒कुथ् सुकृ॑ता॒ या वरि॑ष्ठा⁠। यया॒ शश्व॒त्पिब॑सि॒ मद्ध्व॑ ऊ॒र्मिम्⁠। तया॑ पाहि॒ प्र ते॑ अद्ध्व॒र्युर॑स्थात्⁠। सं ते॒ वज्रो॑ वर्ततामिन्द्र ग॒व्युः⁠॥ प्रा॒त॒र्युजा॒ विबो॑धय⁠। अश्वि॑ना॒वेह ग॑च्छतम्⁠। अ॒स्य सोम॑स्य पी॒तये᳚⁠॥ प्रा॒त॒र्यावा॑णा प्रथ॒मा य॑जद्ध्वम्⁠। पु॒रा गृद्ध्रा॒दर॑रुषः पिबाथः⁠। प्रा॒तर्‌हि य॒ज्ञम॒श्विना॒ दधा॑ते⁠। प्रश॑ꣳ सन्ति क॒वयः॑ पूर्व॒भाजः॑⁠॥ प्रा॒तर्य॑जद्ध्वम॒श्विना॑ हिनोत⁠। न सा॒यम॑स्ति देव॒या अजु॑ष्टम्⁠। उ॒तान्यो अ॒स्मद्य॑जते॒ विचा॑यः⁠। पूर्वः॑ पूर्वो॒ यज॑मानो॒ वनी॑यान्⁠ ॥ [३३] (१६) (चा॒ श्व॒जिद्योग॑च्छतं नो॒ दाश॒न् नामा॑ भि॒श्रीर् ग॑मेम स॒प्रथा॑ भजामहे विशन्तु या॒ह्य॑र्वाङ् च्छ॑ पिबाथः॒ षट्च॑) ॥३॥
उपहोमाः
न॒क्तं॒ जा॒ताऽस्यो॑षधे⁠। रामे॒ कृष्णे॒ असि॑क्नि च⁠। इ॒दꣳ र॑जनि रजय⁠। कि॒लासं॑ पलि॒तं च॒ यत्⁠॥ कि॒लासं॑ च पलि॒तं च॑⁠। निरि॒तो ना॑शया॒ पृष॑त्⁠। आ नः॒ स्वो अ॑श्ञुता॒व्ँवर्णः॑⁠। परा᳚ श्वे॒तानि॑ पातय⁠॥ असि॑तं ते नि॒लय॑नम्⁠। आ॒स्थान॒मसि॑तं॒ तव॑⁠ ॥ [३४] (१०) असि॑क्नियस्योषधे⁠। निरि॒तो ना॑शया॒ पृष॑त्⁠॥ अ॒स्थि॒जस्य॑ कि॒लास॑स्य⁠। त॒नू॒जस्य॑ च॒ यत्त्व॒चि⁠। कृ॒त्यया॑ कृ॒तस्य॒ ब्रह्म॑णा⁠। लख्‍ष्म॑ श्वे॒तम॑नीनशम्⁠॥ सरू॑पा॒ नाम॑ ते मा॒ता⁠। सरू॑पो॒ नाम॑ ते पि॒ता⁠। सरू॑पाऽस्योषधे॒ सा⁠। सरू॑पमि॒दं कृ॑धि⁠ ॥ [३५] (१०) शु॒नꣳ हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र᳚म्⁠। अ॒स्मिन्भरे॒ नृत॑म॒व्ँवाज॑सातौ⁠। शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मथ्सु॑⁠। घ्नन्त॑व्ँवृ॒त्राणि॑ स॒जिंतं॒ धना॑नाम्⁠॥ धू॒नु॒थ द्यां पर्व॑तान्दा॒शुषे॒ वसु॑⁠। नि वो॒ वना॑ जिहते॒ याम॑नो भि॒या⁠। को॒पय॑थ पृथि॒वीं पृ॑श्ञिमातरः⁠। यु॒धे यदु॑ग्राः॒ पृष॑ती॒रयु॑ग्ध्वम्⁠॥ प्रवे॑पयन्ति॒ पर्व॑तान्⁠। विवि॑ञ्चन्ति॒ वन॒स्पती॑न्⁠ ॥ [३६] (१०) प्रोवा॑रत मरुतो दु॒र्मदा॑ इव⁠। देवा॑सः॒ सर्व॑या वि॒शा⁠॥ पु॒रु॒त्रा हि स॒दृङ्ङसि॑⁠। विशो॒ विश्वा॒ अनु॑ प्र॒भु⁠। स॒मथ्सु॑ त्वा हवामहे⁠॥ स॒मथ्स्व॒ग्निमव॑से⁠। वा॒ज॒यन्तो॑ हवामहे⁠। वाजे॑षु चि॒त्ररा॑धसम्⁠॥ संग॑च्छद्ध्व॒ꣳ॒ सव्ँव॑दद्ध्वम्⁠। सव्ँवो॒ मना॑ꣳसि जानताम्⁠ ॥ [३७] (१०) दे॒वा भा॒गय्ँयथा॒ पूर्वे᳚⁠। स॒जां॒ना॒ना उ॒पास॑त⁠॥ स॒मा॒नो मन्त्रः॒ समि॑तिः समा॒नी⁠। स॒मा॒नं मनः॑ स॒ह चि॒त्तमे॑षाम्⁠। स॒मा॒नं केतो॑ अ॒भिसꣳर॑भद्ध्वम्⁠। स॒ज्ञांने॑न वो ह॒विषा॑ यजामः⁠॥ स॒मा॒नी व॒ आकू॑तिः⁠। स॒मा॒ना हृद॑यानि वः⁠। स॒मा॒नम॑स्तु वो॒ मनः॑⁠। यथा॑ वः॒ सुस॒हाऽस॑ति⁠ ॥ [३८] (१०) स॒ज्ञांनं॑ नः॒ स्वैः⁠। स॒ज्ञांन॒मर॑णैः⁠। स॒ज्ञांन॑मश्विना यु॒वम्⁠। इ॒हास्मासु॒ निय॑च्छतम्⁠॥ स॒ज्ञांनं॑ मे॒ बृह॒स्पतिः॑⁠। स॒ज्ञांन॑ꣳ सवि॒ता क॑रत्⁠। स॒ज्ञांन॑मश्विना यु॒वम्⁠। इ॒ह मह्यं॒ निय॑च्छतम्⁠॥ उप॑च्छा॒यामि॑व॒ घृणेः᳚⁠। अग॑न्म॒ शर्म॑ ते व॒यम्⁠ ॥ [३९] (१०) अग्ने॒ हिर॑ण्यसंदृशः⁠॥ अद॑ब्धेभिः सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वम्⁠। शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑पाहि नो॒ गय᳚म्⁠। हिर॑ण्यजिह्वः सुवि॒ताय॒ नव्य॑से⁠। रख्‍षा॒माकि॑र्नो अ॒घश॑ꣳस ईशत⁠॥ मदे॑मदे॒ हि नो॑ द॒दुः⁠। यू॒था गवा॑मृजु॒क्रतुः॑⁠। संगृ॑भाय पु॒रू श॒ता⁠। उ॒भ॒या ह॒स्त्या वसु॑⁠। शि॒शी॒हि रा॒य आभ॑र⁠ ॥ [४०] (१०) शिप्रि॑न् वाजानां पते⁠। शची॑व॒स्तव॑ द॒ꣳ॒सना᳚⁠। आ तू न॑ इन्द्र भाजय⁠। गोष्वश्वे॑षु शु॒भ्रुषु॑⁠। स॒हस्रे॑षु तुवीमघ⁠॥ यद्दे॑वा देव॒ हेड॑नम्⁠। देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम्⁠। आदि॑त्या॒स्तस्मा᳚न्मा यू॒यम्⁠। ऋ॒तस्य॒र्तेन॑ मुञ्चत⁠॥ ऋ॒तस्य॒र्तेना॑दित्याः⁠ ॥ [४१] (१०) यज॑त्रा मु॒ञ्चते॒ह मा᳚⁠। य॒ज्ञैर्वो॑ यज्ञवाहसः⁠। आ॒शिख्‍ष॑न्तो॒ न शे॑किम⁠॥ मेद॑स्वता॒ यज॑मानाः⁠। स्रु॒चाऽऽज्ये॑न॒ जुह्व॑तः⁠। अ॒का॒मा वो॑ विश्वे देवाः⁠। शिख्‍ष॑न्तो॒ नोप॑ शेकिम⁠॥ यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त᳚म्⁠। एन॑ एन॒स्योऽक॑रत्⁠। भू॒तं मा॒ तस्मा॒द्भव्यं॑ च⁠ ॥ [४२] (१०) द्रु॒प॒दादि॑व मुञ्चतु⁠॥ द्रु॒प॒दादि॒वेन्मु॑मुचा॒नः⁠। स्वि॒न्नः स्ना॒त्वी मला॑दिव⁠। पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒ वाज्य᳚म्⁠। विश्वे॑ मुञ्चन्तु॒ मैन॑सः⁠॥ उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॑⁠। पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम्⁠। दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य᳚म्⁠। अग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्⁠ ॥ [४३] (९) (तव॑ कृधि॒ वन॒स्पती᳚ ञ्जानता॒ मस॑ति व॒यं भ॑रा दित्या श्‌च॒ +नव॑ च) ॥४॥
उपहोमाः
वृषा॒ सो अ॒ꣳ॒शुः प॑वते ह॒विष्मा॒न्थ्सोमः॑⁠। इन्द्र॑स्य भा॒ग ऋ॑त॒युः श॒तायुः॑⁠। स मा॒ वृषा॑णव्ँवृष॒भं कृ॑णोतु⁠। प्रि॒यव्ँवि॒शाꣳ सर्व॑वीरꣳ सु॒वीर᳚म्⁠॥ कस्य॒ वृषा॑ सु॒ते सचा᳚⁠। नि॒युत्वा᳚न् वृष॒भो र॑णत्⁠। वृ॒त्र॒हा सोम॑पीतये⁠॥ यस्ते॑ शृङ्ग वृषो नपात्⁠। प्रण॑पात् कुण्ड॒पाय्यः॑⁠। न्य॑स्मिन्दद्ध्र॒ आ मनः॑⁠ ॥ [४४] (१०) तꣳ स॒द्ध्रीची॑रू॒तयो॒ वृष्णि॑यानि⁠। पौꣴस्या॑नि नि॒युतः॑ सश्चु॒रिन्द्र᳚म्⁠। स॒मु॒द्रं न सिन्ध॑व उ॒क्थशु॑ष्माः⁠। उ॒रु॒व्यच॑सं॒ गिर॒ आवि॑शन्ति⁠॥ इन्द्रा॑य॒ गिरो॒ अनि॑शितसर्गाः⁠। अ॒पः प्रैर॑य॒न्थ् सग॑रस्य बु॒द्दध्नात्⁠। यो अख्‍षे॑णेव च॒क्रिया॒ शची॑भिः⁠। विष्व॑क्त॒स्तम्भ॑ पृथि॒वीमु॒त द्याम्⁠॥ अख्‍षो॑दय॒च्छव॑सा॒ ख्‍षाम॑ बु॒द्ध्नम्⁠। वार्णवा॑त॒स्तवि॑षीभि॒रिन्द्रः॑⁠ ॥ [४५] (१०) दृ॒ढान्यौ᳚घ्नादु॒शमा॑न॒ ओजः॑⁠। अवा॑भिनत्क॒कुभः॒ पर्व॑तानाम्⁠॥ आ नो॑ अग्ने सुके॒तुना᳚⁠। र॒यिव्ँवि॒श्वायु॑पोषसम्⁠। मा॒र्डी॒कं धे॑हि जी॒वसे᳚⁠॥ त्वꣳ सो॑म म॒हे भग᳚म्⁠। त्वय्ँयून॑ ऋताय॒ते⁠। दख्‍षं॑ दधासि जी॒वसे᳚⁠॥ रथ॑य्ँयुञ्जते म॒रुतः॑ शु॒भे स॒गम्⁠। सूरो॒ न मि॑त्रावरुणा॒ गवि॑ष्टिषु⁠ ॥ [४६] (१०) रजा॑ꣳसि चि॒त्रा वि च॑रन्ति त॒न्यवः॑⁠। दि॒वः स॑म्राजा॒ पय॑सा न उख्‍षतम्⁠॥ वाच॒ꣳ॒ सु मि॑त्रावरुणा॒विरा॑वतीम्⁠। प॒र्जन्य॑श्चि॒त्राव्ँव॑दति॒ त्विषी॑मतीम्⁠। अ॒भ्रा व॑सत मरुतः सु मा॒यया᳚⁠। द्याव्ँव॑र्‌षयतमरु॒णाम॑रे॒पस᳚म्⁠॥ अयु॑क्त स॒प्त शु॒न्ध्युवः॑⁠। सूरो॒ रथ॑स्य न॒प्त्रियः॑⁠। ताभि॑र्याति॒ स्वयु॑क्तिभिः⁠॥ वहि॑ष्ठेभिर्वि॒हर॑न्‌यासि॒ तन्तु᳚म्⁠ ॥ [४७] (१०) अ॒व॒व्यय॒न्नसि॑तं देव॒ वस्वः॑⁠। दवि॑द्ध्वतो र॒श्मयः॒ सूर्य॑स्य⁠। चर्मे॒वावा॑धु॒स्तमो॑ अ॒फ्स्व॑न्तः⁠॥ प॒र्जन्या॑य॒ प्रगा॑यत⁠। दि॒वस्पु॒त्राय॑ मी॒ढुषे᳚⁠। स नो॑ य॒वस॑मिच्छतु⁠॥ अच्छा॑ वद त॒वसं॑ गी॒र्भिरा॒भिः⁠। स्तु॒हि प॒र्जन्यं॒ नम॒सा वि॑वास⁠। कनि॑क्रदद्वृष॒भो जी॒रदा॑नुः⁠। रेतो॑ दधा॒त्वोष॑धीषु॒ गर्भ᳚म्⁠ ॥ [४८] (१०) यो गर्भ॒मोष॑धीनाम्⁠। गवां᳚ कृ॒णोत्यर्व॑ताम्⁠। प॒र्जन्यः॑ पुरु॒षीणा᳚म्⁠॥ तस्मा॒ इदा॒स्ये॑ ह॒विः⁠। जु॒होता॒ मधु॑मत्तमम्⁠। इडां᳚ नः स॒य्ँयतं॑ करत्⁠॥ ति॒स्रो यद॑ग्ने श॒रद॒स्त्वामित्⁠। शुचिं॑ घृ॒तेन॒ शुच॑यः सप॒र्यन्न्⁠। नामा॑नि चिद्दधिरे य॒ज्ञिया॑नि⁠। असू॑दयन्त त॒नुवः॒ सुजा॑ताः⁠ ॥ [४९] (१०) इन्द्र॑श्च नः शुनासीरौ⁠। इ॒मय्ँय॒ज्ञं मि॑मिख्‍षतम्⁠। गर्भं॑ धत्तꣴ स्व॒स्तये᳚⁠॥ ययो॑रि॒दव्ँविश्वं॒ भुव॑नमावि॒वेश॑⁠। ययो॑रान॒न्दो निहि॑तो॒ मह॑श्च⁠। शुना॑सीरावृ॒तुभिः॑ सव्ँविदा॒नौ⁠। इन्द्र॑वन्तौ ह॒विरि॒दं जु॑षेथाम्⁠॥ आ घा॒ ये अ॒ग्निमि॑न्ध॒ते⁠। स्तृ॒णन्ति॑ ब॒र्॒‌हिरा॑नु॒षक्⁠। येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा᳚⁠॥ अग्न॒ इन्द्र॑श्च मे॒दिना᳚⁠। ह॒थो वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति⁠। यु॒वꣳ हि वृ॑त्र॒हन्त॑मा⁠॥ याभ्या॒ꣳ॒ सुव॒रज॑य॒न्नग्र॑ ए॒व⁠। यावा॑तस्थ॒तुर्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚⁠। प्रच॑र्‌ष॒णी वृ॑षणा॒ वज्र॑बाहू⁠। अ॒ग्नी इन्द्रा॑ वृत्र॒हणा॑ हुवे वाम्⁠ ॥ [५०] (१७) (मन॒ इन्द्रो॒ गावि॑ष्टिषु॒ तन्तुं॒ गर्भ॒ꣳ॒ सुजा॑ताः॒ सखा॑ स॒प्त च॑) ॥५॥
उपहोमाः
उ॒त नः॑ प्रि॒या प्रि॒यासु॑⁠। स॒प्तस्वसा॒ सुजु॑ष्टा⁠। सर॑स्वती॒ स्तोम्या॑ऽभूत्⁠॥ इ॒मा जुह्वा॑ना यु॒ष्मदा नमो॑भिः⁠। प्रति॒ स्तोम॑ꣳ सरस्वति जुषस्व⁠। तव॒ शर्म॑न् प्रि॒यत॑मे॒ दधा॑नाः⁠। उप॑स्थेयाम शर॒णं न वृ॒ख्‍षम्⁠॥ त्रीणि॑ प॒दा विच॑क्रमे⁠। विष्णु॑र्गो॒पा अदा᳚भ्यः⁠। ततो॒ धर्मा॑णि धा॒रय॑न्न्⁠ ॥ [५१] (१०) तद॑स्य प्रि॒यम॒भि पाथो॑ अश्याम्⁠। नरो॒ यत्र॑ देव॒यवो॒ मद॑न्ति⁠। उ॒रु॒क्र॒मस्य॒ स हि बन्धु॑रि॒त्था⁠। विष्णोः᳚ प॒दे प॑र॒मे मद्ध्व॒ उथ्सः॑⁠॥ क्र॒त्वा॒ दा अ॑स्थु॒ श्रेष्ठः॑⁠। अ॒द्य त्वा॑ व॒न्वन्थ् सु॒रेक्णाः᳚⁠। मर्त॑ आनाश सुवृ॒क्तिम्⁠॥ इ॒मा ब्र॑ह्म ब्रह्मवाह⁠। प्रि॒या त॒ आ ब॒र॒हिः सी॑द⁠। वी॒हि सू॑र पुरो॒डाश᳚म्⁠ ॥ [५२] (१०) उप॑ नः सू॒नवो॒ गिरः॑⁠। शृ॒ण्वन्‌त्व॒मृतस्य॒ ये⁠। सु॒मृ॒डी॒का भ॑वन्तु नः⁠॥ अ॒द्या नो॑ देव सवितः⁠। प्र॒जाव॑थ् सावीः॒ सौभ॑गम्⁠। परा॑ दुः॒ष्वप्नि॑यꣳ सुव⁠॥ विश्वा॑नि देव सवितः⁠। दु॒रि॒तानि॒ परा॑सुव⁠। यद्भ॒द्रं तन्म॒ आसु॑व⁠॥ शुचि॑म॒र्कैर्बृह॒स्पति᳚म्⁠ ॥ [५३] (१०) अ॒द्ध्व॒रेषु॑ नमस्यत⁠। अ॒ना॒म्योज॒ आच॑के⁠॥ या धा॒रय॑न्त दे॒वा सु॒दख्‍षा॒ दख्‍ष॑पितारा⁠। अ॒सु॒र्या॑य॒ प्रम॑हसा⁠॥ स इत्ख्‍षेति॒ सुधि॑त॒ ओक॑सि॒ स्वे⁠। तस्मा॒ इडा॑ पिन्वते विश्व॒दानी᳚⁠। तस्मै॒ विशः॑ स्व॒यमे॒वान॑मन्ति⁠। यस्मि॑न् ब्र॒ह्मा राज॑नि॒ पूर्व॒ एति॑⁠॥ सकू॑तिमिन्द्र॒ सच्यु॑तिम्⁠। सच्यु॑तिं ज॒घन॑च्युतिम्⁠ ॥ [५४] (१०) क॒नात्का॒भां न॒ आभ॑र⁠। प्र॒य॒फ्स्यन्नि॑व स॒क्थ्यौ᳚⁠॥ विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि⁠। कनी॑खुनदिव सा॒पय॑न्न्⁠। अ॒भि नः॒ सुष्टु॑तिं नय⁠॥ प्र॒जाप॑तिः स्त्रि॒याय्ँयशः॑⁠। मु॒ष्कयो॑रदधा॒थ् सप᳚म्⁠। काम॑स्य॒ तृप्ति॑मान॒न्दम्⁠। तस्या᳚ग्ने भाजये॒ह मा᳚⁠॥ मोदः॑ प्रमो॒द आ॑न॒न्दः⁠ ॥ [५५] (१०) मु॒ष्कयो॒र्निहि॑तः॒ सपः॑⁠। सृ॒त्वेव॒ काम॑स्य तृप्याणि⁠। दख्‍षि॑णानां प्रतिग्र॒हे⁠॥ मन॑सश्चि॒त्तमाकू॑तिम्⁠। वा॒चः स॒त्यम॑शीमहि⁠। प॒शू॒नाꣳ रू॒पमन्न॑स्य⁠। यशः॒ श्रीः श्र॑यतां॒ मयि॑⁠॥ यथा॒ऽहम॒स्या अतृ॑पꣴ स्त्रि॒यै पुमा॑न्⁠। यथा॒ स्त्री तृप्य॑ति पु॒ꣳ॒सि प्रि॒ये प्रि॒या⁠। ए॒वं भग॑स्य तृप्याणि⁠ ॥ [५६] (१०) य॒ज्ञस्य॒ काम्यः॑ प्रि॒यः⁠॥ ददा॒मीत्य॒ग्निर्व॑दति⁠। तथेति॑ वा॒युरा॑ह॒ तत्⁠। हन्तेति॑ स॒त्यं च॒न्द्रमाः᳚⁠। आ॒दि॒त्यः स॒त्यमोमिति॑⁠॥ आप॒स्तथ्स॒त्यमाभ॑रन्न्⁠। यशो॑ य॒ज्ञस्य॒ दख्‍षि॑णाम्⁠। अ॒सौ मे॒ कामः॒ समृ॑द्ध्यताम्⁠॥ न हि स्पश॒मवि॑दन्न॒न्यम॒स्मात्⁠। वै॒श्वा॒न॒रात् पु॑र ए॒तार॑म॒ग्नेः⁠ ॥ [५७] (१०) अथे॑ममन्थन्न॒मृत॒ममू॑राः⁠। वै॒श्वा॒न॒रं ख्‍षे᳚त्र॒जित्या॑य दे॒वाः⁠॥ येषा॑मि॒मे पूर्वे॒ अर्मा॑स॒ आस॑न्न्⁠। अ॒यू॒पाः सद्म॒ विभृ॑ता पु॒रूणि॑⁠। वैश्वा॑नर॒ त्वया॒ ते नु॒त्ताः⁠। पृ॒थि॒वीम॒न्याम॒भित॑स्थु॒र्जना॑सः⁠॥ पृ॒थि॒वीं मा॒तरं॑ म॒हीम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍ष॒मुप॑ब्रुवे⁠। बृ॒ह॒तीमू॒तये॒ दिव᳚म्⁠॥ विश्वं॑ बिभर्ति पृथि॒वी⁠ ॥ [५८] (१०) अ॒न्तरि॑ख्‍ष॒व्ँविप॑प्रथे⁠। दु॒हे द्यौर् बृ॑ह॒ती पयः॑⁠॥ न ता न॑शन्ति॒ न द॑भाति॒ तस्क॑रः⁠। नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒राद॑धर्‌षति⁠। दे॒वाꣴश्च॒ याभि॒र् यज॑ते॒ ददा॑ति च⁠। ज्योगित्ताभिः॑ सचते॒ गोप॑तिः स॒ह⁠॥ न ता अर्वा॑ रे॒णुक॑काटो अश्ञुते⁠। न स॑ꣴ स्कृत॒त्रमुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि⁠। उ॒रु॒गा॒यमभ॑यं॒ तस्य॒ ता अनु॑⁠। गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः⁠ ॥ [५९] (१०) रात्री॒ व्य॑ख्यदाय॒ती⁠। पु॒रु॒त्रा दे॒व्य॑ख्‍षभिः॑⁠। विश्वा॒ अधि॒ श्रियो॑ऽधित⁠॥ उप॑ ते॒ गा इ॒वाक॑रम्⁠। वृ॒णी॒ष्व दु॑हितर् दिवः⁠। रात्री॒ स्तोमं॒ न जि॒ग्युषी᳚⁠॥ दे॒वीव्ँवाच॑मजनयन्त दे॒वाः⁠। ताव्ँवि॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति⁠। सा नो॑ म॒न्द्रेष॒मूर्जं॒ दुहा॑ना⁠। धे॒नुर्वाग॒स्मानुप॒ सुष्टु॒तैतु॑⁠ ॥ [६०] (१०) यद् वाग्वद॑न्त्यविचेत॒नानि॑⁠। राष्ट्री॑ दे॒वानां᳚ निष॒साद॑ म॒न्द्रा⁠। चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पया॑ꣳसि⁠। क्व॑ स्वि दस्याः पर॒मं ज॑गाम⁠॥ गौ॒री मि॑माय सलि॒लानि॒ तख्‍ष॑ती⁠। एक॑पदी द्वि॒पदी॒ सा चतु॑ष्पदी⁠। अ॒ष्टाप॑दी॒ नव॑पदी बभू॒वुषी᳚⁠। स॒हस्रा᳚ख्‍षरा पर॒मे व्यो॑मन्न्⁠॥ तस्या॑ꣳ समु॒द्रा अधि॒ वि ख्‍ष॑रन्ति⁠। तेन॑ जीवन्ति प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः⁠ ॥ [६१] (१०) ततः॑ ख्‍षरत्य॒ख्‍षर᳚म्⁠। तद्विश्व॒मुप॑जीवति⁠॥ इन्द्रा॒ सूरा॑ ज॒नय॑न्वि॒श्वक॑र्मा⁠। म॒रुत्वा॑ꣳ अस्तु ग॒णवा᳚न्थ्सजा॒तवा॑न्⁠। अ॒स्य स्नु॒षाश्वशु॑रस्य॒ प्रशि॑ष्टिम्⁠। स॒पत्ना॒ वाचं॒ मन॑सा॒ उपा॑सताम्⁠॥ इन्द्रः॒ सूरो॑ अतर॒द्रजा॑ꣳसि⁠। स्नु॒षा स॒पत्नाः॒ श्वशु॑रो॒ऽयम॑स्तु⁠। अ॒यꣳ शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्‌हृ॑षाणः⁠। अ॒यव्ँवाजं॑ जयतु॒ वाज॑सातौ⁠॥ अ॒ग्निः ख्‍ष॑त्र॒भृदनि॑भृष्ट॒मोजः॑⁠। स॒ह॒स्रियो॑ दीप्यता॒मप्र॑युच्छन्न्⁠। वि॒भ्राज॑मानः समिधा॒न उ॒ग्रः⁠। आऽन्तरि॑ख्‍षमरुह॒दग॒न्द्याम्⁠ ॥ [६२] (१४) (धा॒रय॑न् पुरो॒डाशं॒ बृह॒स्पतिं॑ ज॒घन॑च्युति मान॒न्दो भग॑स्य तृप्या ण्य॒ग्नेः पृ॑थि॒वी यज्व॑न एतु प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च) ॥६॥
उपहोमाः
वृषा᳚ऽस्य॒ꣳ॒शुर्वृ॑ष॒भाय॑ गृह्यसे⁠। वृषा॒ऽयमु॒ग्रो नृ॒चख्‍ष॑से⁠। दि॒व्यः क॑र्म॒ण्यो॑ हि॒तो बृ॒हन्नाम॑⁠। वृ॒ष॒भस्य॒ या क॒कुत्⁠॥ वि॒षू॒वान्‌वि॑ष्णो भवतु⁠। अ॒यय्ँयो मा॑म॒को वृषा᳚⁠। अथो॒ इन्द्र॑ इव दे॒वेभ्यः॑⁠। विब्र॑वीतु॒ जने᳚भ्यः⁠॥ आयु॑ष्मन्त॒व्ँवर्च॑स्वन्तम्⁠। अथो॒ अधि॑पतिव्ँवि॒शाम्⁠ ॥ [६३] (१०) अ॒स्याः पृ॑थि॒व्या अद्ध्य॑ख्‍षम्⁠। इ॒ममि॑न्द्र वृष॒भं कृ॑णु⁠॥ यः सु॒शृङ्गः॑ सुवृष॒भः⁠। क॒ल्याणो॒ द्रोण॒ आहि॑तः⁠। कार्‌षी॑वलप्रगाणेन⁠। वृ॒ष॒भेण॑ यजामहे⁠॥ वृ॒ष॒भेण॒ यज॑मानाः⁠। अक्रू॑रेणेव स॒र्पिषा᳚⁠। मृध॑श्च॒ सर्वा॒ इन्द्रे॑ण⁠। पृत॑नाश्च जयामसि⁠ ॥ [६४] (१०) यस्या॒यमृ॑ष॒भो ह॒विः⁠। इन्द्रा॑य परिणी॒यते᳚⁠। जया॑ति॒ शत्रु॑मा॒यन्त᳚म्⁠। अथो॑ हन्ति पृतन्य॒तः⁠॥ नृ॒णामह॑ प्र॒णीरस॑त्⁠। अग्र॑ उद्भिन्द॒ताम॑सत्⁠॥ इन्द्र॒ शुष्मं॑ त॒नुवा॒ मेर॑यस्व⁠। नी॒चा विश्वा॑ अ॒भिति॑ष्ठा॒भिमा॑तीः⁠। नि शृ॑णीह्याबा॒धय्ँयो नो॒ अस्ति॑⁠। उ॒रुं नो॑ लो॒कं कृ॑णुहि जीरदानो⁠ ॥ [६५] (१०) प्रेह्य॒भिप्रेहि॒ प्रभ॑रा॒ सह॑स्व⁠। मा विवे॑नो॒ वि शृ॑णुष्वा॒ जने॑षु⁠। उदी॑डि॒तो वृ॑षभ॒ तिष्ठ॒ शुष्मैः᳚⁠। इन्द्र॒ शत्रू᳚न् पु॒रो अ॒स्माक॑ युद्ध्य⁠॥ अग्ने॒ जेता॒ त्वं ज॑य⁠। शत्रू᳚न्थ् सहस॒ ओज॑सा⁠। वि शत्रू॒न्॒‌विमृधो॑ नुद⁠॥ ए॒तं ते॒ स्तोमं॑ तुविजात॒ विप्रः॑⁠। रथं॒ न धीरः॒ स्वपा॑ अतख्‍षम्⁠। यदीद॑ग्ने॒ प्रति॒ त्वं दे॑व॒ हर्याः᳚⁠ ॥ [६६] (१०) सुव॑र्वतीर॒प ए॑ना जयेम⁠॥ यो घृ॒तेना॒भिमा॑नितः⁠। इन्द्र॒ जैत्रा॑य जज्ञिषे⁠। स नः॒ संका॑सु पारय⁠। पृ॒त॒ना॒साह्ये॑षु च⁠॥ इन्द्रो॑ जिगाय पृथि॒वीम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍ष॒ꣳ॒ सुव॑र्म॒हत्⁠। वृ॒त्र॒हा पु॑रु॒चेत॑नः⁠॥ इन्द्रो॑ जिगाय॒ सह॑सा॒ सहा॑ꣳसि⁠। इन्द्रो॑ जिगाय॒ पृत॑नानि॒ विश्वा᳚⁠ ॥ [६७] (१०) इन्द्रो॑ जा॒तो वि पुरो॑ रुरोज⁠। स नः॑ पर॒स्पा वरि॑वः कृणोतु⁠॥ अ॒यं कृ॒त्नुरगृ॑भीतः⁠। वि॒श्व॒जिदु॒द्भिदिथ्सोमः॑⁠। ऋषि॒र् विप्रः॒ काव्ये॑न⁠॥ वा॒युर॑ग्रे॒गा य॑ज्ञ॒प्रीः⁠। सा॒कं ग॒न्मन॑सा य॒ज्ञम्⁠। शि॒वो नि॒युद्भिः॑ शि॒वाभिः॑⁠॥ वायो॑ शु॒क्रो अ॑यामि ते⁠। मद्ध्वो॒ अग्रं॒ दिवि॑ष्टिषु⁠ ॥ [६८] (१०) आया॑ हि॒ सोम॑पीतये⁠। स्वा॒रु॒हो दे॑व नि॒युत्व॑ता⁠॥ इ॒ममि॑न्द्र वद्‌र्धय ख्‍ष॒त्रिया॑णाम्⁠। अ॒यव्ँवि॒शाव्ँवि॒श्पति॑रस्तु॒ राजा᳚⁠। अ॒स्मा इ॑न्द्र॒ महि॒ वर्चा॑ꣳसि धेहि⁠। अ॒व॒र्चसं॑ कृणुहि॒ शत्रु॑मस्य⁠॥ इ॒ममाभ॑ज॒ ग्रामे॒ अश्वे॑षु॒ गोषु॑⁠। निर॒मुं भ॑ज॒ यो॑ऽमित्रो॑ अस्य⁠। वर्‌ष्म॑न् ख्‍ष॒त्रस्य॑ क॒कुभि॑ श्रयस्व⁠। ततो॑ न उ॒ग्रो विभ॑जा॒ वसू॑नि⁠ ॥ [६९] (१०) अ॒स्मे द्या॑वापृथिवी॒ भूरि॑ वा॒मम्⁠। सं दु॑हाथां घर्म॒दुघे॑व धे॒नुः⁠। अ॒यꣳ राजा᳚ प्रि॒य इन्द्र॑स्य भूयात्⁠। प्रि॒यो गवा॒मोष॑धीनामु॒तापाम्⁠॥ यु॒नज्मि॑ त उत्त॒राव॑न्त॒मिन्द्र᳚म्⁠। येन॒ जया॑सि॒ न परा॒जया॑सै⁠। स त्वा॑ऽकरेकवृष॒भꣴ स्वाना᳚म्⁠। अथो॑ राजन्नुत्त॒मं मा॑न॒वाना᳚म्⁠॥ उत्त॑र॒स्त्वमध॑रे ते स॒पत्नाः᳚⁠। एक॑वृषा॒ इन्द्र॑सखा जिगी॒वान्⁠ ॥ [७०] (१०) विश्वा॒ आशाः॒ पृत॑नाः स॒जंय॒ञ्जय॑न्न्⁠। अ॒भिति॑ष्ठ शत्रूय॒तः स॑हस्व⁠॥ तुभ्यं॑ भरन्ति ख्‍षि॒तयो॑ यविष्ठ⁠। ब॒लिम॑ग्ने॒ अन्ति॑ त॒ ओत दू॒रात्⁠। आ भन्दि॑ष्ठस्य सुम॒तिं चि॑किद्धि⁠। बृ॒हत्ते॑ अग्ने॒ महि॒ शर्म॑ भ॒द्रम्⁠॥ यो दे॒ह्यो अन॑मयद्वध॒स्नैः⁠। यो अर्य॑पत्नीरु॒षस॑श्च॒कार॑⁠। स नि॒रुद्ध्या॒ नहु॑षो य॒ह्वो अ॒ग्निः⁠। विश॑श्चक्रे बलि॒हृतः॒ सहो॑भिः⁠ ॥ [७१] (१०) प्र स॒द्यो अ॑ग्ने॒ अत्य᳚ष्य॒न्यान्⁠। आ॒विर्यस्मै॒ चारु॑तरो ब॒भूथ॑⁠। ई॒डेन्यो॑ वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा᳚⁠। प्रि॒यो वि॒शामति॑थि॒र्मानु॑षीणाम्⁠॥ ब्रह्म॑ ज्येष्ठा वी॒र्या॑ संभृ॑तानि⁠। ब्रह्माग्रे॒ ज्येष्ठं॒ दिव॒मात॑तान⁠। ऋ॒तस्य॒ ब्रह्म॑ प्रथ॒मोत ज॑ज्ञे⁠। तेना॑र्‌हति॒ ब्रह्म॑णा॒ स्पर्द्धि॑तुं॒ कः⁠॥ ब्रह्म॒ स्रुचो॑ घृ॒तव॑तीः⁠। ब्रह्म॑णा॒ स्वर॑वो मि॒ताः⁠ ॥ [७२] (१०) ब्रह्म॑ य॒ज्ञस्य॒ तन्त॑वः⁠। ऋ॒त्विजो॒ ये ह॑वि॒ष्कृतः॑⁠॥ शृङ्गा॑णी॒वेच्छृ॒ङ्गिणा॒ꣳ॒ संद॑दृश्रिरे⁠। च॒षाल॑वन्तः॒ स्वर॑वः पृथि॒व्याम्⁠। ते दे॒वासः॒ स्वर॑वस्तस्थि॒वाꣳसः॑⁠। नमः॒ सखि॑भ्यः स॒न्नान्माऽव॑गात⁠॥ अ॒भि॒भूर॒ग्निर॑तर॒द्रजा॑ꣳसि⁠। स्पृधो॑ वि॒हत्य॒ पृत॑ना अभि॒श्रीः⁠। जु॒षा॒णो म॒ आहु॑तिं मा महिष्ट⁠। ह॒त्वा स॒पत्ना॒न्॒‌वरि॑वस्करन्नः⁠॥ ईशा॑नं त्वा॒ भुव॑नानामभि॒श्रिय᳚म्⁠। स्तौम्य॑ग्न उरु॒कृत॑ꣳ सु॒वीर᳚म्⁠। ह॒विर् जु॑षा॒णः स॒पत्ना॑ꣳ अभि॒भूर॑सि⁠। ज॒हि शत्रू॒ꣳ॒रप॒ मृधो॑ नुदस्व⁠ ॥ [७३] (१४) (वि॒शां ज॑यामसि जीरदानो॒ हर्या॒ विश्वा॒ दिवि॑ष्टिषु॒ वसू॑नि जिगी॒वान्थ् सहो॑भिर् मि॒ता न॑ श्च॒त्वारि॑ च) ॥७॥
उपहोमाः
स प्र॑त्न॒वन्नवी॑यसा⁠। अग्ने᳚ द्यु॒म्नेन॑ स॒य्ँयता᳚⁠। बृ॒हत् ततन्थ भा॒नुना᳚⁠॥ नवं॒ नु स्तोम॑म॒ग्नये᳚⁠। दि॒वः श्ये॒नाय॑ जीजनम्⁠। वसोः᳚ कु॒विद्व॒नाति॑ नः⁠॥ स्वा॒रु॒हा यस्य॒ श्रियो॑ दृ॒शे⁠। र॒यिर्वी॒रव॑तो यथा⁠। अग्रे॑ य॒ज्ञस्य॒ चेत॑तः⁠॥ अदा᳚भ्यः पुर ए॒ता⁠ ॥ [७४] (१०) अ॒ग्निर्वि॒शां मानु॑षीणाम्⁠। तूर्णी॒ रथः॒ सदा॒ नवः॑⁠॥ नव॒ꣳ॒ सोमा॑य वा॒जिने᳚⁠। आज्यं॒ पय॑सोऽजनि⁠। जुष्ट॒ꣳ॒ शुचि॑तम॒व्ँवसु॑⁠॥ नव॑ꣳ सोम जुषस्व नः⁠। पी॒यूष॑स्ये॒ह तृ॑प्णुहि⁠। यस्ते॑ भा॒ग ऋ॒ताव॒यम्⁠॥ नव॑स्य सोम ते व॒यम्⁠। आ सु॑म॒तिव्ँवृ॑णीमहे⁠ ॥ [७५] (१०) स नो॑ रास्व सह॒स्रिणः॑⁠॥ नव॑ꣳ ह॒विर्जु॑षस्व नः⁠। ऋ॒तुभिः॑ सोम॒ भूत॑मम्⁠। तद॒ङ्ग प्रति॑हर्य नः⁠। राजन᳚थ् सोम स्व॒स्तये᳚⁠॥ नव॒ꣴ॒ स्तोमं॒ नव॑ꣳ ह॒विः⁠। इ॒न्द्रा॒ग्निभ्यां॒ निवे॑दय⁠। तज्जु॑षेता॒ꣳ॒ सचे॑तसा⁠॥ शुचिं॒ नु स्तोमं॒ नव॑जातम॒द्य⁠। इन्द्रा᳚ग्नी वृत्रहणा जु॒षेथा᳚म्⁠ ॥ [७६] (१०) उ॒भा हि वा॑ꣳ सु॒हवा॒ जोह॑वीमि⁠। ता वाज॑ꣳ स॒द्य उ॑श॒ते धेष्ठा᳚⁠॥ अ॒ग्निरिन्द्रो॒ नव॑स्य नः⁠। अ॒स्य ह॒व्यस्य॑ तृप्यताम्⁠। इ॒ह दे॒वौ स॑ह॒स्रिणौ᳚⁠॥ य॒ज्ञं न॒ आ हि गच्छ॑ताम्⁠। वसु॑मन्तꣳ सुव॒र्विद᳚म्⁠। अ॒स्य ह॒व्यस्य॑ तृप्यताम्⁠। अ॒ग्निरिन्द्रो॒ नव॑स्य नः⁠॥ विश्वा᳚न् दे॒वाꣴ स्त॑र्पयत⁠ ॥ [७७] (१०) ह॒विषो॒ऽस्य नव॑स्य नः⁠। सु॒व॒र्विदो॒ हि ज॑ज्ञि॒रे⁠॥ एदं ब॒र्॒‌हिः सु॒ष्टरी॑मा॒ नवे॑न⁠। अ॒यय्ँय॒ज्ञो यज॑मानस्य भा॒गः⁠। अ॒यं ब॑भूव॒ भुव॑नस्य॒ गर्भः॑⁠। विश्वे॑ दे॒वा इ॒दम॒द्याग॑मिष्ठाः⁠॥ इ॒मे नु द्यावा॑पृथि॒वी स॒मीची᳚⁠। त॒न्वा॒ने य॒ज्ञं पु॑रु॒पेश॑सं धि॒या⁠। आऽस्मै॑ पृणीतां॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚⁠। प्र॒जां पुष्टि॑म॒मृतं॒ नवे॑न⁠ ॥ [७८] (१०) इ॒मे धे॒नू अ॒मृत॒य्ँये दु॒हाते᳚⁠। पय॑स्वत्युत्त॒रामे॑तु॒ पुष्टिः॑⁠। इ॒मय्ँय॒ज्ञं जु॒षमा॑णे॒ नवे॑न⁠। स॒मीची॒ द्यावा॑पृथि॒वी घृ॒ताची᳚⁠॥ यवि॑ष्ठो हव्य॒वाह॑नः⁠। चि॒त्रभा॑नुर्घृ॒तासु॑तिः⁠। नव॑जातो॒ विरो॑चसे⁠। अग्ने॒ तत्ते॑ महित्व॒नम्⁠॥ त्वम॑ग्ने दे॒वता᳚भ्यः⁠। भा॒गे दे॑व॒ न मी॑यसे⁠ ॥ [७९] (१०) स ए॑ना वि॒द्वान्‌य॑ख्‍ष्यसि⁠। नव॒ꣴ॒ स्तोमं॑ जुषस्व नः⁠॥ अ॒ग्निः प्र॑थ॒मः प्राश्ञा॑तु⁠। स हि वेद॒ यथा॑ ह॒विः⁠। शि॒वा अ॒स्मभ्य॒मोष॑धीः⁠। कृ॒णोतु॑ वि॒श्वच॑र्‌षणिः⁠॥ भ॒द्रान्नः॒ श्रेयः॒ सम॑नैष्ट देवाः⁠। त्वया॑ऽव॒सेन॒ सम॑शीमहि त्वा⁠। स नो॑ मयो॒भूः पि॑तो॒ आवि॑शस्व⁠। शं तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः⁠॥ ए॒तमु॒ त्यं मधु॑ना॒ सय्ँयु॑त॒य्ँयव᳚म्⁠। सर॑स्वत्या॒ अधि॑म॒नाव॑चर्कृषुः⁠। इन्द्र॑ आसी॒थ् सीर॑पतिः श॒तक्र॑तुः⁠। की॒नाशा॑ आसन् म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः⁠ ॥ [८०] (१४) (पु॒र॒ ए॒ता वृ॑णीमहे जु॒षेथां᳚तर्पयता॒मृतं॒ नवे॑नमीयसेस्यो॒न श्च॒त्वारि॑ च) ॥८॥

Appendix (of Expansions)

{1} Tai.Brā.2.4.3.10
ए॒ष ब्र॒ह्मा य ऋ॒त्वियः॑⁠। इन्द्रो॒ नाम॑ श्रु॒तो ग॒णे⁠॥
अनुवाकाः पञ्चशती
८ ८०