कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिता क्रम पाठः
चतुर्थकाण्डे प्रथमः प्रश्नः

कांड ४ प्रश्न १
अग्निचित्यङ्गमन्त्रपाठाभिधानं

ओं नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः

श्री गुरुभ्यो नमः, ह॒रिः॒ ओं

ॐ
यु॒ञ्जा॒नः प्र॑थ॒मम्⁠। प्र॒थ॒मम् मनः॑⁠। मन॑स्त॒त्वाय॑⁠। त॒त्वाय॑ सवि॒ता⁠। स॒वि॒ता धियः॑⁠। धिय॒ इति॒ धियः॑⁠॥ अ॒ग्निम् ज्योतिः॑⁠। ज्योति॑र् नि॒चाय्य॑⁠। नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्याः⁠। नि॒चाय्येति॑ नि—चाय्य॑⁠। पृ॒थि॒व्या अधि॑⁠। अध्या⁠। आ ऽभ॑रत्⁠। अ॒भ॒र॒दित्य॑भरत्⁠॥ यु॒क्त्वाय॒ मन॑सा⁠। मन॑सा दे॒वान्⁠। दे॒वान्थ् सुवः॑⁠। सुव॑र् य॒तः⁠। य॒तो धि॒या⁠। धि॒या दिव᳚म्⁠। दिव॒मिति॒ दिव᳚म्⁠॥ बृ॒हज् ज्योतिः॑⁠। ज्योतिः॑ करिष्य॒तः⁠। क॒रि॒ष्य॒तः स॑वि॒ता⁠। स॒वि॒ता प्र⁠। प्र सु॑वाति⁠। सु॒वा॒ति॒ तान्⁠। तानिति॒ तान्⁠॥ यु॒क्तेन॒ मन॑सा⁠। मन॑सा व॒यम्⁠। व॒यम् दे॒वस्य॑⁠। दे॒वस्य॑ सवि॒तुः⁠। स॒वि॒तुः स॒वे⁠। स॒व इति॑ स॒वे⁠॥ सु॒व॒र्गेया॑य॒ शक्त्यै᳚⁠। सु॒व॒र्गेया॒येति॑ सुवः—गेया॑य⁠। शक्त्या॒ इति॒ शक्त्यै᳚⁠॥ यु॒ञ्जते॒ मनः॑⁠। मन॑ उ॒त⁠। उ॒त यु॑ञ्जते⁠। यु॒ञ्ज॒ते॒ धियः॑⁠। धियो॒ विप्राः᳚⁠। विप्रा॒ विप्र॑स्य⁠। विप्र॑स्य बृह॒तः⁠। बृ॒ह॒तो वि॑प॒श्चितः॑⁠। वि॒प॒श्चित॒ इति॑ विप॒श्चितः॑⁠॥ वि होत्राः᳚⁠। होत्रा॑ दधे⁠। द॒धे॒ व॒यु॒ना॒वित्⁠। व॒यु॒ना॒विदेकः॑⁠। व॒यु॒ना॒विदिति॑ वयुन—वित्⁠। एक॒ इत्⁠। इन् म॒ही⁠। [१] म॒ही दे॒वस्य॑⁠। दे॒वस्य॑ सवि॒तुः⁠। स॒वि॒तुः परि॑ष्टुतिः⁠। परि॑ष्टुति॒रिति॒ परि॑—स्तु॒तिः॒⁠॥ यु॒जे वा᳚म्⁠। वा॒म् ब्रह्म॑⁠। ब्रह्म॑ पू॒र्व्यम्⁠। पू॒र्व्यम् नमो॑भिः⁠। नमो॑भि॒र् वि⁠। नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑—भिः॒⁠। वि श्लोकाः᳚⁠। श्लोका॑ यन्ति⁠। य॒न्ति॒ प॒थ्या᳚⁠। प॒थ्ये॑व⁠। इ॒व॒ सूराः᳚⁠। सूरा॒ इति॒ सूराः᳚⁠॥ शृ॒ण्वन्ति॒ विश्वे᳚⁠। विश्वे॑ अ॒मृत॑स्य⁠। अ॒मृत॑स्य पु॒त्राः⁠। पु॒त्रा आ⁠। आ ये⁠। ये धामा॑नि⁠। धामा॑नि दि॒व्यानि॑⁠। दि॒व्यानि॑ त॒स्थुः⁠। त॒स्थुरिति॑ त॒स्थुः⁠॥ यस्य॑ प्र॒याण᳚म्⁠। प्र॒याण॒मनु॑⁠। प्र॒याण॒मिति॑ प्र—यान᳚म्⁠। अन्व॒न्ये⁠। अ॒न्य इत्⁠। इद् य॒युः⁠। य॒युर् दे॒वाः⁠। दे॒वा दे॒वस्य॑⁠। दे॒वस्य॑ महि॒मान᳚म्⁠। म॒हि॒मान॒मर्च॑तः⁠। अर्च॑त॒ इत्यर्च॑तः⁠॥ यः पार्थि॑वानि⁠। पार्थि॑वानि विम॒मे⁠। वि॒म॒मे सः⁠। वि॒म॒म इति॑ वि—म॒मे⁠। स एत॑शः⁠। एत॑शो॒ रजा॑ꣳसि⁠। रजा॑ꣳसि दे॒वः⁠। दे॒वः स॑वि॒ता⁠। स॒वि॒ता म॑हित्व॒ना⁠। म॒हि॒त्व॒नेति॑ महि—त्व॒ना⁠॥ देव॑ सवितः⁠। स॒वि॒तः॒ प्र⁠। प्र सु॑व⁠। सु॒व॒ य॒ज्ञम्⁠। य॒ज्ञम् प्र⁠। प्र सु॑व⁠। सु॒व॒ य॒ज्ञप॑तिम्⁠। [२] य॒ज्ञप॑ति॒म् भगा॑य⁠। य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ—प॒ति॒म्⁠। भगा॑य दि॒व्यः⁠। दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः⁠। ग॒न्ध॒र्व इति॑ गन्ध॒र्वः⁠॥ के॒त॒पूः केत᳚म्⁠। के॒त॒पूरिति॑ केत—पूः⁠। केत॑म् नः⁠। नः॒ पु॒ना॒तु॒⁠। पु॒ना॒तु॒ वा॒चः⁠। वा॒चस्पतिः॑⁠। पति॒र् वाच᳚म्⁠। वाच॑म॒द्य⁠। अ॒द्य स्व॑दाति⁠। स्व॒दा॒ति॒ नः॒⁠। न॒ इति॑ नः⁠॥ इ॒मम् नः॑⁠। नो॒ दे॒व॒⁠। दे॒व॒ स॒वि॒तः॒⁠। स॒वि॒त॒र् य॒ज्ञम्⁠। य॒ज्ञम् प्र⁠। प्र सु॑व⁠। सु॒व॒ दे॒वा॒युव᳚म्⁠। दे॒वा॒युव॑ꣳ सखि॒विद᳚म्⁠। दे॒वा॒युव॒मिति॑ देव—युव᳚म्⁠। स॒खि॒विद॑ꣳ सत्रा॒जित᳚म्⁠। स॒खि॒विद॒मिति॑ सखि—विद᳚म्⁠। स॒त्रा॒जित॑म् धन॒जित᳚म्⁠। स॒त्रा॒जित॒मिति॑ सत्र—जित᳚म्⁠। ध॒न॒जित॑ꣳ सुव॒र्जित᳚म्⁠। ध॒न॒जित॒मिति॑ धन—जित᳚म्⁠। सु॒व॒र्जित॒मिति॑ सुवः—जित᳚म्⁠॥ ऋ॒चा स्तोम᳚म्⁠। स्तोम॒ꣳ॒ सम्⁠। सम॑र्द्धय⁠। अ॒र्द्ध॒य॒ गा॒य॒त्रेण॑⁠। गा॒य॒त्रेण॑ रथन्त॒रम्⁠। र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम्—त॒रम्⁠॥ बृ॒हद् गा॑य॒त्रव॑र्तनि⁠। गा॒य॒त्रव॑र्त॒नीति॑ गाय॒त्र—व॒र्त॒नि॒⁠॥ दे॒वस्य॑ त्वा⁠। त्वा॒ स॒वि॒तुः⁠। स॒वि॒तुः प्र॑स॒वे⁠। प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚⁠। प्र॒स॒व इति॑ प्र—स॒वे⁠। अ॒श्विनो᳚र् बा॒हुभ्या᳚म्⁠। बा॒हुभ्या᳚म् पू॒ष्णः⁠। बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु—भ्या॒म्⁠। पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम्⁠। हस्ता᳚भ्याम् गाय॒त्रेण॑⁠। गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॒सा⁠। आ द॑दे⁠। द॒दे॒ ऽङ्गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्गि॒र॒स्वदभ्रिः॑⁠। अभ्रि॑रसि⁠। अ॒सि॒ नारिः॑⁠। नारि॑रसि⁠। [३] अ॒सि॒ पृ॒थि॒व्याः⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्था᳚त्⁠। स॒धस्था॑द॒ग्निम्⁠। स॒धस्था॒दिति॑ स॒ध—स्था॒त्॒⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्गि॒र॒स्वदा⁠। आ भ॑र⁠। भ॒र॒ त्रैष्टु॑भेन⁠। त्रैष्टु॑भेन त्वा⁠। त्वा॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॒सा⁠। आ द॑दे⁠। द॒दे॒ ऽङ्गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्गि॒र॒स्वद् बभ्रिः॑⁠। बभ्रि॑रसि⁠। अ॒सि॒ नारिः॑⁠। नारि॑रसि⁠। अ॒सि॒ त्वया᳚⁠। त्वया॑ व॒यम्⁠। व॒यꣳ स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थ॒ आ⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। आऽग्निम्⁠। अ॒ग्निꣳ श॑केम⁠। श॒के॒म॒ खनि॑तुम्⁠। खनि॑तुम् पुरी॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑म् जाग॑तेन⁠। जाग॑तेन त्वा⁠। त्वा॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॒सा⁠। आ द॑दे⁠। द॒दे॒ ऽङ्‍गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद्धस्ते᳚⁠। हस्त॑ आ॒धाय॑⁠। आ॒धाय॑ सवि॒ता⁠। आ॒धायेत्या᳚—धाय॑⁠। स॒वि॒ता बिभ्र॑त्⁠। बिभ्र॒दभ्रि᳚म्⁠। अभ्रि॑ꣳ हिर॒ण्ययी᳚म्⁠। हि॒र॒ण्ययी॒मिति॑ हिर॒ण्ययी᳚म्⁠॥ तया॒ ज्योतिः॑⁠। ज्योति॒रज॑स्रम्⁠। अज॑स्र॒मित्⁠। इद॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् खा॒त्वी⁠। खा॒त्वी नः॑⁠। न॒ आ⁠। आ भ॑र⁠। भ॒रानु॑ष्टुभेन⁠। आनु॑ष्टुभेन त्वा⁠। आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑—स्तु॒भे॒न॒⁠। त्वा॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॒सा⁠। आ द॑दे⁠। द॒दे॒ ऽङ्‍गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्‍गिर॒स्वत्⁠॥ [४] (इद् य॒ज्ञं प्रसु॑व॒ नारि॒ रानु॑ष्टुभेन त्वा॒ छन्द॑सा॒ त्रीणि॑ च) ॥१॥
इ॒माम॑गृभ्णन्न्⁠। अ॒गृ॒भ्ण॒न् र॒श॒नाम्⁠। र॒श॒नामृ॒तस्य॑⁠। ऋ॒तस्य॒ पूर्वे᳚⁠। पूर्व॒ आयु॑षि⁠। आयु॑षि वि॒दथे॑षु⁠। वि॒दथे॑षु क॒व्या⁠। क॒व्येति॑ क॒व्या⁠॥ तया॑ दे॒वाः⁠। दे॒वाः सु॒तम्⁠। सु॒तमा⁠। आ ब॑भूवुः⁠। ब॒भू॒वु॒र्॒‌ऋ॒तस्य॑⁠। ऋ॒तस्य॒ साम॑न्न्⁠। साम᳚न्थ् स॒रम्⁠। स॒रमा॒रप॑न्ती⁠। आ॒रप॒न्तीत्या᳚—रप॑न्ती⁠॥ प्रतू᳚र्तव्ँवाजिन्न्⁠। प्रतू᳚र्त॒मिति॒ प्र—तू॒र्त॒म्⁠। वा॒जि॒न्ना⁠। आ द्र॑व⁠। द्र॒व॒ वरि॑ष्ठाम्⁠। वरि॑ष्ठा॒मनु॑⁠। अनु॑ स॒व्ँवत᳚म्⁠। स॒व्ँवत॒मिति॑ सम्—वत᳚म्⁠॥ दि॒वि ते᳚⁠। ते॒ जन्म॑⁠। जन्म॑ पर॒मम्⁠। प॒र॒मम॒न्तरि॑ख्‍षे⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षे॒ नाभिः॑⁠। नाभिः॑ पृथि॒व्याम्⁠। पृ॒थि॒व्यामधि॑⁠। अधि॒ योनिः॑⁠। योनि॒रिति॒ योनिः॑⁠॥ यु॒ञ्जाथा॒ꣳ॒ रास॑भम्⁠। रास॑भय्ँयु॒वम्⁠। यु॒वम॒स्मिन्न्⁠। अ॒स्मिन्‌यामे᳚⁠। यामे॑ वृषण्वसू⁠। वृ॒ष॒ण्व॒सू॒ इति॑ वृषण्ण्—व॒सू॒⁠॥ अ॒ग्निम् भर॑न्तम्⁠। भर॑न्तमस्म॒युम्⁠। अ॒स्म॒युमित्य॑स्म—युम्⁠॥ योगे॑योगे त॒वस्त॑रम्⁠। योगे॑योग॒ इति॒ योगे᳚—यो॒गे॒⁠। त॒वस्त॑र॒व्ँवाजे॑वाजे⁠। त॒वस्त॑र॒मिति॑ त॒वः—त॒र॒म्⁠। वाजे॑वाजे हवामहे⁠। वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚—वा॒जे॒⁠। ह॒वा॒म॒ह॒ इति॑ हवामहे⁠॥ सखा॑य॒ इन्द्र᳚म्⁠। इन्द्र॑मू॒तये᳚⁠। ऊ॒तय॒ इत्यू॒तये᳚⁠॥ प्र॒तूर्व॒न्ना⁠। प्र॒तूर्व॒न्निति॑ प्र—तूर्व॑न्न्⁠। [५] एहि॑⁠। इ॒ह्य॒व॒क्राम॑न्न्⁠। अ॒व॒क्राम॒न्नश॑स्तीः⁠। अ॒व॒क्राम॒न्नित्य॑व—क्राम॑न्न्⁠। अश॑स्ती रु॒द्रस्य॑⁠। रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्यात्⁠। गाण॑पत्यान् मयो॒भूः⁠। गाण॑पत्या॒दिति॒ गाण॑—प॒त्या॒त्॒⁠। म॒यो॒भूरा⁠। म॒यो॒भूरिति॑ मयः—भूः⁠। एहि॑⁠। इ॒हीती॑हि⁠॥ उ॒र्व॑न्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍ष॒मनु॑⁠। अन्वि॑हि⁠। इ॒हि॒ स्व॒स्तिग॑व्यूतिः⁠। स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रभ॑यानि⁠। स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रिति॑ स्व॒स्ति—ग॒व्यू॒तिः॒⁠। अभ॑यानि कृ॒ण्वन्न्⁠। कृ॒ण्वन्निति॑ कृ॒ण्वन्न्⁠॥ पू॒ष्णा स॒युजा᳚⁠। स॒युजा॑ स॒ह⁠। स॒युजेति॑ स—युजा᳚⁠। स॒हेति॑ स॒ह⁠॥ पृ॒थि॒व्याः स॒धस्था᳚त्⁠। स॒धस्था॑द॒ग्निम्⁠। स॒धस्था॒दिति॑स॒ध—स्था॒त्॒⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदच्छ॑⁠। अच्छे॑हि⁠। इ॒ह्य॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदच्छ॑⁠। अच्छे॑मः⁠। इ॒मो॒ऽग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् भ॑रिष्यामः⁠। भ॒रि॒ष्या॒मो॒ऽग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् भ॑रामः⁠। भ॒रा॒म॒ इति॑ भरामः⁠॥ अन्व॒ग्निः⁠। अ॒ग्निरु॒षसा᳚म्⁠। उ॒षसा॒मग्र᳚म्⁠। अग्र॑मख्यत्⁠। अ॒ख्य॒दनु॑⁠। अन्वहा॑नि⁠। अहा॑नि प्रथ॒मः⁠। प्र॒थ॒मो जा॒तवे॑दाः⁠। जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त—वे॒दाः॒⁠॥ अनु॒ सूर्य॑स्य⁠। सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा⁠। [६] पु॒रु॒त्रा च॑⁠। पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु—त्रा⁠। च॒ र॒श्मीन्⁠। र॒श्मीननु॑⁠। अनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी⁠। द्यावा॑पृथि॒वी आ⁠। द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚—पृ॒थि॒वी⁠। आ त॑तान⁠। त॒ता॒नेति॑ ततान⁠॥ आ॒गत्य॑ वा॒जी⁠। आ॒गत्येत्या᳚—गत्य॑⁠। वा॒ज्यद्ध्व॑नः⁠। अद्ध्व॑नः॒ सर्वाः᳚⁠। सर्वा॒ मृधः॑⁠। मृधो॒ वि⁠। वि धू॑नुते⁠। धू॒नु॒त॒ इति॑ धूनुते⁠॥ अ॒ग्निꣳ स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे॑ मह॒ति⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। म॒ह॒ति चख्‍षु॑षा⁠। चख्‍षु॑षा॒ नि⁠। नि चि॑कीषते⁠। चि॒की॒ष॒त॒ इति॑ चिकीषते⁠॥ आ॒क्रम्य॑ वाजिन्न्⁠। आ॒क्रम्येत्या᳚—क्रम्य॑⁠। वा॒जि॒न् पृ॒थि॒वीम्⁠। पृ॒थि॒वीम॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निमि॑च्छ⁠। इ॒च्छ॒ रु॒चा⁠। रु॒चा त्वम्⁠। त्वमिति॒ त्वम्⁠॥ भूम्या॑ वृ॒त्वाय॑⁠। वृ॒त्वाय॑ नः⁠। नो॒ ब्रू॒हि॒⁠। ब्रू॒हि॒ यतः॑⁠। यतः॒ खना॑म⁠। खना॑म॒ तम्⁠। तव्ँव॒यम्⁠। व॒यमिति॑ व॒यम्⁠॥ द्यौस्ते᳚⁠। ते॒ पृ॒ष्ठम्⁠। पृ॒ष्ठम् पृ॑थि॒वी⁠। पृ॒थि॒वी स॒धस्थ᳚म्⁠। स॒धस्थ॑मा॒त्मा⁠। स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध—स्थ॒म्⁠। आ॒त्माऽन्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षꣳ समु॒द्रः⁠। स॒मु॒द्रस्ते᳚⁠। ते॒ योनिः॑⁠। योनि॒रिति॒ योनिः॑⁠॥ वि॒ख्याय॒ चख्‍षु॑षा⁠। वि॒ख्यायेति॑ वि—ख्याय॑⁠। चख्‍षु॑षा॒ त्वम्⁠। त्वम॒भि⁠। अ॒भि ति॑ष्ठ⁠। ति॒ष्ठ॒ पृ॒त॒न्य॒तः⁠। [७] पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः⁠॥ उत् क्रा॑म⁠। क्रा॒म॒ म॒ह॒ते⁠। म॒ह॒ते सौभ॑गाय⁠। सौभ॑गाया॒स्मात्⁠। अ॒स्मादा॒स्थाना᳚त्⁠। आ॒स्थाना᳚द् द्रविणो॒दाः⁠। आ॒स्थाना॒दित्या᳚—स्थाना᳚त्⁠। द्र॒वि॒णो॒दा वा॑जिन्न्⁠। द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः—दाः⁠। वा॒जि॒न्निति॑ वाजिन्न्⁠॥ व॒यꣴ स्या॑म⁠। स्या॒म॒ सु॒म॒तौ⁠। सु॒म॒तौ पृ॑थि॒व्याः⁠। सु॒म॒ताविति॑ सु—म॒तौ⁠। पृ॒थि॒व्या अ॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् ख॑नि॒ष्यन्तः॑⁠। ख॒नि॒ष्यन्त॑ उ॒पस्थे᳚⁠। उ॒पस्थे॑ अस्याः⁠। उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प—स्थे॒⁠। अ॒स्या॒ इत्य॑स्याः⁠॥ उद॑क्रमीत्⁠। अ॒क्र॒मी॒द् द्र॒वि॒णो॒दाः⁠। द्र॒वि॒णो॒दा वा॒जी⁠। द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः—दाः⁠। वा॒ज्यर्वा᳚⁠। अर्वाऽकः॑⁠। अकः॒ सः⁠। स लो॒कम्⁠। लो॒कꣳ सुकृ॑तम्⁠। सुकृ॑तम् पृथि॒व्याः⁠। सुकृ॑त॒मिति॒ सु—कृ॒त॒म्⁠। पृ॒थि॒व्या इति॑ पृथि॒व्याः⁠॥ ततः॑ खनेम⁠। ख॒ने॒म॒ सु॒प्रती॑कम्⁠। सु॒प्रती॑कम॒ग्निम्⁠। सु॒प्रती॑क॒मिति॑ सु—प्रती॑कम्⁠। अ॒ग्निꣳ सुवः॑⁠। सुवो॒ रुहा॑णाः⁠। रुहा॑णा॒ अधि॑⁠। अधि॒ नाके᳚⁠। नाक॑ उत्त॒मे⁠। उ॒त्त॒म इत्यु॑त्—त॒मे⁠॥ अ॒पो दे॒वीः⁠। दे॒वीरुप॑⁠। उप॑ सृज⁠। सृ॒ज॒ मधु॑मतीः⁠। मधु॑मतीरय॒ख्‍ष्माय॑⁠। मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑—म॒तीः॒⁠। अ॒य॒ख्‍ष्माय॑ प्र॒जाभ्यः॑⁠। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र—जाभ्यः॑⁠॥ तासा॒ꣴ॒ स्थाना᳚त्⁠। स्थाना॒दुत्⁠। उज् जि॑हताम्⁠। जि॒ह॒ता॒मोष॑धयः⁠। ओष॑धयः सुपिप्प॒लाः⁠। सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सु—पि॒प्प॒लाः⁠॥ जिघ॑र्म्य॒ग्निम्⁠। [८] अ॒ग्निम् मन॑सा⁠। मन॑सा घृ॒तेन॑⁠। घृ॒तेन॑ प्रति॒ख्‍ष्यन्त᳚म्⁠। प्र॒ति॒ख्‍ष्यन्त॒म् भुव॑नानि⁠। प्र॒ति॒ख्‍ष्यन्त॒मिति॑ प्रति—ख्‍ष्यन्त᳚म्⁠। भुव॑नानि॒ विश्वा᳚⁠। विश्वेति॒ विश्वा᳚⁠॥ पृ॒थुम् ति॑र॒श्चा⁠। ति॒र॒श्चा वय॑सा⁠। वय॑सा बृ॒हन्त᳚म्⁠। बृ॒हन्त॒व्ँव्यचि॑ष्ठम्⁠। व्यचि॑ष्ठ॒मन्न᳚म्⁠। अन्न॑ꣳ रभ॒सम्⁠। र॒भ॒सव्ँविदा॑नम्⁠। विदा॑न॒मिति॒ विदा॑नम्⁠॥ आ त्वा᳚⁠। त्वा॒ जि॒घ॒र्मि॒⁠। जि॒घ॒र्मि॒ वच॑सा⁠। वच॑सा घृ॒तेन॑⁠। घृ॒तेना॑र॒ख्‍षसा᳚⁠। अ॒र॒ख्‍षसा॒ मन॑सा⁠। मन॑सा॒ तत्⁠। तज् जु॑षस्व⁠। जु॒ष॒स्वेति॑ जुषस्व⁠॥ मर्य॑श्रीः स्पृह॒यद्व॑र्णः⁠। मर्य॑श्री॒रिति॒ मर्य॑—श्रीः॒⁠। स्पृ॒ह॒यद्व॑र्णो अ॒ग्निः⁠। स्पृ॒ह॒यद्व॑र्ण॒ इति॑ स्पृह॒यत्—व॒र्णः॒⁠। अ॒ग्निर् न⁠। नाभि॒मृशे᳚⁠। अ॒भि॒मृशे॑ त॒नुवा᳚⁠। अ॒भि॒मृश॒ इत्य॑भि—मृशे᳚⁠। त॒नुवा॒ जर्‌हृ॑षाणः⁠। जर्‌हृ॑षाण॒ इति॒ जर्‌हृ॑षाणः⁠॥ परि॒ वाज॑पतिः⁠। वाज॑पतिः क॒विः⁠। वाज॑पति॒रिति॒ वाज॑—प॒तिः॒⁠। क॒विर॒ग्निः⁠। अ॒ग्निर्‌ह॒व्यानि॑⁠। ह॒व्यान्य॑क्रमीत्⁠। अ॒क्र॒मी॒दित्य॑क्रमीत्⁠॥ दध॒द् रत्ना॑नि⁠। रत्ना॑नि दा॒शुषे᳚⁠। दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚⁠॥ परि॑ त्वा⁠। त्वा॒ऽग्ने॒⁠। अ॒ग्ने॒ पुर᳚म्⁠। पुर॑व्ँव॒यम्⁠। व॒यव्ँविप्र᳚म्⁠। विप्र॑ꣳ सहस्य⁠। स॒ह॒स्य॒ धी॒म॒हि॒⁠। धी॒म॒हीति॑ धीमहि⁠॥ धृ॒षद्व॑र्णम् दि॒वेदि॑वे⁠। धृ॒षद्व॑र्ण॒मिति॑ धृ॒षत्—व॒र्ण॒म्⁠। दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार᳚म्⁠। दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे—दि॒वे॒⁠। भे॒त्तार॑म् भङ्‍गु॒राव॑तः⁠। भ॒ङ्‍गु॒राव॑त॒ इति॑ भङ्‍गु॒र—व॒तः॒⁠॥ त्वम॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ द्युभिः॑⁠। द्युभि॒स्त्वम्⁠। द्युभि॒रिति॒ द्यु—भिः॒⁠। त्वमा॑शुशु॒ख्‍षणिः॑⁠। आ॒शु॒शु॒ख्‍षणि॒ स्त्वम्⁠। त्वम॒द्भ्यः⁠। अ॒द्भ्यस्त्वम्⁠। अ॒द्भ्य इत्य॑त्—भ्यः⁠। त्वमश्म॑नः⁠। अश्म॑न॒स्परि॑⁠। परीति॒ परि॑⁠॥ त्वव्ँवने᳚भ्यः⁠। वने᳚भ्य॒स्त्वम्⁠। त्वमोष॑धीभ्यः⁠। ओष॑धीभ्य॒स्त्वम्⁠। ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि—भ्यः॒⁠। त्वम् नृ॒णाम्⁠। नृ॒णाम् नृ॑पते⁠। नृ॒प॒ते॒ जा॒य॒से॒⁠। नृ॒प॒त॒ इति॑ नृ—प॒ते॒⁠। जा॒य॒से॒ शुचिः॑⁠। शुचि॒रिति॒ शुचिः॑⁠॥ [९] (प्र॒तूर्व॒न्थ् सूर्य॑स्य तिष्ठ॒ जिघ॑र्मि भे॒त्तारं॑ विꣳश॒तिश्च॑) ॥२॥
दे॒वस्य॑ त्वा⁠। त्वा॒ स॒वि॒तुः⁠। स॒वि॒तुः प्र॑स॒वे⁠। प्र॒स॒वे᳚ऽश्विनोः᳚⁠। प्र॒स॒व इति॑ प्र—स॒वे⁠। अ॒श्विनो᳚र् बा॒हुभ्या᳚म्⁠। बा॒हुभ्या᳚म् पू॒ष्णः⁠। बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु—भ्या॒म्⁠। पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम्⁠। हस्ता᳚भ्याम् पृथि॒व्याः⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे॒ऽग्निम्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वत् ख॑नामि⁠। ख॒ना॒मीति॑ खनामि⁠॥ ज्योति॑ष्मन्तम् त्वा⁠। त्वा॒ऽग्ने॒⁠। अ॒ग्ने॒ सु॒प्रती॑कम्⁠। सु॒प्रती॑क॒मज॑स्रेण⁠। सु॒प्रती॑क॒मिति॑ सु—प्रती॑कम्⁠। अज॑स्रेण भा॒नुना᳚⁠। भा॒नुना॒ दीद्या॑नम्⁠। दीद्या॑न॒मिति॒ दीद्या॑नम्⁠॥ शि॒वम् प्र॒जाभ्यः॑⁠। प्र॒जाभ्योऽहि॑ꣳसन्तम्⁠। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र—जाभ्यः॑⁠। अहि॑ꣳसन्तम् पृथि॒व्याः⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे॒ऽग्निम्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वत् ख॑नामि⁠। ख॒ना॒मीति॑ खनामि⁠॥ अ॒पाम् पृ॒ष्ठम्⁠। पृ॒ष्ठम॑सि⁠। अ॒सि॒ स॒प्रथाः᳚⁠। स॒प्रथा॑ उ॒रु⁠। स॒प्रथा॒ इति॑ स—प्रथाः᳚⁠। उ॒र्व॑ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् भ॑रि॒ष्यत्⁠। भ॒रि॒ष्यदप॑रावपिष्ठम्⁠। अप॑रावपिष्ठ॒मित्यप॑रा—व॒पि॒ष्ठ॒म्⁠॥ वर्द्ध॑मानम् म॒हः⁠। म॒ह आ⁠। आ च॑⁠। च॒ पुष्क॑रम्⁠। पुष्क॑रम् दि॒वः⁠। दि॒वो मात्र॑या⁠। मात्र॑या वरि॒णा⁠। व॒रि॒णा प्र॑थस्व⁠। प्र॒थ॒स्वेति॑ प्रथस्व⁠॥ शर्म॑ च⁠। च॒ स्थः॒⁠। स्थो वर्म॑⁠। [१०] वर्म॑ च⁠। च॒ स्थः॒⁠। स्थो॒ अच्छि॑द्रे⁠। अच्छि॑द्रे बहु॒ले⁠। अच्छि॑द्रे॒ इत्यच्छि॑द्रे⁠। ब॒हु॒ले उ॒भे⁠। ब॒हु॒ले इति॑ बहु॒ले⁠। उ॒भे इत्यु॒भे⁠॥ व्यच॑स्वती॒ सम्⁠। व्यच॑स्वती॒ इति॒ व्यच॑स्वती⁠। सव्ँव॑साथाम्⁠। व॒सा॒था॒म् भ॒र्तम्⁠। भ॒र्तम॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मिति॑ पुरी॒ष्य᳚म्⁠॥ सव्ँव॑साथाम्⁠। व॒सा॒था॒ꣳ॒ सु॒व॒र्विदा᳚⁠। सु॒व॒र्विदा॑ स॒मीची᳚⁠। सु॒व॒र्विदेति॑ सुवः—विदा᳚⁠। स॒मीची॒ उर॑सा⁠। स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚⁠। उर॑सा॒ त्मना᳚⁠। त्मनेति॒त्मना᳚⁠॥ अ॒ग्निम॒न्तः⁠। अ॒न्तर् भ॑रि॒ष्यन्ती᳚⁠। भ॒रि॒ष्यन्ती॒ ज्योति॑ष्मन्तम्⁠। भ॒रि॒ष्यन्ती॒ इति॑ भरि॒ष्यन्ती᳚⁠। ज्योति॑ष्मन्त॒मज॑स्रम्⁠। अज॑स्र॒मित्⁠। इदितीत्⁠॥ पु॒री॒ष्यो॑ऽसि⁠। अ॒सि॒ वि॒श्वभ॑राः⁠। वि॒श्वभ॑रा॒ इति॑ वि॒श्व—भ॒राः॒⁠॥ अथ॑र्वा त्वा⁠। त्वा॒ प्र॒थ॒मः⁠। प्र॒थ॒मो निः⁠। निर॑मन्थत्⁠। अ॒म॒न्थ॒द॒ग्ने॒⁠। अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने⁠॥ त्वाम॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने पुष्क॑रात्⁠। पुष्क॑रा॒दधि॑⁠। अद्ध्यथ॑र्वा⁠। अथ॑र्वा॒ निः⁠। निर॑मन्थत⁠। अ॒म॒न्थ॒तेत्य॑मन्थत⁠॥ मू॒र्द्ध्नो विश्व॑स्य⁠। विश्व॑स्य वा॒घतः॑⁠। वा॒घत॒ इति॑ वा॒घतः॑⁠॥ तमु॑⁠। उ॒ त्वा॒⁠। त्वा॒ द॒द्ध्यङ्⁠। द॒ध्यङ्‍ङृषिः॑⁠। ऋषिः॑ पु॒त्रः⁠। पु॒त्र ई॑धे⁠। ई॒धे॒ अथ॑र्वणः⁠। [११] अथ॑र्वण॒ इत्यथ॑र्वणः⁠॥ वृ॒त्र॒हण॑म् पुरन्द॒रम्⁠। वृ॒त्र॒हण॒मिति॑ वृत्र—हन᳚म्⁠। पु॒र॒न्द॒रमिति॑ पुरम्—द॒रम्⁠॥ तमु॑⁠। उ॒ त्वा॒⁠। त्वा॒ पा॒थ्यः⁠। पा॒थ्यो वृषा᳚⁠। वृषा॒ सम्⁠। समी॑धे⁠। ई॒धे॒ द॒स्यु॒हन्त॑मम्⁠। द॒स्यु॒हन्त॑म॒मिति॑ दस्यु—हन्त॑मम्⁠॥ ध॒न॒ञ्ज॒यꣳ रणे॑रणे⁠। ध॒न॒ञ्ज॒यमिति॑ धनम्—ज॒यम्⁠। रणे॑रण॒ इति॒ रणे᳚—र॒णे॒⁠॥ सीद॑ होतः⁠। हो॒तः॒ स्वे⁠। स्व उ॑⁠। उ॒ लो॒के⁠। लो॒के चि॑कि॒त्वान्⁠। चि॒कि॒त्वान्थ् सा॒दय॑⁠। सा॒दया॑ य॒ज्ञम्⁠। य॒ज्ञꣳ सु॑कृ॒तस्य॑⁠। सु॒कृ॒तस्य॒ योनौ᳚⁠। सु॒कृ॒तस्येति॑ सु—कृ॒तस्य॑⁠। योना॒विति॒ योनौ᳚⁠॥ दे॒वा॒वीर् दे॒वान्⁠। दे॒वा॒वीरिति॑ देव—अ॒वीः⁠। दे॒वान्‌ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ यजासि⁠। य॒जा॒स्यग्ने᳚⁠। अग्ने॑ बृ॒हत्⁠। बृ॒हद् यज॑माने⁠। यज॑माने॒ वयः॑⁠। वयो॑ धाः⁠। धा॒ इति॑ धाः⁠॥ नि होता᳚⁠। होता॑ होतृ॒षद॑ने⁠। हो॒तृ॒षद॑ने॒ विदा॑नः⁠। हो॒तृ॒षद॑न॒ इति॑ होतृ—सद॑ने⁠। विदा॑नस्त्वे॒षः⁠। त्वे॒षो दी॑दि॒वान्⁠। दी॒दि॒वाꣳ अ॑सदत्⁠। अ॒स॒द॒थ् सु॒दख्‍षः॑⁠। सु॒दख्‍ष॒ इति॑ सु—दख्‍षः॑⁠॥ अद॑ब्धव्रतप्रमति॒र् वसि॑ष्ठः⁠। अद॑ब्धव्रतप्रमति॒रित्यद॑ब्धव्रत—प्र॒म॒तिः॒⁠। वसि॑ष्ठः सहस्रम्भ॒रः⁠। स॒ह॒स्र॒म्भ॒रः शुचि॑जिह्वः⁠। स॒ह॒स्र॒म्भ॒र इति॑ सहस्रम्—भ॒रः⁠। शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः⁠। शुचि॑जिह्व॒ इति॒ शुचि॑—जि॒ह्वः॒⁠। अ॒ग्निरित्य॒ग्निः⁠॥ सꣳ सी॑दस्व⁠। सी॒द॒स्व॒ म॒हान्⁠। म॒हाꣳ अ॑सि⁠। अ॒सि॒ शोच॑स्व⁠। शोच॑स्व देव॒वीत॑मः⁠। [१२] दे॒व॒वीत॑म॒ इति॑ देव—वीत॑मः⁠॥ वि धू॒मम्⁠। धू॒मम॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ अ॒रु॒षम्⁠। अ॒रु॒षम् मि॑येद्ध्य⁠। मि॒ये॒द्ध्य॒ सृ॒ज⁠। सृ॒ज प्र॑शस्त⁠। प्र॒श॒स्त॒ द॒र्॒‌श॒तम्⁠। प्र॒श॒स्तेति॑ प्र—श॒स्त॒⁠। द॒र्॒‌श॒तमिति॑ दर्‌श॒तम्⁠॥ जनि॑ष्वा॒ हि⁠। हि जेन्यः॑⁠। जेन्यो॒ अग्रे᳚⁠। अग्रे॒ अह्ना᳚म्⁠। अह्ना॑ꣳ हि॒तः⁠। हि॒तो हि॒तेषु॑⁠। हि॒तेष्व॑रु॒षः⁠। अ॒रु॒षो वने॑षु⁠। वने॒ष्विति॒ वने॑षु⁠॥ दमे॑दमे स॒प्त⁠। दमे॑दम॒ इति॒ दमे᳚—द॒मे॒⁠। स॒प्त रत्ना᳚⁠। रत्ना॒ दधा॑नः⁠। दधा॑नो॒ऽग्निः⁠। अ॒ग्निर्‌होता᳚⁠। होता॒ नि⁠। नि ष॑साद⁠। स॒सा॒दा॒ यजी॑यान्⁠। यजी॑या॒निति॒ यजी॑यान्⁠॥ [१३] (स्थ॒ ई॒धे॒ शोच॑स्व स॒प्तवि॑ꣳशतिश्च) ॥३॥
सम् ते᳚⁠। ते॒ वा॒युः⁠। वा॒युर् मा॑त॒रिश्वा᳚⁠। मा॒त॒रिश्वा॑ दधातु⁠। द॒धा॒तू॒त्ता॒नायै᳚⁠। उ॒त्ता॒नायै॒ हृद॑यम्⁠। उ॒त्ता॒नाया॒ इत्यु॑त्—ता॒नायै᳚⁠। हृद॑य॒य्ँयत्⁠। यद् विलि॑ष्टम्⁠। विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि—लि॒ष्ट॒म्⁠॥ दे॒वाना॒य्ँयः⁠। यश्चर॑ति⁠। चर॑ति प्रा॒णथे॑न⁠। प्रा॒णथे॑न॒ तस्मै᳚⁠। प्रा॒णथे॒नेति॑ प्र—अ॒नथे॑न⁠। तस्मै॑ च⁠। च॒ दे॒वि॒⁠। दे॒वि॒ वष॑ट्⁠। वष॑डस्तु⁠। अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म्⁠। तुभ्य॒मिति॒ तुभ्य᳚म्⁠॥ सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा⁠। सुजा॑त॒ इति॒ सु—जा॒तः॒⁠। ज्योति॑षा स॒ह⁠। स॒ह शर्म॑⁠। शर्म॒ वरू॑थम्⁠। वरू॑थ॒मा⁠। आऽस॑दः⁠। अ॒स॒दः॒ सुवः॑⁠। सुव॒रिति॒ सुवः॑⁠॥ वासो॑ अग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ वि॒श्वरू॑पम्⁠। वि॒श्वरू॑प॒ꣳ॒ सम्⁠। वि॒श्वरू॑प॒मिति॑ वि॒श्व—रू॒प॒म्⁠। सव्ँव्य॑यस्व⁠। व्य॒य॒स्व॒ वि॒भा॒व॒सो॒⁠। वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभा—व॒सो॒⁠॥ उदु॑⁠। उ॒ ति॒ष्ठ॒⁠। ति॒ष्ठ॒ स्व॒द्ध्व॒र॒⁠। स्व॒द्ध्व॒राव॑⁠। स्व॒द्ध्व॒रेति॑ सु—अ॒द्ध्व॒र॒⁠। अवा॑ नः⁠। नो॒ दे॒व्या⁠। दे॒व्या कृ॒पा⁠। कृ॒पेति॑ कृ॒पा⁠॥ दृ॒शे च॑⁠। च॒ भा॒सा⁠। भा॒सा बृ॑ह॒ता⁠। बृ॒ह॒ता सु॑शु॒क्वनिः॑⁠। सु॒शु॒क्वनि॒रा⁠। सु॒शु॒क्वनि॒रिति॑ सु—शु॒क्वनिः॑⁠। ? आऽग्ने᳚⁠। अ॒ग्ने॒ या॒हि॒⁠। या॒हि॒ सु॒श॒स्तिभिः॑⁠। सु॒श॒स्तिभि॒रिति॑ सुश॒स्ति—भिः॒⁠॥ [१४] ऊ॒र्द्ध्व उ॑⁠। ऊ॒ षु णः॑⁠। सु नः॑⁠। न॒ ऊ॒तये᳚⁠। ऊ॒तये॒ तिष्ठ॑⁠। तिष्ठा॑ दे॒वः⁠। दे॒वो न⁠। न स॑वि॒ता⁠। स॒वि॒तेति॑ सवि॒ता⁠॥ ऊ॒र्द्धो वाज॑स्य⁠। वाज॑स्य॒ सनि॑ता⁠। सनि॑ता॒ यत्⁠। यद॒ञ्जिभिः॑⁠। अ॒ञ्जिभि॑र् वा॒घद्भिः॑⁠। अ॒ञ्जिभि॒रित्य॒ञ्जि—भिः॒⁠। वा॒घद्भि॑र् वि॒ह्वया॑महे⁠। वा॒घद्भि॒रिति॑ वा॒घत्—भिः॒⁠। वि॒ह्वया॑मह॒ इति॑ वि—ह्वया॑महे⁠॥ स जा॒तः⁠। जा॒तो गर्भः॑⁠। गर्भो॑ असि⁠। अ॒सि॒ रोद॑स्योः⁠। रोद॑स्यो॒रग्ने᳚⁠। अग्ने॒ चारुः॑⁠। चारु॒र् विभृ॑तः⁠। विभृ॑त॒ ओष॑धीषु⁠। विभृ॑त॒ इति॒ वि—भृ॒तः॒⁠। ओष॑धी॒ष्वित्योष॑धीषु⁠॥ चि॒त्रः शिशुः॑⁠। शिशुः॒ परि॑⁠। परि॒ तमा॑ꣳसि⁠। तमा॑ꣴस्य॒क्तः⁠। अ॒क्तः प्र⁠। प्र मा॒तृभ्यः॑⁠। मा॒तृभ्यो॒ अधि॑⁠। मा॒तृभ्य॒ इति॑ मा॒तृ—भ्यः॒⁠। अधि॒ कनि॑क्रदत्⁠। कनि॑क्रदद् गाः⁠। गा॒ इति॑ गाः⁠॥ स्थि॒रो भ॑व⁠। भ॒व॒ वी॒ड्व॑ङ्गः⁠। वी॒ड्व॑ङ्ग आ॒शुः⁠। वी॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ वी॒डु—अ॒ङ्गः॒⁠। आ॒शुर् भ॑व⁠। भ॒व॒ वा॒जी⁠। वा॒ज्य॑र्वन्न्⁠। अ॒र्व॒न्नित्य॑र्वन्न्⁠॥ पृ॒थुर् भ॑व⁠। भ॒व॒ सु॒षदः॑⁠। सु॒षद॒स्त्वम्⁠। सु॒षद॒ इति॑ सु—सदः॑⁠। त्वम॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेः पु॑रीष॒वाह॑नः⁠। पु॒री॒ष॒वाह॑न॒ इति॑ पुरीष—वाह॑नः⁠॥ शि॒वो भ॑व⁠। भ॒व॒ प्र॒जाभ्यः॑⁠। [१५] प्र॒जाभ्यो॒ मानु॑षीभ्यः⁠। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र—जाभ्यः॑⁠। मानु॑षीभ्य॒स्त्वम्⁠। त्वम॑ङ्‍गिरः⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒ इत्य॑ङ्‍गिरः⁠॥ मा द्यावा॑पृथि॒वी⁠। द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि⁠। द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚—पृ॒थि॒वी⁠। अ॒भि शू॑शुचः⁠। शू॒शु॒चो॒ मा⁠। माऽन्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍ष॒म् मा⁠। मा वन॒स्पती॑न्⁠। वन॒स्पती॒निति॑ वन॒स्पती॑न्⁠॥ प्रैतु॑⁠। ए॒तु॒ वा॒जी⁠। वा॒जी कनि॑क्रदत्⁠। कनि॑क्रद॒न् नान॑दत्⁠। नान॑द॒द् रास॑भः⁠। रास॑भः॒ पत्वा᳚⁠। पत्वेति॒ पत्वा᳚⁠॥ भर॑न्न॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑म् मा⁠। मा पा॑दि⁠। पा॒द्यायु॑षः⁠। आयु॑षः पु॒रा⁠। पु॒रेति॑ पु॒रा⁠॥ रास॑भो वाम्⁠। वा॒म् कनि॑क्रदत्⁠। कनि॑क्रद॒थ् सुयु॑क्तः⁠। सुयु॑क्तो वृषणा⁠। सुयु॑क्त॒ इति॒ सु—यु॒क्तः॒⁠। वृ॒ष॒णा॒ रथे᳚⁠। रथ॒ इति॒ रथे᳚⁠॥ स वा᳚म्⁠। वा॒म॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पु॑री॒ष्य᳚म्⁠। पु॒री॒ष्य॑मा॒शुः⁠। आ॒शुर् दू॒तः⁠। दू॒तो व॑हात्⁠। व॒हा॒दि॒तः⁠। इ॒त इती॒तः⁠॥ वृषा॒ ऽग्निम्⁠। अ॒ग्निव्ँवृष॑णम्⁠। वृष॑ण॒म् भर॑न्न्⁠। भर॑न्न॒पाम्⁠। अ॒पाम् गर्भ᳚म्⁠। गर्भ॑ꣳ समु॒द्रिय᳚म्⁠। स॒मु॒द्रिय॒मिति॑ समु॒द्रिय᳚म्⁠॥ अग्न॒ आ⁠। आ या॑हि⁠। या॒हि॒ वी॒तये᳚⁠। [१६] वी॒तय॑ ऋ॒तम्⁠। ऋ॒तꣳ स॒त्यम्⁠। स॒त्यमिति॑ स॒त्यम्⁠॥ ओष॑धयः॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ गृह्णीत⁠। गृ॒ह्णी॒ता॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निमे॒तम्⁠। ए॒तꣳ शि॒वम्⁠। शि॒वमा॒यन्त᳚म्⁠। आ॒यन्त॑म॒भि⁠। आ॒यन्त॒मित्या᳚—यन्त᳚म्⁠। अ॒भ्यत्र॑⁠। अत्र॑ यु॒ष्मान्⁠। यु॒ष्मानिति॑ यु॒ष्मान्⁠॥ व्यस्य॒न् विश्वाः᳚⁠। व्यस्य॒न्निति॑ वि—अस्य॑न्न्⁠। विश्वा॒ अम॑तीः⁠। अम॑ती॒ररा॑तीः⁠। अरा॑तीर् नि॒षीद॑न्न्⁠। नि॒षीद॑न् नः⁠। नि॒षीद॒न्निति॑ नि—सीद॑न्न्⁠। नो॒ अप॑⁠। अप॑ दुर्म॒तिम्⁠। दु॒र्म॒तिꣳ ह॑नत्⁠। दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः—म॒तिम्⁠। ह॒न॒दिति॑ हनत्⁠॥ ओष॑धयः॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ मोदद्ध्वम्⁠। मो॒द॒द्ध्व॒मे॒न॒म्⁠। ए॒न॒म् पुष्पा॑वतीः⁠। पुष्पा॑वतीः सुपिप्प॒लाः⁠। पुष्पा॑वती॒रिति॒ पुष्प॑—व॒तीः॒⁠। सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सु—पि॒प्प॒लाः⁠॥ अ॒यव्ँवः॑⁠। वो॒ गर्भः॑⁠। गर्भ॑ ऋ॒त्वियः॑⁠। ऋ॒त्वियः॑ प्र॒त्नम्⁠। प्र॒त्नꣳ स॒धस्थ᳚म्⁠। स॒धस्थ॒मा⁠। स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध—स्थ॒म्⁠। आऽस॑दत्⁠। अ॒स॒द॒दित्य॑सदत्⁠॥ [१७] (सु॒श॒स्तिभिः॑ शि॒वो भ॑व याहि॒ षट्त्रि॑ꣳशच्च) ॥४॥
वि पाज॑सा⁠। पाज॑सा पृ॒थुना᳚⁠। पृ॒थुना॒ शोशु॑चानः⁠। शोशु॑चानो॒ बाध॑स्व⁠। बाध॑स्व द्वि॒षः⁠। द्वि॒षो र॒ख्‍षसः॑⁠। र॒ख्‍षसो॒ अमी॑वाः⁠। अमी॑वा॒ इत्यमी॑वाः⁠॥ सु॒शर्म॑णो बृह॒तः⁠। सु॒शर्म॑ण॒ इति॑ सु—शर्म॑णः⁠। बृ॒ह॒तः शर्म॑णि⁠। शर्म॑णि स्याम्⁠। स्या॒म॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेर॒हम्⁠। अ॒हꣳ सु॒हव॑स्य⁠। सु॒हव॑स्य॒ प्रणी॑तौ⁠। सु॒हव॒स्येति॑ सु—हव॑स्य⁠। प्रणी॑ता॒विति॒ प्र—नी॒तौ॒⁠॥ आपो॒ हि⁠। हि ष्ठ⁠। स्था म॑यो॒भुवः॑⁠। म॒यो॒भुव॒स्ताः⁠। म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः—भुवः॑⁠। ता नः॑⁠। न॒ ऊ॒र्जे⁠। ऊ॒र्जे द॑धातन⁠। द॒धा॒त॒नेति॑ दधातन⁠॥ म॒हे रणा॑य⁠। रणा॑य॒ चख्‍ष॑से⁠। चख्‍ष॑स॒ इति॒ चख्‍ष॑से⁠॥ यो वः॑⁠। वः॒ शि॒वत॑मः⁠। शि॒वत॑मो॒ रसः॑⁠। शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व—त॒मः॒⁠। रस॒स्तस्य॑⁠। तस्य॑ भाजयत⁠। भा॒ज॒य॒ते॒ह⁠। इ॒ह नः॑⁠। न॒ इति॑ नः⁠॥ उ॒श॒तीरि॑व⁠। इ॒व॒ मा॒तरः॑⁠। मा॒तर॒ इति॑ मा॒तरः॑⁠॥ तस्मा॒ अर᳚म्⁠। अर॑म् गमाम⁠। ग॒मा॒म॒ वः॒⁠। वो॒ यस्य॑⁠। यस्य॒ ख्‍षया॑य⁠। ख्‍षया॑य॒ जिन्व॑थ⁠। जिन्व॒थेति॒ जिन्व॑थ⁠॥ आपो॑ ज॒नय॑थ⁠। ज॒नय॑था च⁠। च॒ नः॒⁠। न॒ इति॑ नः⁠॥ मि॒त्रः स॒ꣳ॒सृज्य॑⁠। [१८] स॒ꣳ॒सृज्य॑ पृथि॒वीम्⁠। स॒ꣳ॒सृज्येति॑ सम्—सृज्य॑⁠। पृ॒थि॒वीम् भूमि᳚म्⁠। भूमि॑म् च⁠। च॒ ज्योति॑षा⁠। ज्योति॑षा स॒ह⁠। स॒हेति॑ स॒ह⁠॥ सुजा॑तम् जा॒तवे॑दसम्⁠। सुजा॑त॒मिति॒ सु—जा॒त॒म्⁠। जा॒तवे॑दसम॒ग्निम्⁠। जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त—वे॒द॒स॒म्⁠। अ॒ग्निव्ँवै᳚श्वान॒रम्⁠। वै॒श्वा॒न॒रव्ँवि॒भुम्⁠। वि॒भुमिति॑ वि—भुम्⁠॥ अ॒य॒ख्‍ष्माय॑ त्वा⁠। त्वा॒ सम्⁠। सꣳ सृ॑जामि⁠। सृ॒जा॒मि॒ प्र॒जाभ्यः॑⁠। प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र—जाभ्यः॑⁠॥ विश्वे᳚ त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वाः⁠। दे॒वा वै᳚श्वान॒राः⁠। वै॒श्वा॒न॒राः सम्⁠। सꣳ सृ॑जन्तु⁠। सृ॒ज॒न्त्वानु॑ष्टुभेन⁠। आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा⁠। आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑—स्तु॒भे॒न॒⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्‍गिर॒स्वत्⁠॥ रु॒द्राः स॒म्भृत्य॑⁠। स॒म्भृत्य॑ पृथि॒वीम्⁠। स॒म्भृत्येति॑ सम्—भृत्य॑⁠। पृ॒थि॒वीम् बृ॒हत्⁠। बृ॒हज् ज्योतिः॑⁠। ज्योतिः॒ सम्⁠। समी॑धिरे⁠। ई॒धि॒र॒ इती॑धिरे⁠॥ तेषा᳚म् भा॒नुः⁠। भा॒नुरज॑स्रः⁠। अज॑स्र॒ इत्⁠। इच्छु॒क्रः⁠। शु॒क्रो दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेषु॑ रोचते⁠। रो॒च॒त॒ इति॑ रोचते⁠॥ सꣳसृ॑ष्टा॒व्ँवसु॑भिः⁠। सꣳसृ॑ष्टा॒मिति॒ सम्—सृ॒ष्टा॒म्⁠। वसु॑भी रु॒द्रैः⁠। वसु॑भि॒रिति॒ वसु॑—भिः॒⁠। रु॒द्रैर् धीरैः᳚⁠। धीरैः᳚ कर्म॒ण्या᳚म्⁠। क॒र्म॒ण्या᳚म् मृद᳚म्⁠। मृद॒मिति॒ मृद᳚म्⁠॥ हस्ता᳚भ्याम् मृ॒द्वीम्⁠। मृ॒द्वीम् कृ॒त्वा⁠। कृ॒त्वा सि॑नीवा॒ली⁠। सि॒नी॒वा॒ली क॑रोतु⁠। क॒रो॒तु॒ ताम्⁠। [१९] तामिति॒ ताम्⁠॥ सि॒नी॒वा॒ली सु॑कप॒र्दा⁠। सु॒क॒प॒र्दा सु॑कुरी॒रा⁠। सु॒क॒प॒र्देति॑ सु—क॒प॒र्दा⁠। सु॒कु॒री॒रा स्वौ॑प॒शा⁠। सु॒कु॒री॒रेति॑ सु—कु॒री॒रा⁠। स्वौ॒प॒शेति॑ सु—औ॒प॒शा⁠॥ सा तुभ्य᳚म्⁠। तुभ्य॑मदिते⁠। अ॒दि॒ते॒ म॒हे॒⁠। म॒ह॒ आ⁠। ओखाम्⁠। उ॒खाम् द॑धातु⁠। द॒धा॒तु॒ हस्त॑योः⁠। हस्त॑यो॒रिति॒ हस्त॑योः⁠॥ उ॒खाम् क॑रोतु⁠। क॒रो॒तु॒ शक्त्या᳚⁠। शक्त्या॑ बा॒हुभ्या᳚म्⁠। बा॒हुभ्या॒मदि॑तिः⁠। बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु—भ्या॒म्⁠। अदि॑तिर् धि॒या⁠। धि॒येति॑ धि॒या⁠॥ मा॒ता पु॒त्रम्⁠। पु॒त्रय्ँयथा᳚⁠। यथो॒पस्थे᳚⁠। उ॒पस्थे॒ सा⁠। उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प—स्थे॒⁠। साऽग्निम्⁠। अ॒ग्निम् बि॑भर्तु⁠। बि॒भ॒र्तु॒ गर्भे᳚⁠। गर्भ॒ आ⁠। एत्या⁠॥ म॒खस्य॒ शिरः॑⁠। शिरो॑ऽसि⁠। अ॒सि॒ य॒ज्ञस्य॑⁠। य॒ज्ञस्य॑ प॒दे⁠। प॒दे स्थः॑⁠। प॒दे इति॑ प॒दे⁠। स्थ॒ इति॑ स्थः⁠॥ वस॑वस्त्वा⁠। त्वा॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒⁠। कृ॒ण्व॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑⁠। गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वत् पृ॑थि॒वी⁠। पृ॒थि॒व्य॑सि⁠। अ॒सि॒ रु॒द्राः⁠। रु॒द्रास्त्वा᳚⁠। त्वा॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒⁠। कृ॒ण्व॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन⁠। त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद॒न्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षमसि⁠। अ॒स्या॒दि॒त्याः⁠। [२०] आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚⁠। त्वा॒ कृ॒ण्व॒न्तु॒⁠। कृ॒ण्व॒न्तु॒ जाग॑तेन⁠। जाग॑तेन॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् द्यौः⁠। द्यौर॑सि⁠। अ॒सि॒ विश्वे᳚⁠। विश्वे᳚ त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वाः⁠। दे॒वा वै᳚श्वान॒राः⁠। वै॒श्वा॒न॒राः कृ॑ण्वन्तु⁠। कृ॒ण्व॒न्त्वानु॑ष्टुभेन⁠। आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा⁠। आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑—स्तु॒भे॒न॒⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् दिशः॑⁠। दिशो॑ऽसि⁠। अ॒सि॒ ध्रु॒वा⁠। ध्रु॒वाऽसि॑⁠। अ॒सि॒ धा॒रय॑⁠। धा॒रया॒ मयि॑⁠। मयि॑ प्र॒जाम्⁠। प्र॒जाꣳ रा॒यः⁠। प्र॒जामिति॑ प्र—जाम्⁠। रा॒यस्पोष᳚म्⁠। पोष॑म् गौप॒त्यम्⁠। गौ॒प॒त्यꣳ सु॒वीर्य᳚म्⁠। सु॒वीर्य॑ꣳ सजा॒तान्⁠। सु॒वीर्य॒मिति॑ सु—वीर्य᳚म्⁠। स॒जा॒तान्‌यज॑मानाय⁠। स॒जा॒तानिति॑ स—जा॒तान्⁠। यज॑माना॒यादि॑त्यै⁠। अदि॑त्यै॒ रास्ना᳚⁠। रास्ना॑ऽसि⁠। अ॒स्यदि॑तिः⁠। अदि॑तिस्ते⁠। ते॒ बिल᳚म्⁠। बिल॑म् गृह्णातु⁠। गृ॒ह्णा॒तु॒ पाङ्‍क्ते॑न⁠। पाङ्‍क्ते॑न॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्‍गिर॒स्वत्⁠॥ कृ॒त्वाय॒ सा⁠। सा म॒हीम्⁠। म॒हीमु॒खाम्⁠। उ॒खाम् मृ॒न्मयी᳚म्⁠। मृ॒न्मयी॒य्ँयोनि᳚म्⁠। मृ॒न्मयी॒मिति॑ मृत्—मयी᳚म्⁠। योनि॑म॒ग्नये᳚⁠। अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚⁠॥ ताम् पु॒त्रेभ्यः॑⁠। पु॒त्रेभ्यः॒ सम्⁠। सम् प्र⁠। प्राय॑च्छत्⁠। अ॒य॒च्छ॒ददि॑तिः⁠। अदि॑तिः श्र॒पया॑न्⁠। श्र॒पया॒निति॑⁠। इतीतीति॑⁠॥ [२१] (मि॒त्रः क॑रो त्व॒न्तरि॑ख्‍षमसि॒ प्र च॒त्वारि॑ च) ॥५॥
वस॑वस्त्वा⁠। त्वा॒ धू॒प॒य॒न्तु॒⁠। धू॒प॒य॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑⁠। गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् रु॒द्राः⁠। रु॒द्रास्त्वा᳚⁠। त्वा॒ धू॒प॒य॒न्तु॒⁠। धू॒प॒य॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन⁠। त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदा॑दि॒त्याः⁠। आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚⁠। त्वा॒ धू॒प॒य॒न्तु॒⁠। धू॒प॒य॒न्तु॒ जाग॑तेन⁠। जाग॑तेन॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् विश्वे᳚⁠। विश्वे᳚ त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वाः⁠। दे॒वा वै᳚श्वान॒राः⁠। वै॒श्वा॒न॒रा धू॑पयन्तु⁠। धू॒प॒य॒न्त्वानु॑ष्टुभेन⁠। आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा⁠। आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑—स्तु॒भे॒न॒⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदिन्द्रः॑⁠। इन्द्र॑स्त्वा⁠। त्वा॒ धू॒प॒य॒तु॒⁠। धू॒प॒य॒त्व॒ङ्‍गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् विष्णुः॑⁠। विष्णु॑स्त्वा⁠। त्वा॒ धू॒प॒य॒तु॒⁠। धू॒प॒य॒त्व॒ङ्‍गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् वरु॑णः⁠। वरु॑णस्त्वा⁠। त्वा॒ धू॒प॒य॒तु॒⁠। धू॒प॒य॒त्व॒ङ्‍गि॒र॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वददि॑तिः⁠। अदि॑तिस्त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वी⁠। दे॒वी वि॒श्वदे᳚व्यावती⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावती पृथि॒व्याः⁠। वि॒श्वदे᳚व्याव॒तीति॑वि॒श्वदे᳚व्य—व॒ती॒⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे᳚ ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वत् ख॑नतु⁠। ख॒न॒त्व॒व॒ट॒⁠। अ॒व॒ट॒ दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना᳚म् त्वा⁠। त्वा॒ पत्नीः᳚⁠। पत्नी᳚र् दे॒वीः⁠। [२२] दे॒वीर् वि॒श्वदे᳚व्यावतीः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्याः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य—व॒तीः॒⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे᳚ ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् द॑धतु⁠। द॒ध॒तू॒खे॒⁠। उ॒खे॒ धि॒षणाः᳚⁠। धि॒षणा᳚स्त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वीः⁠। दे॒वीर् वि॒श्वदे᳚व्यावतीः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्याः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य—व॒तीः॒⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे᳚ ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद॒भि⁠। अ॒भीन्ध॑ताम्⁠। इ॒न्ध॒ता॒मु॒खे॒⁠। उ॒खे॒ ग्नाः⁠। ग्नास्त्वा᳚⁠। त्वा॒ दे॒वीः⁠। दे॒वीर् वि॒श्वदे᳚व्यावतीः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्याः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य—व॒तीः॒⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे᳚ ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वच्छ्र॑पयन्तु⁠। श्र॒प॒य॒न्तू॒खे॒⁠। उ॒खे॒ वरू᳚त्रयः⁠। वरू᳚त्रयो॒ जन॑यः⁠। जन॑यस्त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वीः⁠। दे॒वीर् वि॒श्वदे᳚व्यावतीः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावतीः पृथि॒व्याः⁠। वि॒श्वदे᳚व्यावती॒रिति॑ वि॒श्वदे᳚व्य—व॒तीः॒⁠। पृ॒थि॒व्याः स॒धस्थे᳚⁠। स॒धस्थे᳚ ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध—स्थे॒⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वत् प॑चन्तु⁠। प॒च॒न्तू॒खे॒⁠। उ॒ख॒ इत्यु॑खे⁠॥ मित्रै॒ताम्⁠। ए॒तामु॒खाम्⁠। उ॒खाम् प॑च⁠। प॒चै॒षा⁠। ए॒षा मा⁠। मा भे॑दि⁠। भे॒दीति॑ भेदि⁠॥ ए॒ताम् ते᳚⁠। ते॒ परि॑⁠। परि॑ ददामि⁠। द॒दा॒म्यभि॑त्यै⁠। अभि॑त्या॒ इत्यभि॑त्यै⁠॥ अ॒भीमाम्⁠। इ॒माम् म॑हि॒ना⁠। [२३] म॒हि॒ना दिव᳚म्⁠। दिव॑म् मि॒त्रः⁠। मि॒त्रो ब॑भूव⁠। ब॒भू॒व॒ स॒प्रथाः᳚⁠। स॒प्रथा॒ इति॑ स—प्रथाः᳚⁠॥ उ॒त श्रव॑सा⁠। श्रव॑सा पृथि॒वीम्⁠। पृ॒थि॒वीमिति॑ पृथि॒वीम्⁠॥ मि॒त्रस्य॑ चर्‌षणी॒धृतः॑⁠। च॒र्॒‌ष॒णी॒धृतः॒ श्रवः॑⁠। च॒र्॒‌ष॒णी॒धृत॒ इति॑ चर्‌षणि—धृतः॑⁠। श्रवो॑ दे॒वस्य॑⁠। दे॒वस्य॑ सान॒सिम्⁠। सा॒न॒सिमिति॑ सान॒सिम्⁠॥ द्यु॒म्नम् चि॒त्रश्र॑वस्तमम्⁠। चि॒त्रश्र॑वस्तम॒मिति॑ चि॒त्रश्र॑वः—त॒म॒म्⁠॥ दे॒वस्त्वा᳚⁠। त्वा॒ स॒वि॒ता⁠। स॒वि॒तोत्⁠। उद् व॑पतु⁠। व॒प॒तु॒ सु॒पा॒णिः⁠। सु॒पा॒णिः स्व॑ङ्‍गु॒रिः⁠। सु॒पा॒णिरिति॑ सु—पा॒णिः⁠। स्व॒ङ्‍गु॒रिरिति॑ सु—अ॒ङ्‍गु॒रिः⁠॥ सु॒बा॒हुरु॒त⁠। सु॒बा॒हुरिति॑ सु—बा॒हुः⁠। उ॒त शक्त्या᳚⁠। शक्त्येति॒ शक्त्या᳚⁠॥ अप॑द्यमाना पृथिवि⁠। पृ॒थि॒व्याशाः᳚⁠। आशा॒ दिशः॑⁠। दिश॒ आ⁠। आ पृ॑ण⁠। पृ॒णेति॑ पृण⁠॥ उत् ति॑ष्ठ⁠। ति॒ष्ठ॒ बृ॒ह॒ती⁠। बृ॒ह॒ती भ॑व⁠। भ॒वो॒र्द्ध्वा⁠। ऊ॒र्द्ध्वा ति॑ष्ठ⁠। ति॒ष्ठ॒ ध्रु॒वा⁠। धु॒वा त्वम्⁠। त्वमिति॒ त्वम्⁠॥ वस॑वस्त्वा⁠। त्वा⁠। आ छृ॑न्दन्तु⁠। छृ॒न्द॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑⁠। गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् रु॒द्राः⁠। रु॒द्रास्त्वा᳚⁠। त्वा⁠। आ छृ॑न्दन्तु⁠। छृ॒न्द॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन⁠। त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदा॑दि॒त्याः⁠। आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚⁠। त्वा⁠। आ छृ॑न्दन्तु⁠। छृ॒न्द॒न्तु॒ जाग॑तेन⁠। जाग॑तेन॒ छन्द॑सा⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वद् विश्वे᳚⁠। विश्वे᳚ त्वा⁠। त्वा॒ दे॒वाः⁠। दे॒वा वै᳚श्वान॒राः⁠। वै॒श्वा॒न॒रा आ⁠। आ छृ॑न्दन्तु⁠। छृ॒न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन⁠। आनु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑सा⁠। आनु॑ष्टुभे॒नेत्यानु॑—स्तु॒भे॒न॒⁠। छन्द॑सा ऽङ्‍गिर॒स्वत्⁠। अ॒ङ्‍गि॒र॒स्वदित्य॑ङ्‍गिर॒स्वत्⁠॥ [२४] (पत्नी॑ रि॒माꣳ रु॒द्रास्त्वाऽऽ च्छृ॑न्द॒न्त्वे का॒न्न वि॑ꣳश॒तिश्च॑) ॥६॥
समा᳚स्त्वा⁠। त्वा॒ऽग्ने॒⁠। अ॒ग्न॒ ऋ॒तवः॑⁠। ऋ॒तवो॑ वर्द्धयन्तु⁠। व॒र्द्ध॒य॒न्तु॒ स॒व्ँव॒थ्स॒राः⁠। स॒व्ँव॒थ्स॒रा ऋष॑यः⁠। स॒व्ँव॒थ्स॒रा इति॑ सं—व॒थ्स॒राः⁠। ऋष॑यो॒ यानि॑⁠। यानि॑ स॒त्या⁠। स॒त्येति॑ स॒त्या⁠॥ सम् दि॒व्येन॑⁠। दि॒व्येन॑ दीदिहि⁠। दी॒दि॒हि॒ रो॒च॒नेन॑⁠। रो॒च॒नेन॒ विश्वाः᳚⁠। विश्वा॒ आ⁠। आ भा॑हि⁠। भा॒हि॒ प्र॒दिशः॑⁠। प्र॒दिशः॑ पृथि॒व्याः⁠। प्र॒दिश॒ इति॑ प्र—दिशः॑⁠। पृ॒थि॒व्या इति॑ पृथि॒व्याः⁠॥ सञ्च॑⁠। चे॒द्ध्यस्व॑⁠। इ॒द्ध्यस्वा᳚ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ प्र⁠। प्र च॑⁠। च॒ बो॒ध॒य॒⁠। बो॒ध॒यै॒न॒म्⁠। ए॒न॒मुत्⁠। उच्च॑⁠। च॒ ति॒ष्ठ॒⁠। ति॒ष्ठ॒ म॒ह॒ते⁠। म॒ह॒ते सौभ॑गाय⁠। सौभ॑गा॒येति॒ सौभ॑गाय⁠॥ मा च॑⁠। च॒ रि॒ष॒त्॒⁠। रि॒ष॒दु॒प॒स॒त्ता⁠। उ॒प॒स॒त्ता ते᳚⁠। उ॒प॒स॒त्तेत्यु॑प—स॒त्ता⁠। ते॒ अ॒ग्ने॒⁠। अ॒ग्ने॒ ब्र॒ह्माणः॑⁠। ब्र॒ह्माण॑स्ते⁠। ते॒ य॒शसः॑⁠। य॒शसः॑ सन्तु⁠। स॒न्तु॒ मा⁠। माऽन्ये⁠। अ॒न्य इत्य॒न्ये⁠॥ त्वाम॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ वृ॒ण॒ते॒⁠। वृ॒ण॒ते॒ ब्रा॒ह्म॒णाः⁠। ब्रा॒ह्म॒णा इ॒मे⁠। इ॒मे शि॒वः⁠। शि॒वो अ॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ स॒व्ँवर॑णे⁠। [२५] स॒व्ँवर॑णे भव⁠। स॒व्ँवर॑ण॒ इति॑ सं—वर॑णे⁠। भ॒वा॒ नः॒⁠। न॒ इति॑ नः⁠॥ स॒प॒त्न॒हा नः॑⁠। स॒प॒त्न॒हेति॑ सपत्न—हा⁠। नो॒ अ॒भि॒मा॒ति॒जित्⁠। अ॒भि॒मा॒ति॒जिच्च॑⁠। अ॒भि॒मा॒ति॒,जिदित्य॑भिमाति—जित्⁠। च॒ स्वे⁠। स्वे गये᳚⁠। गये॑ जागृहि⁠। जा॒गृ॒ह्यप्र॑युच्छन्न्⁠। अप्र॑युच्छ॒न्नित्यप्र॑—यु॒च्छ॒न्न्॒⁠॥ इ॒हैव⁠। ए॒वाग्ने᳚⁠। अ॒ग्ने॒ अधि॑⁠। अधि॑ धारय⁠। धा॒र॒या॒ र॒यिम्⁠। र॒यिम् मा⁠। मा त्वा᳚⁠। त्वा॒ नि⁠। नि क्र॑न्न्⁠। क्र॒न् पू॒र्व॒चितः॑⁠। पू॒र्व॒चितो॑ निका॒रिणः॑⁠। पू॒र्व॒चित॒ इति॑ पूर्व—चितः॑⁠। नि॒का॒रिण॒ इति॑ नि—का॒रिणः॑⁠॥ ख्‍ष॒त्रम॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ सु॒यम᳚म्⁠। सु॒यम॑मस्तु⁠। सु॒यम॒मिति॑ सु—यम᳚म्⁠। अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म्⁠। तुभ्य॑मुपस॒त्ता⁠। उ॒प॒स॒त्ता व॑र्द्धताम्⁠। उ॒प॒स॒त्तेत्यु॑प—स॒त्ता⁠। व॒र्द्ध॒ता॒म् ते॒⁠। ते॒ अनि॑ष्टृतः⁠। अनि॑ष्टृत॒ इत्यनि॑ष्टृतः⁠॥ ख्‍ष॒त्रेणा᳚ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ स्वायुः॑⁠। स्वायुः॒ सम्⁠। स्वायु॒रिति॑ सु—आयुः॑⁠। सꣳ र॑भस्व⁠। र॒भ॒स्व॒ मि॒त्रेण॑⁠। मि॒त्रेणा᳚ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ मि॒त्र॒धेये᳚⁠। मि॒त्र॒धेये॑ यतस्व⁠। मि॒त्र॒धेय॒ इति॑ मित्र—धेये᳚⁠। य॒त॒स्वेति॑ यतस्व⁠॥ स॒जा॒ताना᳚म् मद्ध्यम॒स्थाः⁠। स॒जा॒ताना॒मिति॑ स—जा॒ताना᳚म्⁠। म॒द्ध्य॒म॒स्था ए॑धि⁠। म॒द्ध्य॒म॒स्था इति॑ मद्ध्यम—स्थाः⁠। ए॒धि॒ राज्ञा᳚म्⁠। राज्ञा॑मग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ वि॒ह॒व्यः॑⁠। वि॒ह॒व्यो॑ दीदिहि⁠। वि॒ह॒व्य॑ इति॑ वि—ह॒व्यः॑⁠। दी॒दि॒ही॒ह⁠। इ॒हेती॒ह⁠॥ अति॒ निहः॑⁠। [२६] निहो॒ अति॑⁠। अति॒ स्रिधः॑⁠। स्रिधोऽति॑⁠। अत्यचि॑त्तिम्⁠। अचि॑त्ति॒मति॑⁠। अत्यरा॑तिम्⁠। अरा॑तिमग्ने⁠। अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने⁠॥ विश्वा॒ हि⁠। ह्य॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ दु॒रि॒ता⁠। दु॒रि॒ता सह॑स्व⁠। दु॒रि॒तेति॑ दुः—इ॒ता⁠। सह॒स्वाथ॑⁠। अथा॒स्मभ्य᳚म्⁠। अ॒स्मभ्य॑ꣳ स॒हवी॑राम्⁠। अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म—भ्य॒म्⁠। स॒हवी॑राꣳ र॒यिम्⁠। स॒हवी॑रा॒मिति॑ स॒ह—वी॒रा॒म्⁠। र॒यिम् दाः᳚⁠। दा॒ इति॑ दाः⁠॥ अ॒ना॒धृ॒ष्यो जा॒तवे॑दाः⁠। अ॒ना॒धृ॒ष्य इत्य॑ना—धृ॒ष्यः⁠। जा॒तवे॑दा॒ अनि॑ष्टृतः⁠। जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त—वे॒दाः॒⁠। अनि॑ष्टृतो वि॒राट्⁠। वि॒राड॑ग्ने⁠। वि॒राडिति॑ वि—राट्⁠। अ॒ग्ने॒ ख्‍ष॒त्र॒भृत्⁠। ख्‍ष॒त्र॒भृद् दी॑दिहि⁠। ख्‍ष॒त्र॒भृदिति॑ ख्‍षत्र—भृत्⁠। दी॒दि॒ही॒ह⁠। इ॒हेती॒ह⁠॥ विश्वा॒ आशाः᳚⁠। आशाः᳚ प्रमु॒ञ्चन्न्⁠। प्र॒मु॒ञ्चन् मानु॑षीः⁠। प्र॒मु॒ञ्चन्निति॑ प्र—मु॒ञ्चन्न्⁠। मानु॑षीर् भि॒यः⁠। भि॒यः शि॒वाभिः॑⁠। शि॒वाभि॑र॒द्य⁠। अ॒द्य परि॑⁠। परि॑ पाहि⁠। पा॒हि॒ नः॒⁠। नो॒ वृ॒धे⁠। वृ॒ध इति॑ वृ॒धे⁠॥ बृह॑स्पते सवितः⁠। स॒वि॒त॒र् बो॒धय॑⁠। बो॒धयै॑नम्⁠। ए॒न॒ꣳ॒ सꣳशि॑तम्⁠। सꣳशि॑तम् चित्⁠। सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्—शि॒त॒म्⁠। चि॒थ् स॒न्त॒राम्⁠। स॒न्त॒राꣳ सम्⁠। स॒न्त॒रामिति॑ सम्—त॒राम्⁠। सꣳ शि॑शाधि⁠। शि॒शा॒धीति॑ शिशाधि⁠॥ व॒र्द्धयै॑नम्⁠। ए॒न॒म् म॒ह॒ते⁠। म॒ह॒ते सौभ॑गाय⁠। सौभ॑गाय॒ विश्वे᳚⁠। [२७] विश्व॑ एनम्⁠। ए॒न॒मनु॑⁠। अनु॑ मदन्तु⁠। म॒द॒न्तु॒ दे॒वाः⁠। दे॒वा इति॑ दे॒वाः⁠॥ अ॒मु॒त्र॒भूया॒दध॑⁠। अ॒मु॒त्र॒भूया॒दित्य॑मुत्र—भूया᳚त्⁠। अध॒ यत्⁠। यद् य॒मस्य॑⁠। य॒मस्य॒ बृह॑स्पते⁠। बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्तेः⁠। अ॒भिश॑स्ते॒रमु॑ञ्चः⁠। अ॒भिश॑स्ते॒रित्य॒भि—श॒स्तेः॒⁠। अमु॑ञ्च॒ इत्यमु॑ञ्चः⁠॥ प्रत्यौ॑हताम्⁠। औ॒ह॒ता॒म॒श्विना᳚⁠। अ॒श्विना॑मृ॒त्युम्⁠। मृ॒त्युम॑स्मात्⁠। अ॒स्मा॒द् दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना॑मग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ भि॒षजा᳚⁠। भि॒षजा॒ शची॑भिः⁠। शची॑भि॒रिति॒ शचि॑—भिः॒⁠॥ उद् व॒यम्⁠। व॒यम् तम॑सः⁠। तम॑स॒स्परि॑⁠। परि॒ पश्य॑न्तः⁠। पश्य॑न्तो॒ ज्योतिः॑⁠। ज्योति॒रुत्त॑रम्⁠। उत्त॑र॒मित्युत्—त॒र॒म्⁠॥ दे॒वम् दे॑व॒त्रा⁠। दे॒व॒त्रा सूर्य᳚म्⁠। दे॒व॒त्रेति॑ देव—त्रा⁠। सूर्य॒मग॑न्म⁠। अग॑न्म॒ ज्योतिः॑⁠। ज्योति॑रुत्त॒मम्⁠। उ॒त्त॒ममित्यु॑त्—त॒मम्⁠॥ [२८] (इ॒मे शि॒वो अ॒ग्ने ऽति॒ सौभ॑गाय॒ चतु॑स्त्रिꣳशच्च) ॥७॥
ऊ॒र्द्ध्वा अ॑स्य⁠। अ॒स्य॒ स॒मिधः॑⁠। स॒मिधो॑ भवन्ति⁠। स॒मिध॒ इति॑ सम्—इधः॑⁠। भ॒व॒न्त्यू॒र्द्ध्वा⁠। ऊ॒र्द्ध्वा शु॒क्रा⁠। शु॒क्रा शो॒चीꣳषि॑⁠। शो॒चीꣴष्य॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेरित्य॒ग्नेः⁠॥ द्यु॒मत्त॑मा सु॒प्रती॑कस्य⁠। द्यु॒मत्त॒मेति॑ द्यु॒मत्—त॒मा॒⁠। सु॒प्रती॑कस्य सू॒नोः⁠। सू॒प्रती॑क॒स्येति॑ सु—प्रती॑कस्य⁠। सू॒नोरिति॑ सू॒नोः⁠॥ तनू॒नपा॒दसु॑रः⁠। तनू॒नपा॒दिति॒ तनू᳚—नपा᳚त्⁠। असु॑रो वि॒श्ववे॑दाः⁠। वि॒श्ववे॑दा दे॒वः⁠। वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व—वे॒दाः॒⁠। दे॒वो दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेषु॑ दे॒वः⁠। दे॒व इति॑ दे॒वः⁠॥ प॒थ आ⁠। आ ऽन॑क्ति⁠। अ॒न॒क्ति॒ मद्ध्वा᳚⁠। मद्ध्वा॑ घृ॒तेन॑⁠। घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑⁠॥ मद्ध्वा॑ य॒ज्ञम्⁠। य॒ज्ञम् न॑ख्‍षसे⁠। न॒ख्‍ष॒से॒ प्री॒णा॒नः⁠। प्री॒णा॒नो नरा॒शꣳसः॑⁠। नरा॒शꣳसो॑ अग्ने⁠। अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने⁠॥ सु॒कृद् दे॒वः⁠। सु॒कृदिति॑ सु—कृत्⁠। दे॒वः स॑वि॒ता⁠। स॒वि॒ता वि॒श्ववा॑रः⁠। वि॒श्ववा॑र॒ इति॑ वि॒श्व—वा॒रः॒⁠॥ अच्छा॒ऽयम्⁠। अ॒यमे॑ति⁠। ए॒ति॒ शव॑सा⁠। शव॑सा घृ॒तेन॑⁠। घृ॒तेने॑डा॒नः⁠। ई॒डा॒नो वह्निः॑⁠। वह्नि॒र् नम॑सा⁠। नम॒सेति॒ नम॑सा⁠॥ अ॒ग्निꣴ स्रुचः॑⁠। स्रुचो॑ अद्ध्व॒रेषु॑⁠। अ॒द्ध्व॒रेषु॑ प्र॒यथ्सु॑⁠। प्र॒यथ्स्विति॑ प्र॒यत्—सु॒⁠॥ स य॑ख्‍षत्⁠। य॒ख्‍ष॒द॒स्य॒⁠। अ॒स्य॒ म॒हि॒मान᳚म्⁠। म॒हि॒मान॑म॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेः सः⁠। स ई᳚म्⁠। [२९] ई॒ म॒न्द्रासु॑⁠। म॒न्द्रासु॑ प्र॒यसः॑⁠। प्र॒यस॒ इति॑ प्र॒यसः॑⁠॥ वसु॒श्चेति॑ष्ठः⁠। चेति॑ष्ठो वसु॒धात॑मः⁠। व॒सु॒धात॑मश्च⁠। व॒सु॒धात॑म॒ इति॑ वसु—धात॑मः⁠। चेति॑ च⁠॥ द्वारो॑ दे॒वीः⁠। दे॒वीरनु॑⁠। अन्व॑स्य⁠। अ॒स्य॒ विश्वे᳚⁠। विश्वे᳚ व्र॒ता⁠। व्र॒ता द॑दन्ते⁠। द॒द॒न्ते॒ अ॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेरित्य॒ग्नेः⁠॥ उ॒रु॒व्यच॑सो॒ धाम्ना᳚⁠। उ॒रु॒व्यच॑स॒ इत्यु॑रु—व्यच॑सः⁠। धाम्ना॒ पत्य॑मानाः⁠। पत्य॑माना॒ इति॒ पत्य॑मानाः⁠॥ ते अ॑स्य⁠। ते इति॒ ते⁠। अ॒स्य॒ योष॑णे⁠। योष॑णे दि॒व्ये⁠। योष॑णे॒ इति॒ योष॑णे⁠। दि॒व्ये न⁠। दि॒व्ये इति॑ दि॒व्ये⁠। न योनौ᳚⁠। योना॑वु॒षासा॒नक्ता᳚⁠। उ॒षासा॒नक्तेत्यु॒षासा॒नक्ता᳚⁠॥ इ॒मय्ँय॒ज्ञम्⁠। य॒ज्ञम॑वताम्⁠। अ॒व॒ता॒म॒द्ध्व॒रम्⁠। अ॒द्ध्व॒रम् नः॑⁠। न॒ इति॑ नः⁠॥ दैव्या॑ होतारौ⁠। हो॒ता॒रा॒वू॒र्द्ध्वम्⁠। ऊ॒र्द्ध्वम॑द्ध्व॒रम्⁠। अ॒द्ध्व॒रम् नः॑⁠। नो॒ऽग्नेः⁠। अ॒ग्नेर् जि॒ह्वाम्⁠। जि॒ह्वाम॒भि⁠। अ॒भि गृ॑णीतम्⁠। गृ॒णी॒त॒मिति॑ गृणीतम्⁠॥ कृ॒णु॒तम् नः॑⁠। नः॒ स्वि॑ष्टिम्⁠। स्वि॑ष्टि॒मिति॒ सु—इ॒ष्टि॒म्⁠॥ ति॒स्रो दे॒वीः⁠। दे॒वीर् ब॒र्॒‌हिः⁠। ब॒र्॒‌हिरा⁠। एदम्⁠। इ॒दꣳ स॑दन्तु⁠। स॒द॒न्त्विडा᳚⁠। इडा॒ सर॑स्वती⁠। सर॑स्वती॒ भार॑ती⁠। [३०] भार॒तीति॒ भार॑ती⁠॥ म॒ही गृ॑णा॒ना⁠। गृ॒णा॒नेति॑ गृणा॒ना⁠॥ तन्नः॑⁠। न॒स्तु॒रीप᳚म्⁠। तु॒रीप॒मद्भु॑तम्⁠। अद्भु॑तम् पुरु॒ख्‍षु⁠। पु॒रु॒ख्‍षु त्वष्टा᳚⁠। त्वष्टा॑ सु॒वीर᳚म्⁠। सु॒वीर॒मिति॑ सु—वीर᳚म्⁠॥ रा॒यस्पोष᳚म्⁠। पोष॒व्ँवि⁠। वि ष्य॑तु⁠। स्य॒तु॒ नाभि᳚म्⁠। नाभि॑म॒स्मे⁠। अ॒स्मे इत्य॒स्मे⁠॥ वन॑स्प॒तेऽव॑⁠। अव॑ सृज⁠। सृ॒जा॒ ररा॑णः⁠। ररा॑ण॒स्त्मना᳚⁠। त्मना॑ दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेष्विति॑ दे॒वेषु॑⁠॥ अ॒ग्निर्‌ह॒व्यम्⁠। ह॒व्यꣳ श॑मि॒ता⁠। श॒मि॒ता सू॑दयाति⁠। सू॒द॒या॒तीति॑ सूदयाति⁠॥ अग्ने॒ स्वाहा᳚⁠। स्वाहा॑ कृणुहि⁠। कृ॒णु॒हि॒ जा॒त॒वे॒दः॒⁠। जा॒त॒वे॒द॒ इन्द्रा॑य⁠। जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात—वे॒दः॒⁠। इन्द्रा॑य ह॒व्यम्⁠। ह॒व्यमिति॑ ह॒व्यम्⁠॥ विश्वे॑ दे॒वाः⁠। दे॒वा ह॒विः⁠। ह॒विरि॒दम्⁠। इ॒दम् जु॑षन्ताम्⁠। जु॒ष॒न्ता॒मिति॑ जुषन्ताम्⁠॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भः सम्⁠। हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इति॑ हिरण्य—ग॒र्भः⁠। सम॑वर्तत⁠। अ॒व॒र्त॒ताग्रे᳚⁠। अग्रे॑ भू॒तस्य॑⁠। भू॒तस्य॑ जा॒तः⁠। जा॒तः पतिः॑⁠। पति॒रेकः॑⁠। एक॑ आसीत्⁠। आ॒सी॒दित्या॑सीत्⁠॥ स दा॑धार⁠। दा॒धा॒र॒ पृ॒थि॒वीम्⁠। पृ॒थि॒वीम् द्याम्⁠। द्यामु॒त⁠। [३१] उ॒तेमाम्⁠। इ॒माम् कस्मै᳚⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मति॑ विधेम⁠॥ यः प्रा॑ण॒तः⁠। प्रा॒ण॒तो नि॑मिष॒तः⁠। प्रा॒ण॒त इति॑ प्र—अ॒न॒तः⁠। नि॒मि॒ष॒तो म॑हि॒त्वा⁠। नि॒मि॒ष॒त इति॑ नि—मि॒ष॒तः⁠। म॒हि॒त्वैकः॑⁠। म॒हि॒त्वेति॑ महि—त्वा⁠। एक॒ इत्⁠। इद् राजा᳚⁠। राजा॒ जग॑तः⁠। जग॑तो ब॒भूव॑⁠। ब॒भूवेति॑ ब॒भूव॑⁠॥ य ईशे᳚⁠। ईशे॑ अ॒स्य⁠। अ॒स्य द्वि॒पदः॑⁠। द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः⁠। द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि—पदः॑⁠। चतु॑ष्पदः॒ कस्मै᳚⁠। चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑—प॒दः॒⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ य आ᳚त्म॒दाः⁠। आ॒त्म॒दा ब॑ल॒दाः⁠। आ॒त्म॒दा इत्या᳚त्म—दाः⁠। ब॒ल॒दा यस्य॑⁠। ब॒ल॒दा इति॑ बल—दाः⁠। यस्य॒ विश्वे᳚⁠। विश्व॑ उ॒पास॑ते⁠। उ॒पास॑ते प्र॒शिष᳚म्⁠। उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प—आस॑ते⁠। प्र॒शिष॒य्ँयस्य॑⁠। प्र॒शिष॒मिति॑ प्र—शिष᳚म्⁠। यस्य॑ दे॒वाः⁠। दे॒वा इति॑ दे॒वाः⁠॥ यस्य॑ छा॒या⁠। छा॒याऽमृत᳚म्⁠। अ॒मृत॒य्ँयस्य॑⁠। यस्य॑ मृ॒त्युः⁠। मृ॒त्युः कस्मै᳚⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ यस्ये॒मे⁠। इ॒मे हि॒मव॑न्तः⁠। हि॒मव॑न्तो महि॒त्वा⁠। हि॒मव॑न्त॒ इति॑ हि॒म—व॒न्तः॒⁠। म॒हि॒त्वा यस्य॑⁠। म॒हि॒त्वेति॑ महि—त्वा⁠। यस्य॑ समु॒द्रम्⁠। स॒मु॒द्रꣳ र॒सया᳚⁠। र॒सया॑ स॒ह⁠। स॒हाहुः⁠। [३२] आ॒हुरित्या॒हुः⁠॥ यस्ये॒माः⁠। इ॒माः प्र॒दिशः॑⁠। प्र॒दिशो॒ यस्य॑⁠। प्र॒दिश॒ इति॑ प्र—दिशः॑⁠। यस्य॑ बा॒हू⁠। बा॒हू कस्मै᳚⁠। बा॒हू इति॑ बा॒हू⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ यम् क्रन्द॑सी⁠। क्रन्द॑सी॒ अव॑सा⁠। क्रन्द॑सी॒ इति॒ क्रन्द॑सी⁠। अव॑सा तस्तभा॒ने⁠। त॒स्त॒भा॒ने अ॒भ्यैख्‍षे॑ताम्⁠। त॒स्त॒भा॒ने इति॑ तस्तभा॒ने⁠। अ॒भ्यैख्‍षे॑ता॒म् मन॑सा⁠। अ॒भ्यैख्‍षे॑ता॒मित्य॑भि—ऐख्‍षे॑ताम्⁠। मन॑सा॒ रेज॑माने⁠। रेज॑माने॒ इति॒ रेज॑माने⁠॥ यत्राऽधि॑⁠। अधि॒ सूरः॑⁠। सूर॒ उदि॑तौ⁠। उदि॑तौ॒ व्येति॑⁠। उदि॑ता॒वित्युत्—इ॒तौ॒⁠। व्येति॒ कस्मै᳚⁠। व्येतीति॑ वि—एति॑⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ येन॒ द्यौः⁠। द्यौरु॒ग्रा⁠। उ॒ग्रा पृ॑थि॒वी⁠। पृ॒थि॒वी च॑⁠। च॒ दृ॒ढे⁠। दृ॒ढे येन॑⁠। दृ॒ढे इति॑ दृ॒ढे⁠। येन॒ सुवः॑⁠। सुवः॑ स्तभि॒तम्⁠। स्त॒भि॒तय्ँयेन॑⁠। येन॒ नाकः॑⁠। नाक॒ इति॒ नाकः॑⁠॥ यो अ॒न्तरि॑ख्‍षे⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षे॒ रज॑सः⁠। रज॑सो वि॒मानः॑⁠। वि॒मानः॒ कस्मै᳚⁠। वि॒मान॒ इति॑ वि—मानः॑⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ आपो॑ ह⁠। ह॒ यत्⁠। यन् म॑ह॒तीः⁠। म॒ह॒तीर् विश्व᳚म्⁠। विश्व॒माय॑न्न्⁠। [३३] आय॒न् दख्‍ष᳚म्⁠। दख्‍ष॒म् दधा॑नाः⁠। दधा॑ना ज॒नय॑न्तीः⁠। ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निमित्य॒ग्निम्⁠॥ ततो॑ दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना॒म् निः⁠। निर॑वर्तत⁠। अ॒व॒र्त॒तासुः॑⁠। असु॒रेकः॑⁠। एकः॒ कस्मै᳚⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ यश्चि॑त्⁠। चि॒दापः॑⁠। आपो॑ महि॒ना⁠। म॒हि॒ना प॒र्यप॑श्यत्⁠। प॒र्यप॑श्य॒द् दख्‍ष᳚म्⁠। प॒र्यप॑श्य॒दिति॑ परि—अप॑श्यत्⁠। दख्‍ष॒म् दधा॑नाः⁠। दधा॑ना ज॒नय॑न्तीः⁠। ज॒नय॑न्तीर॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निमित्य॒ग्निम्⁠॥ यो दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेष्वधि॑⁠। अधि॑ दे॒वः⁠। दे॒व एकः॑⁠। एक॒ आसी᳚त्⁠। आसी॒त् कस्मै᳚⁠। कस्मै॑ दे॒वाय॑⁠। दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚⁠। ह॒विषा॑ विधेम⁠। वि॒धे॒मेति॑ विधेम⁠॥ [३४] (अ॒ग्नेः स सर॑स्वती॒ द्याꣳ स॒ह विश्वं॒ चतु॑स्त्रिꣳशच्च) ॥८॥
आकू॑तिम॒ग्निम्⁠। आकू॑ति॒मित्या—कू॒ति॒म्⁠। अ॒ग्निम् प्र॒युज᳚म्⁠। प्र॒युज॒ꣴ॒ स्वाहा᳚⁠। प्र॒युज॒मिति॑ प्र—युज᳚म्⁠। स्वाहा॒ मनः॑⁠। मनो॑ मे॒धाम्⁠। मे॒धाम॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् प्र॒युज᳚म्⁠। प्र॒युज॒ꣴ॒ स्वाहा᳚⁠। प्र॒युज॒मिति॑ प्र—युज᳚म्⁠। स्वाहा॑ चि॒त्तम्⁠। चि॒त्तव्ँविज्ञा॑तम्⁠। विज्ञा॑तम॒ग्निम्⁠। विज्ञा॑त॒मिति॒ वि—ज्ञा॒त॒म्⁠। अ॒ग्निम् प्र॒युज᳚म्⁠। प्र॒युज॒ꣴ॒ स्वाहा᳚⁠। प्र॒युज॒मिति॑ प्र—युज᳚म्⁠। स्वाहा॑ वा॒चः⁠। वा॒चो विधृ॑तिम्⁠। विधृ॑तिम॒ग्निम्⁠। विधृ॑ति॒मिति॒ वि—धृ॒ति॒म्⁠। अ॒ग्निम् प्र॒युज᳚म्⁠। प्र॒युज॒ꣴ॒ स्वाहा᳚⁠। प्र॒युज॒मिति॑ प्र—युज᳚म्⁠। स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये⁠। प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे⁠। प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा—प॒त॒ये॒⁠। मन॑वे॒ स्वाहा᳚⁠। स्वाहा॒ऽग्नये᳚⁠। अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑⁠। वै॒श्वा॒न॒राय॒ स्वाहा᳚⁠। स्वाहा॒ विश्वे᳚⁠। विश्वे॑ दे॒वस्य॑⁠। दे॒वस्य॑ ने॒तुः⁠। ने॒तुर् मर्तः॑⁠। मर्तो॑ वृणीत⁠। वृ॒णी॒त॒ स॒ख्यम्⁠। स॒ख्यव्ँविश्वे᳚⁠। विश्वे॑ रा॒यः⁠। रा॒य इ॑षुद्ध्यसि⁠। इ॒षु॒द्ध्य॒सि॒ द्यु॒म्नम्⁠। द्यु॒म्नव्ँवृ॑णीत⁠। वृ॒णी॒त॒ पु॒ष्यसे᳚⁠। पु॒ष्यसे॒ स्वाहा᳚⁠। स्वाहा॒ मा⁠। मा सु⁠। सु भि॑त्थाः⁠। भि॒त्था॒ मा⁠। मा सु⁠। सु रि॑षः⁠। रि॒षो॒ दृꣳह॑स्व⁠। दृꣳह॑स्व वी॒डय॑स्व⁠। वी॒डय॑स्व॒ सु⁠। स्विति॒ सु⁠॥ अम्ब॑ धृष्णु⁠। धृ॒ष्णु॒ वी॒रय॑स्व⁠। वी॒रय॑स्वा॒ग्निः⁠। [३५] अ॒ग्निश्च॑⁠। चे॒दम्⁠। इ॒दम् क॑रिष्यथः⁠। क॒रि॒ष्य॒थ॒ इति॑ करिष्यथः⁠॥ दृꣳह॑स्व देवि⁠। दे॒वि॒ पृ॒थि॒वि॒⁠। पृ॒थि॒वि॒ स्व॒स्तये᳚⁠। स्व॒स्तय॑ आसु॒री⁠। आ॒सु॒री मा॒या⁠। मा॒या स्व॒धया᳚⁠। स्व॒धया॑ कृ॒ता⁠। स्व॒धयेति॑ स्व—धया᳚⁠। कृ॒ताऽसि॑⁠। अ॒सीत्य॑सि⁠॥ जुष्ट॑म् दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना॑मि॒दम्⁠। इ॒दम॑स्तु⁠। अ॒स्तु॒ ह॒व्यम्⁠। ह॒व्यमरि॑ष्टा⁠। अरि॑ष्टा॒ त्वम्⁠। त्वमुत्⁠। उदि॑हि⁠। इ॒हि॒ य॒ज्ञे⁠। य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न्⁠। अ॒स्मिन्नित्य॒स्मिन्न्⁠॥ मित्रै॒ताम्⁠। ए॒तामु॒खाम्⁠। उ॒खाम् त॑प⁠। त॒पै॒षा⁠। ए॒षा मा⁠। मा भे॑दि⁠। भे॒दीति॑ भेदि⁠॥ ए॒ताम् ते᳚⁠। ते॒ परि॑⁠। परि॑ ददामि⁠। द॒दा॒म्यभि॑त्त्यै⁠। अभि॑त्त्या॒ इत्यभि॑त्त्यै⁠॥ द्‌र्व॑न्नः स॒र्पिरा॑सुतिः⁠। द्‌र्व॑न्न॒ इति॒ द्रु—अ॒न्नः॒⁠। स॒र्पिरा॑सुतिः प्र॒त्नः⁠। स॒र्पिरा॑सुति॒रिति॑ स॒र्पिः—आ॒सु॒तिः॒⁠। प्र॒त्नो होता᳚⁠। होता॒ वरे᳚ण्यः⁠। वरे᳚ण्य॒ इति॒ वरे᳚ण्यः⁠॥ सह॑सस्पु॒त्रः⁠। पु॒त्रो अद्भु॑तः⁠। अद्भु॑त॒ इत्यद्भु॑तः⁠॥ पर॑स्या॒ अधि॑⁠। अधि॑ स॒व्ँवतः॑⁠। स॒व्ँवतोऽव॑रान्⁠। स॒व्ँवत॒ इति॑ सम्—वतः॑⁠। अव॑राꣳ अ॒भि⁠। अ॒भ्या⁠। आ त॑र⁠। [३६] त॒रेति॑ तर⁠॥ यत्रा॒ऽहम्⁠। अ॒हमस्मि॑⁠। अस्मि॒ तान्⁠। ताꣳ अ॑व⁠। अ॒वेत्य॑व⁠॥ प॒र॒मस्याः᳚ परा॒वतः॑⁠। प॒रा॒वतो॑ रो॒हिद॑श्वः⁠। प॒रा॒वत॒ इति॑ परा—वतः॑⁠। रो॒हिद॑श्व इ॒ह⁠। रो॒हिद॑श्व॒ इति॑ रो॒हित्—अ॒श्वः॒⁠। इ॒हा⁠। आ ग॑हि⁠। ग॒हीति॑ गहि⁠॥ पु॒री॒ष्यः॑ पुरुप्रि॒यः⁠। पु॒रु॒प्रि॒योऽग्ने᳚⁠। पु॒रु॒प्रि॒य इति॑ पुरु—प्रि॒यः⁠। अग्ने॒ त्वम्⁠। त्वम् त॑र⁠। त॒रा॒ मृधः॑⁠। मृध॒ इति॒ मृधः॑⁠॥ सीद॒ त्वम्⁠। त्वम् मा॒तुः⁠। मा॒तुर॒स्याः⁠। अ॒स्या उ॒पस्थे᳚⁠। उ॒पस्थे॒ विश्वा॑नि⁠। उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प—स्थे॒⁠। विश्वा᳚न्यग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ व॒युना॑नि⁠। व॒युना॑नि वि॒द्वान्⁠। वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान्⁠॥ मैना᳚म्⁠। ए॒ना॒म॒र्चिषा᳚⁠। अ॒र्चिषा॒ मा⁠। मा तप॑सा⁠। तप॑सा॒ऽभि⁠। अ॒भि शू॑शुचः⁠। शू॒शु॒चो॒ऽन्तः⁠। अ॒न्तर॑स्याम्⁠। अ॒स्या॒ꣳ॒ शु॒क्रज्यो॑तिः⁠। शु॒क्रज्यो॑ति॒र् वि⁠। शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र—ज्यो॒तिः॒⁠। वि भा॑हि⁠। भा॒हीति॑ भाहि⁠॥ अ॒न्तर॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ रु॒चा⁠। रु॒चा त्वम्⁠। त्वमु॒खायै᳚⁠। उ॒खायै॒ सद॑ने⁠। सद॑ने॒ स्वे⁠। स्व इति॒ स्वे⁠॥ तस्या॒स्त्वम्⁠। त्वꣳ हर॑सा⁠। हर॑सा॒ तप॑न्न्⁠। तप॒न् जात॑वेदः⁠। जात॑वेदः शि॒वः⁠। जात॑वेद॒ इति॒ जात॑—वे॒दः॒⁠। शि॒वो भ॑व⁠। भ॒वेति॑ भव⁠॥ शि॒वो भू॒त्वा⁠। भू॒त्वा मह्य᳚म्⁠। मह्य॑मग्ने⁠। अ॒ग्नेऽथो᳚⁠। अथो॑ सीद⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। सी॒द॒ शि॒वः⁠। शि॒वस्त्वम्⁠। त्वमिति॒ त्वम्⁠॥ शि॒वाः कृ॒त्वा⁠। कृ॒त्वा दिशः॑⁠। दिशः॒ सर्वाः᳚⁠। सर्वाः॒ स्वाम्⁠। स्वाय्ँयोनि᳚म्⁠। योनि॑मि॒ह⁠। इ॒हा⁠। आऽस॑दः⁠। अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः⁠॥ [३७] (वी॒रय॒स्वा ऽऽ तप॑न् विꣳश॒तिश्च॑) ॥९॥
यद॑ग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ यानि॑⁠। यानि॒ कानि॑⁠। कानि॑ च⁠। चा⁠। आ ते᳚⁠। ते॒ दारू॑णि⁠। दारू॑णि द॒द्ध्मसि॑⁠। द॒द्ध्मसीति॑ द॒द्ध्मसि॑⁠॥ तद॑स्तु⁠। अ॒स्तु॒ तुभ्य᳚म्⁠। तुभ्य॒मित्⁠। इद् घृ॒तम्⁠। घृ॒तम् तत्⁠। तज् जु॑षस्व⁠। जु॒ष॒स्व॒ य॒वि॒ष्ठ्‍य॒⁠। य॒वि॒ष्ठ्‍येति॑ यविष्ठ्‍य⁠॥ यदत्ति॑⁠। अत्त्यु॑प॒जिह्वि॑का⁠। उ॒प॒जिह्वि॑का॒ यत्⁠। उ॒प॒जिह्वि॒केत्यु॑प—जिह्वि॑का⁠। यद् व॒म्रः⁠। व॒म्रो अ॑ति॒सर्प॑ति⁠। अ॒ति॒सर्प॒तीत्य॑ति—सर्प॑ति⁠॥ सर्व॒म् तत्⁠। तद॑स्तु⁠। अ॒स्तु॒ ते॒⁠। ते॒ घृ॒तम्⁠। घृ॒तम् तत्⁠। तज् जु॑षस्व⁠। जु॒ष॒स्व॒ य॒वि॒ष्ठ्‍य॒⁠। य॒वि॒ष्ठ्‍येति॑ यविष्ठ्‍य⁠॥ रात्रि॑ꣳरात्रि॒मप्र॑यावम्⁠। रात्रि॑ꣳरात्रि॒मिति॒ रात्रि᳚म्—रा॒त्रि॒म्⁠। अप्र॑याव॒म् भर॑न्तः⁠। अप्र॑याव॒मित्यप्र॑—या॒व॒म्⁠। भर॒न्तोऽश्वा॑य⁠। अश्वा॑येव⁠। इ॒व॒ तिष्ठ॑ते⁠। तिष्ठ॑ते घा॒सम्⁠। घा॒सम॑स्मै⁠। अ॒स्मा॒ इत्य॑स्मै⁠॥ रा॒यस्पोषे॑ण⁠। पोषे॑ण॒ सम्⁠। समि॒षा⁠। इ॒षा मद॑न्तः⁠। मद॒न्तोऽग्ने᳚⁠। अग्ने॒ मा⁠। मा ते᳚⁠। ते॒ प्रति॑वेशाः⁠। प्रति॑वेशा रिषाम⁠। प्रति॑वेशा॒ इति॒ प्रति॑—वे॒शाः॒⁠। रि॒षा॒मेति॑ रिषाम⁠॥ नाभा॑ पृथि॒व्याः⁠। [३८] पृ॒थि॒व्याः स॑मिधा॒नम्⁠। स॒मि॒धा॒नम॒ग्निम्⁠। स॒मि॒धा॒नमिति॑ सम्—इ॒धा॒नम्⁠। अ॒ग्निꣳ रा॒यः⁠। रा॒यस्पोषा॑य⁠। पोषा॑य बृह॒ते⁠। बृ॒ह॒ते ह॑वामहे⁠। ह॒वा॒म॒ह॒ इति॑ हवामहे⁠॥ इ॒र॒म्म॒दम् बृ॒हदु॑क्थम्⁠। इ॒र॒म्म॒दमिती॑रम्—म॒दम्⁠। बृ॒हदु॑क्थ॒य्ँयज॑त्रम्⁠। बृ॒हदु॑क्थ॒मिति॑ बृ॒हत्—उ॒क्थ॒म्⁠। यज॑त्र॒म् जेता॑रम्⁠। जेता॑रम॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् पृत॑नासु⁠। पृत॑नासु सास॒हिम्⁠। सा॒स॒हिमिति॑ सास॒हिम्⁠॥ याः सेनाः᳚⁠। सेना॑ अ॒भीत्व॑रीः⁠। अ॒भीत्व॑रीराव्या॒धिनीः᳚⁠। अ॒भीत्व॑री॒रित्य॑भि—इत्व॑रीः⁠। आ॒व्या॒धिनी॒रुग॑णाः⁠। आ॒व्या॒धिनी॒रित्या᳚—व्या॒धिनीः᳚⁠। उग॑णा उ॒त⁠। उ॒तेत्यु॒त⁠॥ ये स्ते॒नाः⁠। स्ते॒ना ये⁠। ये च॑⁠। च॒ तस्क॑राः⁠। तस्क॑रा॒ स्तान्⁠। ताꣴस्ते᳚⁠। ते॒ अ॒ग्ने॒⁠। अ॒ग्नेऽपि॑⁠। अपि॑ दधामि⁠। द॒धा॒म्या॒स्ये᳚⁠। आ॒स्य॑ इत्या॒स्ये᳚⁠॥ दꣴष्ट्रा᳚भ्याम्म॒लिम्लू॑न्⁠। म॒लिम्लू॒न् जम्भ्यैः᳚⁠। जम्भ्यै॒स्तस्क॑रान्⁠। तस्क॑राꣳ उ॒त⁠। उ॒तेत्यु॒त⁠॥ हनू᳚भ्याꣴ स्ते॒नान्⁠। हनू᳚भ्या॒मिति॒ हनु॑—भ्या॒म्⁠। स्ते॒नान् भ॑गवः⁠। भ॒ग॒व॒स्तान्⁠। भ॒ग॒व॒ इति॑ भग—वः॒⁠। ताꣴस्त्वम्⁠। त्वम् खा॑द⁠। खा॒द॒ सुखा॑दितान्⁠। सुखा॑दिता॒निति॒ सु—खा॒दि॒ता॒न्॒⁠॥ ये जने॑षु⁠। जने॑षु म॒लिम्ल॑वः⁠। म॒लिम्ल॑वः स्ते॒नासः॑⁠। स्ते॒नास॒स्तस्क॑राः⁠। तस्क॑रा॒ वने᳚⁠। वन॒ इति॒ वने᳚⁠॥ ये कख्‍षे॑षु⁠। [३९] कख्‍षे᳚ष्वघा॒यवः॑⁠। अ॒घा॒यव॒स्तान्⁠। अ॒घा॒यव॒ इत्य॑घ—यवः॑⁠। ताꣴस्ते᳚⁠। ते॒ द॒धा॒मि॒⁠। द॒धा॒मि॒ जम्भ॑योः⁠। जम्भ॑यो॒रिति॒ जम्भ॑योः⁠॥ यो अ॒स्मभ्य᳚म्⁠। अ॒स्मभ्य॑मराती॒यात्⁠। अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म—भ्य॒म्⁠। अ॒रा॒ती॒याद् यः⁠। यश्च॑⁠। च॒ नः॒⁠। नो॒ द्वेष॑ते⁠। द्वेष॑ते॒ जनः॑⁠। जन॒ इति॒ जनः॑⁠॥ निन्दा॒द् यः⁠। यो अ॒स्मान्⁠। अ॒स्मान् दिफ्सा᳚त्⁠। दिफ्सा᳚च् च⁠। च॒ सर्व᳚म्⁠। सर्व॒म् तम्⁠। तम् म॑स्म॒सा⁠। म॒स्म॒सा कु॑रु⁠। कु॒र्विति॑ कुरु⁠॥ सꣳशि॑तम् मे⁠। सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्—शि॒त॒म्⁠। मे॒ ब्रह्म॑⁠। ब्रह्म॒ सꣳशि॑तम्⁠। सꣳशि॑तव्ँवी॒र्य᳚म्⁠। सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्—शि॒त॒म्⁠। वी॒र्य॑म् बल᳚म्⁠। बल॒मिति॒ बल᳚म्⁠॥ सꣳशि॑तम् ख्‍ष॒त्रम्⁠। सꣳशि॑त॒मिति॒ सम्—शि॒त॒म्⁠। ख्‍ष॒त्रम् जि॒ष्णु⁠। जि॒ष्णु यस्य॑⁠। यस्या॒हम्⁠। अ॒हमस्मि॑⁠। अस्मि॑ पु॒रोहि॑तः⁠। पु॒रोहि॑त॒ इति॑ पु॒रः—हि॒तः॒⁠॥ उदे॑षाम्⁠। ए॒षा॒म् बा॒हू⁠। बा॒हू अ॑तिरम्⁠। बा॒हू इति॑ बा॒हू⁠। अ॒ति॒र॒मुत्⁠। उद् वर्चः॑⁠। वर्च॒ उत्⁠। उदु॑⁠। ऊ॒ बल᳚म्⁠। बल॒मिति॒ बल᳚म्⁠॥ ख्‍षि॒णोमि॒ ब्रह्म॑णा⁠। ब्रह्म॑णा॒ऽमित्रा॑न्⁠। अ॒मित्रा॒नुत्⁠। उन्न॑यामि⁠। न॒या॒मि॒ स्वान्⁠। [४०] स्वाꣳ अ॒हम्⁠। अ॒हमित्य॒हम्⁠॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्मः⁠। रु॒क्म उ॒र्व्या⁠। उ॒र्व्या वि⁠। व्य॑द्यौत्⁠। अ॒द्यौ॒द् दु॒र्मर्‌ष᳚म्⁠। दु॒र्मर्‌ष॒मायुः॑⁠। दु॒र्मर्‌ष॒मिति॑ दुः—मर्‌ष᳚म्⁠। आयुः॑ श्रि॒ये⁠। श्रि॒ये रु॑चा॒नः⁠। रु॒चा॒न इति॑ रुचा॒नः⁠॥ अ॒ग्निर॒मृतः॑⁠। अ॒मृतो॑ अभवत्⁠। अ॒भ॒व॒द् वयो॑भिः⁠। वयो॑भि॒र् यत्⁠। वयो॑भि॒रिति॒ वयः॑—भिः॒⁠। यदे॑नम्⁠। ए॒न॒म् द्यौः⁠। द्यौरज॑नयत्⁠। अज॑नयथ् सु॒रेताः᳚⁠। सु॒रेता॒ इति॑ सु—रेताः᳚⁠॥ विश्वा॑ रू॒पाणि॑⁠। रू॒पाणि॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ मुञ्चते⁠। मु॒ञ्च॒ते॒ क॒विः⁠। क॒विः प्र⁠। प्रासा॑वीत्⁠। अ॒सा॒वी॒द् भ॒द्रम्⁠। भ॒द्रम् द्वि॒पदे᳚⁠। द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे⁠। द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि—पदे᳚⁠। चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑—प॒दे॒⁠॥ वि नाक᳚म्⁠। नाक॑मख्यत्⁠। अ॒ख्य॒थ् स॒वि॒ता⁠। स॒वि॒ता वरे᳚ण्यः⁠। वरे॒ण्योऽनु॑⁠। अनु॑ प्र॒याण᳚म्⁠। प्र॒याण॑मु॒षसः॑⁠। प्र॒याण॒मिति॑ प्र—यान᳚म्⁠। उ॒षसो॒ वि⁠। वि रा॑जति⁠। रा॒ज॒तीति॑ राजति⁠॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा⁠। सम॑नसा॒ विरू॑पे⁠। सम॑न॒सेति॒ स—म॒न॒सा॒⁠। विरू॑पे धा॒पये॑ते⁠। विरू॑पे॒ इति॒ वि—रू॒पे॒⁠। धा॒पये॑ते॒ शिशु᳚म्⁠। धा॒पये॑ते॒ इति॑ धा॒पये॑ते⁠। शिशु॒मेक᳚म्⁠। एक॑ꣳ समी॒ची⁠। स॒मी॒ची इति॑ समी॒ची⁠॥ द्यावा॒ ख्‍षाम॑⁠। ख्‍षामा॑ रु॒क्मः⁠। रु॒क्मो अ॒न्तः⁠। [४१] अ॒न्तर् वि⁠। वि भा॑ति⁠। भा॒ति॒ दे॒वाः⁠। दे॒वा अ॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् धा॑रयन्न्⁠। धा॒र॒य॒न् द्र॒वि॒णो॒दाः⁠। द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः—दाः⁠॥ सु॒प॒र्णो॑ऽसि⁠। सु॒प॒र्ण इति॑ सु—प॒र्णः⁠। अ॒सि॒ ग॒रुत्मा॑न्⁠। ग॒रुत्मा᳚न् त्रि॒वृत्⁠। त्रि॒वृत् ते᳚⁠। त्रि॒वृदिति॑ त्रि—वृत्⁠। ते॒ शिरः॑⁠। शिरो॑ गाय॒त्रम्⁠। गा॒य॒त्रम् चख्‍षुः॑⁠। चख्‍षुः॒ स्तोमः॑⁠। स्तोम॑ आ॒त्मा⁠। आ॒त्मा साम॑⁠। साम॑ ते⁠। ते॒ त॒नूः⁠। त॒नूर् वा॑मदे॒व्यम्⁠। वा॒म॒दे॒व्यम् बृ॑हद्रथन्त॒रे⁠। वा॒म॒दे॒व्यमिति॑ वाम—दे॒व्यम्⁠। बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे प॒ख्‍षौ⁠। बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत्—र॒थ॒न्त॒रे⁠। प॒ख्‍षौ य॑ज्ञाय॒ज्ञिय᳚म्⁠। य॒ज्ञा॒य॒ज्ञिय॒म् पुच्छ᳚म्⁠। पुच्छ॒म् छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॒ꣴ॒स्यङ्‍गा॑नि⁠। अङ्‍गा॑नि॒ धिष्णि॑याः⁠। धिष्णि॑याः श॒फाः⁠। श॒फा यजू॑ꣳषि⁠। यजू॑ꣳषि॒ नाम॑⁠। नामेति॒ नाम॑⁠॥ सु॒प॒र्णो॑ऽसि⁠। सु॒प॒र्ण इति॑ सु—प॒र्णः⁠। अ॒सि॒ ग॒रुत्मा॑न्⁠। ग॒रुत्मा॒न् दिव᳚म्⁠। दिव॑म् गच्छ⁠। ग॒च्छ॒ सुवः॑⁠। सुवः॑ पत⁠। प॒तेति॑ पत⁠॥ [४२] (नाभा॒ वने॒ ये न॑यामि॒ ख्‍षामा॑ रु॒क्मो᳚ ऽष्टात्रि॑ꣳशच्च) ॥१०॥
अग्ने॒ यम्⁠। यय्ँय॒ज्ञम्⁠। य॒ज्ञम॑द्ध्व॒रम्⁠। अ॒द्ध्व॒रव्ँवि॒श्वतः॑⁠। वि॒श्वतः॑ परि॒भूः⁠। प॒रि॒भूरसि॑⁠। प॒रि॒भूरिति॑ परि—भूः⁠। असीत्यसि॑⁠॥ स इत्⁠। इद् दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेषु॑ गच्छति⁠। ग॒च्छ॒तीति॑ गच्छति⁠॥ सोम॒ याः⁠। यास्ते᳚⁠। ते॒ म॒यो॒भुवः॑⁠। म॒यो॒भुव॑ ऊ॒तयः॑⁠। म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः—भुवः॑⁠। ऊ॒तयः॒ सन्ति॑⁠। सन्ति॑ दा॒शुषे᳚⁠। दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚⁠॥ ताभि॑र् नः⁠। नो॒ऽवि॒ता⁠। अ॒वि॒ता भ॑व⁠। भ॒वेति॑ भव⁠॥ अ॒ग्निर् मू॒र्द्धा⁠। मू॒र्द्धा भुवः॑⁠। भुव॒ इति॒ भुवः॑⁠॥ त्वम् नः॑⁠। नः॒ सो॒म॒⁠। सो॒म॒ या⁠। या ते᳚⁠। ते॒ धामा॑नि⁠। धामा॒नीति॒ धामा॑नि⁠॥ तथ् स॑वि॒तुः⁠। स॒वि॒तुर् वरे᳚ण्यम्⁠। वरे᳚ण्य॒म् भर्गः॑⁠। भर्गो॑ दे॒वस्य॑⁠। दे॒वस्य॑ धीमहि⁠। धी॒म॒हीति॑ धीमहि⁠॥ धियो॒ यः⁠। यो नः॑⁠। नः॒ प्र॒चो॒दया᳚त्⁠। प्र॒चो॒दया॒दिति॑ प्र—चो॒दया᳚त्⁠। अचि॑त्ती॒ यत्⁠। यच् च॑कृ॒म⁠। च॒कृ॒मा दैव्ये᳚⁠। दैव्ये॒ जने᳚⁠। जने॑ दी॒नैः⁠। दी॒नैर् दख्‍षैः᳚⁠। दख्‍षैः॒ प्रभू॑ती⁠। प्रभू॑ती पूरुष॒त्वता᳚⁠। प्रभू॒तीति॒ प्र—भू॒ती॒⁠। पू॒रु॒ष॒त्वतेति॑ पूरुष—त्वता᳚⁠॥ [४३] दे॒वेषु॑ च⁠। च॒ स॒वि॒तः॒⁠। स॒वि॒त॒र् मानु॑षेषु⁠। मानु॑षेषु च⁠। च॒ त्वम्⁠। त्वम् नः॑⁠। नो॒ अत्र॑⁠। अत्र॑ सुवतात्⁠। सु॒व॒ता॒दना॑गसः⁠। अना॑गस॒ इत्यना॑गसः⁠॥ चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नाम्⁠। सू॒नृता॑ना॒म् चेत॑न्ती⁠। चेत॑न्ती सुमती॒नाम्⁠। सु॒म॒ती॒नामिति॑ सु—म॒ती॒नाम्⁠॥ य॒ज्ञम् द॑धे⁠। द॒धे॒ सर॑स्वती⁠। सर॑स्व॒तीति॒ सर॑स्वती⁠॥ पावी॑रवी क॒न्या᳚⁠। क॒न्या॑ चि॒त्रायुः॑⁠। चि॒त्रायुः॒ सर॑स्वती⁠। चि॒त्रायु॒रिति॑ चि॒त्र—आ॒युः॒⁠। सर॑स्वती वी॒रप॑त्नी⁠। वी॒रप॑त्नी॒ धिय᳚म्⁠। वी॒रप॒त्नीति॑ वी॒र—प॒त्नी॒⁠। धिय॑म् धात्⁠। धा॒दिति॑ धात्⁠॥ ग्नाभि॒रच्छि॑द्रम्⁠। अच्छि॑द्रꣳ शर॒णम्⁠। श॒र॒णꣳ स॒जोषाः᳚⁠। स॒जोषा॑ दुरा॒धर्‌ष᳚म्⁠। स॒जोषा॒ इति॑ स—जोषाः᳚⁠। दु॒रा॒धर्‌ष॑म् गृण॒ते⁠। दु॒रा॒धर्‌ष॒मिति॑ दुः—आ॒धर्‌ष᳚म्⁠। गृ॒ण॒ते शर्म॑⁠। शर्म॑ यꣳसत्⁠। य॒ꣳ॒स॒दिति॑ यꣳसत्⁠॥ पू॒षा गाः⁠। गा अनु॑⁠। अन्वे॑तु⁠। ए॒तु॒ नः॒⁠। नः॒ पू॒षा⁠। पू॒षा र॑ख्‍षतु⁠। र॒ख्‍ष॒त्वर्व॑तः⁠। अर्व॑त॒ इत्यर्व॑तः⁠॥ पू॒षा वाज᳚म्⁠। वाज॑ꣳ सनोतु⁠। स॒नो॒तु॒ नः॒⁠। न॒ इति॑ नः⁠॥ शु॒क्रम् ते᳚⁠। ते॒ अ॒न्यत्⁠। अ॒न्यद् य॑ज॒तम्⁠। य॒ज॒तम् ते᳚⁠। ते॒ अ॒न्यत्⁠। अ॒न्यद् विषु॑रूपे⁠। [४४] विषु॑रूपे॒ अह॑नी⁠। विषु॑रूपे॒ इति॒ विषु॑—रू॒पे॒⁠। अह॑नी॒ द्यौः⁠। अह॑नी॒ इत्यह॑नी⁠। द्यौरि॑व⁠। इ॒वा॒सि॒⁠। अ॒सीत्य॑सि⁠॥ विश्वा॒ हि⁠। हि मा॒याः⁠। मा॒या अव॑सि⁠। अव॑सि स्वधावः⁠। स्व॒धा॒वो॒ भ॒द्राः⁠। स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधा—वः॒⁠। भ॒द्रा ते᳚⁠। ते॒ पू॒ष॒न्न्॒⁠। पू॒ष॒न्नि॒ह⁠। इ॒ह रा॒तिः⁠। रा॒तिर॑स्तु⁠। अ॒स्त्वित्य॑स्तु⁠॥ ते॑ ऽवर्द्धन्त⁠। अ॒व॒र्द्ध॒न्त॒ स्वत॑वसः⁠। स्वत॑वसो महित्व॒ना⁠। स्वत॑वस॒ इति॒ स्व—त॒व॒सः॒⁠। म॒हि॒त्व॒ना ऽऽ नाक᳚म्⁠। म॒हि॒त्व॒नेति॑ महि—त्व॒ना⁠। आ नाक᳚म्⁠। नाक॑म् त॒स्थुः⁠। त॒स्थुरु॒रु⁠। उ॒रु च॑क्रिरे⁠। च॒क्रि॒रे॒ सदः॑⁠। सद॒ इति॒ सदः॑⁠॥ विष्णु॒र् यत्⁠। यद्ध॑⁠। हाव॑त्⁠। आव॒द् वृष॑णम्⁠। वृष॑णम् मद॒च्युत᳚म्⁠। म॒द॒च्युत॒व्ँवयः॑⁠। म॒द॒च्युत॒मिति॑ मद—च्युत᳚म्⁠। वयो॒ न⁠। न सी॑दन्न्⁠। सी॒द॒न्नधि॑⁠। अधि॑ ब॒र्॒‌हिषि॑⁠। ब॒र्॒‌हिषि॑ प्रि॒ये⁠। प्रि॒य इति॑ प्रि॒ये⁠॥ प्र चि॒त्रम्⁠। चि॒त्रम॒र्कम्⁠। अ॒र्कम् गृ॑ण॒ते⁠। गृ॒ण॒ते तु॒राय॑⁠। तु॒राय॒ मारु॑ताय⁠। मारु॑ताय॒ स्वत॑वसे⁠। स्वत॑वसे भरद्ध्वम्⁠। स्वत॑वस॒ इति॒ स्व—त॒व॒से॒⁠। भ॒र॒द्ध्व॒मिति॑ भरद्ध्वम्⁠॥ ये सहा॑ꣳसि⁠। सहा॑ꣳसि॒ सह॑सा⁠। सह॑सा॒ सह॑न्ते⁠। सह॑न्ते॒ रेज॑ते⁠। [४५] रेज॑ते अग्ने⁠। अ॒ग्ने॒ पृ॒थि॒वी⁠। पृ॒थि॒वी म॒खेभ्यः॑⁠। म॒खेभ्य॒ इति॑ म॒खेभ्यः॑⁠॥ विश्वे॑ दे॒वाः⁠। दे॒वा विश्वे᳚⁠। विश्वे॑ देवाः⁠। दे॒वा॒ इति॑ देवाः⁠॥ द्यावा॑ नः⁠। नः॒ पृ॒थि॒वी⁠। पृ॒थि॒वी इ॒मम्⁠। पृ॒थि॒वी इति॑ पृथि॒वी⁠। इ॒मꣳ सि॒ध्रम्⁠। सि॒ध्रम॒द्य⁠। अ॒द्य दि॑वि॒स्पृश᳚म्⁠। दि॒वि॒स्पृश॒मिति॑ दिवि—स्पृश᳚म्⁠॥ य॒ज्ञम् दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेषु॑ यच्छताम्⁠। य॒च्छ॒ता॒मिति॑ यच्छताम्⁠॥ प्र पू᳚र्व॒जे⁠। पू॒र्व॒जे पि॒तरा᳚⁠। पू॒र्व॒जे इति॑ पूर्व—जे⁠। पि॒तरा॒ नव्य॑सीभिः⁠। नव्य॑सीभिर् गी॒र्भिः⁠। गी॒र्भिः कृ॑णुद्ध्वम्⁠। कृ॒णु॒द्ध्व॒ꣳ॒ सद॑ने⁠। सद॑ने ऋ॒तस्य॑⁠। सद॑ने॒ इति॒ सद॑ने⁠। ऋ॒तस्ये,त्यृ॒तस्य॑⁠॥ आ नः॑⁠। नो॒ द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒⁠। द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ दैव्ये॑न⁠। द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा—पृ॒थि॒वी॒⁠। दैव्ये॑न॒ जने॑न⁠। जने॑न यातम्⁠। या॒त॒म् महि॑⁠। महि॑ वाम्⁠। वा॒व्ँवरू॑थम्⁠। वरू॑थ॒मिति॒ वरू॑थम्⁠॥ अ॒ग्निꣴ स्तोमे॑न⁠। स्तोमे॑न बोधय⁠। बो॒ध॒य॒ स॒मि॒धा॒नः⁠। स॒मि॒धा॒नो अम॑र्त्यम्⁠। स॒मि॒धा॒न इति॑ सम्—इ॒धा॒नः⁠। अम॑र्त्य॒मित्यम॑र्त्यम्⁠॥ ह॒व्या दे॒वेषु॑⁠। दे॒वेषु॑ नः⁠। नो॒ द॒ध॒त्॒⁠। द॒ध॒दिति॑ दधत्⁠॥ स ह॑व्य॒वाट्⁠। ह॒व्य॒वाडम॑र्त्यः⁠। ह॒व्य॒वाडिति॑ हव्य—वाट्⁠। अम॑र्त्य उ॒शिक्⁠। उ॒शिग् दू॒तः⁠। दू॒तश्चनो॑हितः⁠। चनो॑हित॒ इति॒ चनो॑हितः⁠॥ अ॒ग्निर् धि॒या⁠। धि॒या सम्⁠। समृ॑ण्वति⁠। ऋ॒ण्व॒तीत्यृ॑ण्वति⁠॥ शम् नः॑⁠। नो॒ भ॒व॒न्तु॒⁠। भ॒व॒न्तु॒ वाजे॑वाजे⁠। वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚—वा॒जे॒⁠॥ [४६] (पु॒रु॒ष॒त्वता॑ यज॒तन्ते॑ अ॒न्यथ् सह॑न्ते॒ चनो॑हितो॒ ऽष्टौ च॑) ॥११॥
अनुवाकाः पञ्चशती
११ ४६