कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिता क्रम पाठः
पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्नः

कांड ५ प्रश्न ३
चितीनां निरूपणं

ओं नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः

श्री गुरुभ्यो नमः, ह॒रिः॒ ओं

ॐ
उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वै⁠। उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ इत्यु॑थ्सन्न—य॒ज्ञः⁠। वा ए॒षः⁠। ए॒ष यत्⁠। यद॒ग्निः⁠। अ॒ग्निः किम्⁠। किव्ँवा᳚⁠। वाऽह॑⁠। अहै॒तस्य॑⁠। ए॒तस्य॑ क्रि॒यते᳚⁠। क्रि॒यते॒ किम्⁠। किव्ँवा᳚⁠। वा॒ न⁠। न यत्⁠। यद् वै⁠। वै य॒ज्ञस्य॑⁠। य॒ज्ञस्य॑ क्रि॒यमा॑णस्य⁠। क्रि॒यमा॑णस्यान्त॒र्यन्ति॑⁠। अ॒न्त॒र्यन्ति॒ पूय॑ति⁠। अ॒न्त॒र्यन्तीत्य॑न्तः—यन्ति॑⁠। पूय॑ति॒ वै⁠। वा अ॑स्य⁠। अ॒स्य॒ तत्⁠। तदा᳚श्वि॒नीः⁠। आ॒श्वि॒नीरुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्य॒श्विनौ᳚⁠। अ॒श्विनौ॒ वै⁠। वै दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना᳚म् भि॒षजौ᳚⁠। भि॒षजौ॒ ताभ्या᳚म्⁠। ताभ्या॑मे॒व⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मै॒ भे॒ष॒जम्⁠। भे॒ष॒जम् क॑रोति⁠। क॒रो॒ति॒ पञ्च॑⁠। पञ्चोप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ पाङ्‍क्तः॑⁠। पाङ्‍क्तो॑ य॒ज्ञः⁠। य॒ज्ञो यावा॑न्⁠। यावा॑ने॒व⁠। ए॒व य॒ज्ञः⁠। य॒ज्ञस्तस्मै᳚⁠। तस्मै॑ भेष॒जम्⁠। भे॒ष॒जम् क॑रोति⁠। क॒रो॒त्यृ॒त॒व्याः᳚⁠। ऋ॒त॒व्या॑ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्यृ॒तू॒नाम्⁠। ऋ॒तू॒नाम् क्लृप्त्यै᳚⁠। क्लृप्त्यै॒ पञ्च॑⁠। [१] पञ्चोप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ पञ्च॑⁠। पञ्च॒ वै⁠। वा ऋ॒तवः॑⁠। ऋ॒तवो॒ याव॑न्तः⁠। याव॑न्त ए॒व⁠। ए॒वर्तवः॑⁠। ऋ॒तव॒स्तान्⁠। तान् क॑ल्पयति⁠। क॒ल्प॒य॒ति॒ स॒मा॒नप्र॑भृतयः⁠। स॒मा॒नप्र॑भृतयो भवन्ति⁠। स॒मा॒नप्र॑भृतय॒ इति॑ समा॒न—प्र॒भृ॒त॒यः॒⁠। भ॒व॒न्ति॒ स॒मा॒नोद॑र्काः⁠। स॒मा॒नोद॑र्का॒स्तस्मा᳚त्⁠। स॒मा॒नोद॑र्का॒ इति॑ समा॒न—उ॒द॒र्काः॒⁠। तस्मा᳚थ् समा॒नाः⁠। स॒मा॒ना ऋ॒तवः॑⁠। ऋ॒तव॒ एके॑न⁠। एके॑न प॒देन॑⁠। प॒देन॒ व्याव॑र्तन्ते⁠। व्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। व्याव॑र्तन्त॒ इति॑ वि—आव॑र्तन्ते⁠। तस्मा॑दृ॒तवः॑⁠। ऋ॒तवो॒ व्याव॑र्तन्ते⁠। व्याव॑र्तन्ते प्राण॒भृतः॑⁠। व्याव॑र्तन्त॒ इति॑ वि—आव॑र्तन्ते⁠। प्रा॒ण॒भृत॒ उप॑⁠। प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण—भृतः॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्यृ॒तुषु॑⁠। ऋ॒तुष्वे॒व⁠। ए॒व प्रा॒णान्⁠। प्रा॒णान् द॑धाति⁠। प्रा॒णानिति॑ प्र—अ॒नान्⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚थ् समा॒नाः⁠। स॒मा॒नाः सन्तः॑⁠। सन्त॑ ऋ॒तवः॑⁠। ऋ॒तवो॒ न⁠। न जी᳚र्यन्ति⁠। जी॒र्य॒न्त्यथो᳚⁠। अथो॒ प्र⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। प्र ज॑नयति⁠। ज॒न॒य॒त्ये॒व⁠। ए॒वैना॑न्⁠। ए॒ना॒ने॒षः⁠। ए॒ष वै⁠। वै वा॒युः⁠। वा॒युर् यत्⁠। यत् प्रा॒णः⁠। प्रा॒णो यत्⁠। प्रा॒ण इति॑ प्र—अ॒नः⁠। यदृ॑त॒व्याः᳚⁠। ऋ॒त॒व्या॑ उप॒धाय॑⁠। उ॒प॒धाय॑ प्राण॒भृतः॑⁠। उ॒पा॒धायेत्यु॑प—धाय॑⁠। प्रा॒ण॒भृत॑ उप॒दधा॑ति⁠। प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण—भृतः॑⁠। [२] उ॒प॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚त्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। तस्मा॒थ् सर्वा॑न्⁠। सर्वा॑नृ॒तून्⁠। ऋ॒तूननु॑⁠। अनु॑ वा॒युः⁠। वा॒युरा⁠। आ व॑रीवर्ति⁠। व॒री॒व॒र्ति॒ वृ॒ष्टि॒सनीः᳚⁠। वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑⁠। वृ॒ष्टि॒सनी॒रिति॑ वृष्टि—सनीः᳚⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ वृष्टि᳚म्⁠। वृष्टि॑मे॒व⁠। ए॒वाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ यत्⁠। यदे॑क॒धा⁠। ए॒क॒धोप॑द॒द्ध्यात्⁠। ए॒क॒धेत्ये॑क—धा⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यादेक᳚म्⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यादित्यु॑प—द॒द्ध्यात्⁠। एक॑मृ॒तुम्⁠। ऋ॒तुव्ँव॑र्‌षेत्⁠। व॒र्॒‌षे॒द॒नु॒प॒रि॒हार᳚म्⁠। अ॒नु॒प॒रि॒हार॑ꣳ सादयति⁠। अ॒नु॒प॒रि॒हार॒मित्य॑नु—प॒रि॒हार᳚म्⁠। सा॒द॒य॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒थ् सर्वा॑न्⁠। सर्वा॑नृ॒तून्⁠। ऋ॒तून्‌व॑र्‌षति⁠। व॒र्॒‌ष॒ति॒ यत्⁠। यत् प्रा॑ण॒भृतः॑⁠। प्रा॒ण॒भृत॑ उप॒धाय॑⁠। प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण—भृतः॑⁠। उ॒प॒धाय॑ वृष्टि॒सनीः᳚⁠। उ॒प॒धायेत्यु॑प—धाय॑⁠। वृ॒ष्टि॒सनी॑रुप॒दधा॑ति⁠। वृ॒ष्टि॒सनी॒रिति॑ वृष्टि—सनीः᳚⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚त्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। तस्मा᳚द् वा॒युप्र॑च्युता⁠। वा॒युप्र॑च्युता दि॒वः⁠। वा॒युप्र॑च्यु॒तेति॑ वा॒यु—प्र॒च्यु॒ता॒⁠। दि॒वो वृष्टिः॑⁠। वृष्टि॑रीर्ते⁠। ई॒र्ते॒ प॒शवः॑⁠। प॒शवो॒ वै⁠। वै व॑य॒स्याः᳚⁠। व॒य॒स्या॑ नाना॑मनसः⁠। नाना॑मनसः॒ खलु॑⁠। नाना॑मनस॒ इति॒ नाना᳚—म॒न॒सः॒⁠। खलु॒ वै⁠। वै प॒शवः॑⁠। प॒शवो॒ नाना᳚व्रताः⁠। नाना᳚व्रता॒स्ते⁠। नाना᳚व्रता॒ इति॒ नाना᳚—व्र॒ताः॒⁠। ते॑ऽपः⁠। अ॒प ए॒व⁠। ए॒वाभि⁠। अ॒भि सम॑नसः⁠। सम॑नसो॒ यम्⁠। सम॑नस॒ इति॒ स—म॒न॒सः॒⁠। [३] यम् का॒मये॑त⁠। का॒मये॑ताप॒शुः⁠। अ॒प॒शुः स्या᳚त्⁠। स्या॒दिति॑⁠। इति॑ वय॒स्याः᳚⁠। व॒य॒स्या᳚स्तस्य॑⁠। तस्यो॑प॒धाय॑⁠। उ॒प॒धाया॑प॒स्याः᳚⁠। उ॒प॒धायेत्यु॑प—धाय॑⁠। अ॒प॒स्या॑ उप॑⁠। उप॑ दद्ध्यात्⁠। द॒द्ध्या॒दस᳚म्(२)ज्ञानम्⁠। अस᳚म्(२)ज्ञानमे॒व⁠। अस᳚म्(२)ज्ञान॒मित्यस᳚म्—ज्ञा॒न॒म्⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मै॒ प॒शुभिः॑⁠। प॒शुभिः॑ करोति⁠। प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु—भिः॒⁠। क॒रो॒त्य॒प॒शुः⁠। अ॒प॒शुरे॒व⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒ति॒ यम्⁠। यम् का॒मये॑त⁠। का॒मये॑त पशु॒मान्⁠। प॒शु॒मान्थ् स्या᳚त्⁠। प॒शु॒मानिति॑ पशु—मान्⁠। स्या॒दिति॑⁠। इत्य॑प॒स्याः᳚⁠। अ॒प॒स्या᳚स्तस्य॑⁠। तस्यो॑प॒धाय॑⁠। उ॒प॒धाय॑ व॒यस्याः᳚⁠। उ॒प॒धायेत्यु॑प—धाय॑⁠। व॒य॒स्या॑ उप॑⁠। उप॑ दद्ध्यात्⁠। द॒द्ध्या॒थ् स॒म्(२)ज्ञान᳚म्⁠। स॒म्(२)ज्ञान॑मे॒व⁠। स॒म्(२)ज्ञान॒मिति॑ सम्—ज्ञान᳚म्⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मै॒ प॒शुभिः॑⁠। प॒शुभिः॑ करोति⁠। प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु—भिः॒⁠। क॒रो॒ति॒ प॒शु॒मान्⁠। प॒शु॒माने॒व⁠। प॒शु॒मानिति॑ पशु—मान्⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒ति॒ चत॑स्रः⁠। चत॑स्रः पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚च्च॒त्वारि॑⁠। च॒त्वारि॒ चख्‍षु॑षः⁠। चख्‍षु॑षो रू॒पाणि॑⁠। रू॒पाणि॒ द्वे⁠। द्वे शु॒क्ले⁠। द्वे इति॒ द्वे⁠। शु॒क्ले द्वे⁠। शु॒क्ले इति॑ शु॒क्ले⁠। द्वे कृ॒ष्णे⁠। द्वे इति॒ द्वे⁠। कृ॒ष्णे मू᳚र्द्ध॒न्वतीः᳚⁠। कृ॒ष्णे इति॑ कृ॒ष्णे⁠। [४] मू॒र्द्ध॒न्वती᳚र् भवन्ति⁠। मू॒र्द्ध॒न्वती॒रिति॑ मूर्द्धन्न्—वतीः᳚⁠। भ॒व॒न्ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता᳚न् मू॒र्द्धा⁠। मू॒र्द्धा पञ्च॑⁠। पञ्च॒ दख्‍षि॑णायाम्⁠। दख्‍षि॑णाया॒ꣴ॒ श्रोण्या᳚म्⁠। श्रोण्या॒मुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ पञ्च॑⁠। पञ्चोत्त॑रस्याम्⁠। उत्त॑रस्या॒म् तस्मा᳚त्⁠। उत्त॑रस्या॒मित्युत्—त॒र॒स्या॒म्⁠। तस्मा᳚त् प॒श्चात्⁠। प॒श्चाद् वर्‌षी॑यान्⁠। वर्‌षी॑यान् पु॒रस्ता᳚त्‌प्रवणः⁠। पु॒रस्ता᳚त्‌प्रवणः प॒शुः⁠। पु॒रस्ता᳚त्‌प्रवण॒ इति॑ पु॒रस्ता᳚त्—प्र॒व॒णः॒⁠। प॒शुर् ब॒स्तः⁠। ब॒स्तो वयः॑⁠। वय॒ इति॑⁠। इति॒ दख्‍षि॑णे⁠। दख्‍षि॒णेऽꣳसे᳚⁠। अꣳस॒ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ वृ॒ष्णिः⁠। वृ॒ष्णिर् वयः॑⁠। वय॒ इति॑⁠। इत्युत्त॑रे⁠। उत्त॒रेऽꣳसौ᳚⁠। उत्त॑र॒ इत्युत्—त॒रे॒⁠। अꣳसा॑वे॒व⁠। ए॒व प्रति॑⁠। प्रति॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ व्या॒घ्रः⁠। व्या॒घ्रो वयः॑⁠। वय॒ इति॑⁠। इति॒ दख्‍षि॑णे⁠। दख्‍षि॑णे प॒ख्‍षे⁠। प॒ख्‍ष उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ सि॒ꣳ॒हः⁠। सि॒ꣳ॒हो वयः॑⁠। वय॒ इति॑⁠। इत्युत्त॑रे⁠। उत्त॑रे प॒ख्‍षयोः᳚⁠। उत्त॑र॒ इत्युत्—त॒रे॒⁠। प॒ख्‍षयो॑रे॒व⁠। ए॒व वी॒र्य᳚म्⁠। वी॒र्य॑म् दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ पुरु॑षः⁠। पुरु॑षो॒ वयः॑⁠। वय॒ इति॑⁠। इति॒ मद्ध्ये᳚⁠। मद्ध्ये॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒त् पुरु॑षः⁠। पुरु॑षः पशू॒नाम्⁠। प॒शू॒नामधि॑पतिः⁠। अधि॑पति॒रित्यधि॑—प॒तिः॒⁠॥ [५] (क्लृप्त्या॑ उप॒धाय॑ प्राण॒भृतः॒ सम॑नसः कृ॒ष्णे पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ पञ्च॑ च) ॥१॥
इन्द्रा᳚ग्नी॒ अव्य॑थमानाम्⁠। इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑—अ॒ग्नी॒⁠। अव्य॑थमाना॒मिति॑⁠। इति॑ स्वयमातृ॒ण्णाम्⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णाम्⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ती॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚म्⁠। इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒व्ँवै⁠। इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒मिती᳚न्द्रा॒ग्नि—भ्या॒म्⁠। वा इ॒मौ⁠। इ॒मौ लो॒कौ⁠। लो॒कौ विधृ॑तौ⁠। विधृ॑ताव॒नयोः᳚⁠। विधृ॑ता॒विति॒ वि—धृ॒तौ॒⁠। अ॒नयो᳚र् लो॒कयोः᳚⁠। लो॒कयो॒र् विधृ॑त्यै⁠। विधृ॑त्या॒ अधृ॑ता⁠। विधृ॑त्या॒ इति॒ वि—धृ॒त्यै॒⁠। अधृ॑तेव⁠। इ॒व॒ वै⁠। वा ए॒षा⁠। ए॒षा यत्⁠। यन् म॑द्ध्य॒मा⁠। म॒द्ध्य॒मा चितिः॑⁠। चिति॑र॒न्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षमिव⁠। इ॒व॒ वै⁠। वा ए॒षा⁠। ए॒षेन्द्रा᳚ग्नी⁠। इन्द्रा᳚ग्नी॒ इति॑⁠। इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑—अ॒ग्नी॒⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒हे॒न्द्रा॒ग्नी⁠। इ॒न्द्रा॒ग्नी वै⁠। इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र—अ॒ग्नी⁠। वै दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना॑मोजो॒भृतौ᳚⁠। ओ॒जो॒भृता॒वोज॑सा⁠। ओ॒जो॒भृता॒वित्यो॑जः—भृतौ᳚⁠। ओज॑सै॒व⁠। ए॒वैना᳚म्⁠। ए॒ना॒म॒न्तरि॑ख्‍षे⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षे चिनुते⁠। चि॒नु॒ते॒ धृत्यै᳚⁠। धृत्यै᳚ स्वयमातृ॒ण्णाम्⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णाम्⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्य॒न्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍ष॒व्ँवै⁠। वै स्व॑यमातृ॒ण्णा⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाऽन्तरि॑ख्‍षम्⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णा⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षमे॒व⁠। ए॒वोप॑⁠। उप॑ धत्ते⁠। ध॒त्तेऽश्व᳚म्⁠। अश्व॒मुप॑⁠। उप॑ घ्रापयति⁠। [६] घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णम्⁠। प्रा॒णमे॒व⁠। प्रा॒णमिति॑ प्र—अ॒नम्⁠। ए॒वास्या᳚म्⁠। अ॒स्या॒म् द॒धा॒ति॒⁠। द॒धा॒त्यथो᳚⁠। अथो᳚ प्राजाप॒त्यः⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। प्रा॒जा॒प॒त्यो वै⁠। प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा—प॒त्यः⁠। वा अश्वः॑⁠। अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिना⁠। प्र॒जाप॑तिनै॒व⁠। प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा—प॒ति॒ना॒⁠। ए॒वाग्निम्⁠। अ॒ग्निम् चि॑नुते⁠। चि॒नु॒ते॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा भ॑वति⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णा⁠। भ॒व॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म्⁠। प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। उथ्सृ॑ष्ट्‍या॒ अथो᳚⁠। उथ्सृ॑ष्ट्‍या॒ इत्युत्—सृ॒ष्ट्‍यै॒⁠। अथो॑ सुव॒र्गस्य॑⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑⁠। सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः—गस्य॑⁠। लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै⁠। अनु॑ख्यात्यै दे॒वाना᳚म्⁠। अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑—ख्या॒त्यै॒⁠। दे॒वाना॒व्ँवै⁠। वै सु॑व॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कय्ँय॒ताम्⁠। य॒ताम् दिशः॑⁠। दिशः॒ सम्⁠। सम॑व्लीयन्त⁠। अ॒व्ली॒य॒न्त॒ ते⁠। त ए॒ताः⁠। ए॒ता दिश्याः᳚⁠। दिश्या॑ अपश्यन्न्⁠। अ॒प॒श्य॒न् ताः⁠। ता उप॑⁠। उपा॑दधत⁠। अ॒द॒ध॒त॒ ताभिः॑⁠। ताभि॒र् वै⁠। वै ते⁠। ते दिशः॑⁠। दिशो॑ऽदृꣳहन्न्⁠। अ॒दृ॒ꣳ॒ह॒न्॒‌यत्⁠। यद् दिश्याः᳚⁠। दिश्या॑ उप॒दधा॑ति⁠। उ॒प॒दधा॑ति दि॒शाम्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। दि॒शाव्ँविधृ॑त्यै⁠। विधृ॑त्यै॒ दश॑⁠। विधृ॑त्या॒ इति॒ वि—धृ॒त्यै॒⁠। दश॑ प्राण॒भृतः॑⁠। प्रा॒ण॒भृतः॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण—भृतः॑⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। [७] द॒धा॒ति॒ नव॑⁠। नव॒ वै⁠। वै पुरु॑षे⁠। पुरु॑षे प्रा॒णाः⁠। प्रा॒णा नाभिः॑⁠। प्रा॒णा इति॑ प्र—अ॒नाः⁠। नाभि॑र् दश॒मी⁠। द॒श॒मी प्रा॒णान्⁠। प्रा॒णाने॒व⁠। प्रा॒णानिति॑ प्र—अ॒नान्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता᳚द् धत्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता᳚त् प्रा॒णाः⁠। प्रा॒णा ज्योति॑ष्मतीम्⁠। प्रा॒णा इति॑ प्र—अ॒नाः⁠। ज्योति॑ष्मतीमुत्त॒माम्⁠। उ॒त्त॒मामुप॑⁠। उ॒त्त॒मामित्यु॑त्—त॒माम्⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् प्रा॒णाना᳚म्⁠। प्रा॒णाना॒व्ँवाक्⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। वाग् ज्योतिः॑⁠। ज्योति॑रुत्त॒मा⁠। उ॒त्त॒मा दश॑⁠। उ॒त्त॒मेत्यु॑त्—त॒मा⁠। दशोप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ दशा᳚ख्‍षरा⁠। दशा᳚ख्‍षरा वि॒राट्⁠। दशा᳚ख्‍ष॒रेति॒ दश॑—अ॒ख्‍ष॒रा॒⁠। वि॒राड् वि॒राट्⁠। वि॒राडिति॑ वि—राट्⁠। वि॒राट् छन्द॑साम्⁠। वि॒राडिति॑ वि—राट्⁠। छन्द॑सा॒म् ज्योतिः॑⁠। ज्योति॒र् ज्योतिः॑⁠। ज्योति॑रे॒व⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता᳚द् धत्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒ज् ज्योतिः॑⁠। ज्योति॒रुप॑⁠। उपा᳚स्महे⁠। आ॒स्म॒हे॒ छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॑ꣳसि प॒शुषु॑⁠। प॒शुष्वा॒जिम्⁠। आ॒जिम॑युः⁠। अ॒यु॒स्तान्⁠। तान् बृ॑ह॒ती⁠। बृ॒ह॒त्युत्⁠। उद॑जयत्⁠। अ॒ज॒य॒त् तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् बार्‌ह॑ताः⁠। बार्‌ह॑ताः प॒शवः॑⁠। [८] प॒शव॑ उच्यन्ते⁠। उ॒च्य॒न्ते॒ मा⁠। मा छन्दः॑⁠। छन्द॒ इति॑⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒त उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚द् दख्‍षि॒णावृ॑तः⁠। द॒ख्‍षि॒णावृ॑तो॒ मासाः᳚⁠। द॒ख्‍षि॒णावृ॑त॒ इति॑ दख्‍षि॒णा—आ॒वृ॒तः॒⁠। मासाः᳚ पृथि॒वी⁠। पृ॒थि॒वी छन्दः॑⁠। छन्द॒ इति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्या अ॒ग्निः⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। अ॒ग्निर् दे॒वता᳚⁠। दे॒वतेति॑⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त ओजः॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ओजो॒ वै⁠। वा अ॒ग्निः⁠। अ॒ग्निरोजः॑⁠। ओज॑ ए॒व⁠। ए॒वोत्त॑र॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॑दुत्तरतोभिप्रया॒यी⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यी ज॑यति⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यीत्यु॑त्तरतः—अ॒भि॒प्र॒या॒यी⁠। ज॒य॒ति॒ षट्त्रि॑ꣳशत्⁠। षट्त्रि॑ꣳश॒थ् सम्⁠। षट्त्रि॑ꣳश॒दिति॒ षट्—त्रि॒ꣳ॒श॒त्॒⁠। सम्प॑द्यन्ते⁠। प॒द्य॒न्ते॒ षट्त्रि॑ꣳशदख्‍षरा⁠। षट्त्रि॑ꣳशदख्‍षरा बृह॒ती⁠। षट्त्रि॑ꣳशदख्‍ष॒रेति॒ षट्त्रि॑ꣳशत्—अ॒ख्‍ष॒रा॒⁠। बृ॒ह॒ती बार्‌ह॑ताः⁠। बार्‌ह॑ताः प॒शवः॑⁠। प॒शवो॑ बृह॒त्या⁠। बृ॒ह॒त्यैव⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मै॒ प॒शून्⁠। प॒शूनव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ बृ॒ह॒ती⁠। बृ॒ह॒ती छन्द॑साम्⁠। छन्द॑सा॒ꣴ॒ स्वारा᳚ज्यम्⁠। स्वारा᳚ज्य॒म् परि॑⁠। स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व—रा॒ज्य॒म्⁠। परी॑याय⁠। इ॒या॒य॒ यस्य॑⁠। यस्यै॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। [९] उ॒प॒धी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। गच्छ॑ति॒ स्वारा᳚ज्यम्⁠। स्वारा᳚ज्यꣳ स॒प्त⁠। स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व—रा॒ज्य॒म्⁠। स॒प्त वाल॑खिल्याः⁠। वाल॑खिल्याः पु॒रस्ता᳚त्⁠। वाल॑खिल्या॒ इति॒ वाल॑—खि॒ल्याः॒⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ स॒प्त⁠। स॒प्त प॒श्चात्⁠। प॒श्चाथ् स॒प्त⁠। स॒प्त वै⁠। वै शी॑र्‌ष॒ण्याः᳚⁠। शी॒र्॒‌ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः⁠। प्रा॒णा द्वौ⁠। प्रा॒णा इति॑ प्र—अ॒नाः⁠। द्वाववा᳚ञ्चौ⁠। अवा᳚ञ्चौ प्रा॒णाना᳚म्⁠। प्रा॒णाना॑ꣳ सवीर्य॒त्वाय॑⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ मू॒र्द्धा⁠। स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य—त्वाय॑⁠। मू॒र्द्धा ऽसि॑⁠। अ॒सि॒ राट्⁠। राडिति॑⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ यन्त्री᳚⁠। यन्त्री॒ राट्⁠। राडिति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्रा॒णान्⁠। प्रा॒णाने॒व⁠। प्रा॒णानिति॑ प्र—अ॒नान्⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑⁠। स॒मीचो॑ दधाति⁠। द॒धा॒तीति॑ दधाति⁠॥ [१०] (अश्व॒मुप॑ पु॒रस्ता॒दुप॒ बार्‌ह॑ता ए॒ता श्चतु॑स्त्रिꣳशच्च) ॥२॥
दे॒वा वै⁠। वै यत्⁠। यद् य॒ज्ञे⁠। य॒ज्ञेऽकु॑र्वत⁠। अकु॑र्वत॒ तत्⁠। तदसु॑राः⁠। असु॑रा अकुर्वत⁠। अ॒कु॒र्व॒त॒ ते⁠। ते दे॒वाः⁠। दे॒वा ए॒ताः⁠। ए॒ता अ॑ख्‍ष्णयास्तो॒मीयाः᳚⁠। अ॒ख्‍ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॑ अपश्यन्न्⁠। अ॒ख्‍ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॒ इत्य॑ख्‍ष्णया—स्तो॒मीयाः᳚⁠। अ॒प॒श्य॒न् ताः⁠। ता अ॒न्यथा᳚⁠। अ॒न्यथा॒ऽनूच्य॑⁠। अ॒नूच्या॒न्यथा᳚⁠। अ॒नूच्येत्य॑नु—उच्य॑⁠। अ॒न्यथोप॑⁠। उपा॑दधत⁠। अ॒द॒ध॒त॒ तत्⁠। तदसु॑राः⁠। असु॑रा॒ न⁠। नान्ववा॑यन्न्⁠। अ॒न्ववा॑य॒न् ततः॑⁠। अ॒न्ववा॑य॒न्नित्य॑नु—अवा॑यन्न्⁠। ततो॑ दे॒वाः⁠। दे॒वा अभ॑वन्न्⁠। अभ॑व॒न् परा᳚⁠। पराऽसु॑राः⁠। असु॑रा॒ यत्⁠। यद॑ख्‍ष्णयास्तो॒मीयाः᳚⁠। अ॒ख्‍ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॑ अ॒न्यथा᳚⁠। अ॒ख्‍ष्ण॒या॒स्तो॒मीया॒ इत्य॑ख्‍ष्णया—स्तो॒मीयाः᳚⁠। अ॒न्यथा॒ऽनूच्य॑⁠। अ॒नूच्या॒न्यथा᳚⁠। अ॒नूचेत्य॑नु—उच्य॑⁠। अ॒न्यथो॑प॒दधा॑ति⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति⁠। भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य—अ॒भि॒भू॒त्यै॒⁠। भव॑त्या॒त्मना᳚⁠। आ॒त्मना॒ परा᳚⁠। परा᳚ऽस्य⁠। अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः⁠। भ्रातृ॑व्यो भवति⁠। भ॒व॒त्या॒शुः⁠। आ॒शुस्त्रि॒वृत्⁠। त्रि॒वृदिति॑⁠। त्रि॒वृदिति॑ त्रि—वृत्⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खव्ँवै⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। वै त्रि॒वृत्⁠। त्रि॒वृद् य॑ज्ञमु॒खम्⁠। त्रि॒वृदिति॑ त्रि—वृत्⁠। [११] य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒द् वि⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒ति॒ व्यो॑म⁠। व्यो॑म सप्तद॒शः⁠। व्यो॑मेति॒ वि—ओ॒म॒⁠। स॒प्त॒द॒श इति॑⁠। स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त—द॒शः⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तोऽन्न᳚म्⁠। अन्न॒व्ँवै⁠। वै व्यो॑म⁠। व्यो॑मान्न᳚म्⁠। व्यो॑मेति॒ वि—ओ॒म॒⁠। अन्न॑ꣳ सप्तद॒शः⁠। स॒प्त॒द॒शोऽन्न᳚म्⁠। स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त—द॒शः⁠। अन्न॑मे॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णेन⁠। दख्‍षि॑णे॒नान्न᳚म्⁠। अन्न॑मद्यते⁠। अ॒द्य॒ते॒ ध॒रुणः॑⁠। ध॒रुण॑ एकवि॒ꣳ॒शः⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इति॑⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क—वि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्र॑ति॒ष्ठा⁠। प्र॒ति॒ष्ठा वै⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः प्रति॑ष्ठित्यै⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क—वि॒ꣳ॒शः⁠। प्रति॑ष्ठित्यै भा॒न्तः⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। भा॒न्तः प॑ञ्चद॒शः⁠। प॒ञ्च॒द॒श इति॑⁠। प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च—द॒शः⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त ओजः॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ओजो॒ वै⁠। वै भा॒न्तः⁠। भा॒न्त ओजः॑⁠। ओजः॑ पञ्चद॒शः⁠। प॒ञ्च॒द॒श ओजः॑⁠। प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च—द॒शः⁠। ओज॑ ए॒व⁠। ए॒वोत्त॑र॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॑दुत्तरतोभिप्रया॒यी⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यी ज॑यति⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यीत्यु॑त्तरतः—अ॒भि॒प्र॒या॒यी⁠। ज॒य॒ति॒ प्रतू᳚र्तिः⁠। प्रतू᳚र्तिरष्टाद॒शः⁠। प्रतू᳚र्ति॒रिति॒ प्र—तू॒र्तिः॒⁠। अ॒ष्टा॒द॒श इति॑⁠। अ॒ष्टा॒द॒श इत्य॑ष्टा—द॒शः⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। [१२] उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ द्वौ⁠। द्वौ त्रि॒वृतौ᳚⁠। त्रि॒वृता॑वभिपू॒र्वम्⁠। त्रि॒वृता॒विति॑ त्रि—वृतौ᳚⁠। अ॒भि॒पू॒र्वय्ँय॑ज्ञमु॒खे⁠। अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि—पू॒र्वम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खे वि⁠। य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ—मु॒खे⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒त्य॒भि॒व॒र्तः⁠। अ॒भि॒व॒र्तः स॑वि॒ꣳ॒शः⁠। अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि—व॒र्तः⁠। स॒वि॒ꣳ॒श इति॑⁠। स॒वि॒ꣳ॒श इति॑ स—वि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तोऽन्न᳚म्⁠। अन्न॒व्ँवै⁠। वा अ॑भिव॒र्तः⁠। अ॒भि॒व॒र्तोऽन्न᳚म्⁠। अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि—व॒र्तः⁠। अन्न॑ꣳ सवि॒ꣳ॒शः⁠। स॒वि॒ꣳ॒शोऽन्न᳚म्⁠। स॒वि॒ꣳ॒श इति॑ स—वि॒ꣳ॒शः⁠। अन्न॑मे॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णेन⁠। दख्‍षि॑णे॒नान्न᳚म्⁠। अन्न॑मद्यते⁠। अ॒द्य॒ते॒ वर्चः॑⁠। वर्चो᳚ द्वावि॒ꣳ॒शः⁠। द्वा॒वि॒ꣳ॒श इति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चाद् यत्⁠। यद् वि॑ꣳश॒तिः⁠। वि॒ꣳ॒श॒तिर् द्वे⁠। द्वे तेन॑⁠। द्वे इति॒ द्वे⁠। तेन॑ वि॒राजौ᳚⁠। वि॒राजौ॒ यत्⁠। वि॒राजा॒विति॑ वि—राजौ᳚⁠। यद् द्वे⁠। द्वे प्र॑ति॒ष्ठा⁠। द्वे इति॒ द्वे⁠। प्र॒ति॒ष्ठा तेन॑⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। तेन॑ वि॒राजोः᳚⁠। वि॒राजो॑रे॒व⁠। वि॒राजो॒रिति॑ वि—राजोः᳚⁠। ए॒वाभि॑पू॒र्वम्⁠। अ॒भि॒पू॒र्वम॒न्नाद्ये᳚⁠। अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि—पू॒र्वम्⁠। अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॑⁠। अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न—अद्ये᳚⁠। प्रति॑ तिष्ठति⁠। ति॒ष्ठ॒ति॒ तपः॑⁠। तपो॑ नवद॒शः⁠। न॒व॒द॒श इति॑⁠। न॒व॒द॒श इति॑ नव—द॒शः⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त स्तस्मा᳚त्⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। तस्मा᳚थ् स॒व्यः⁠। स॒व्यो हस्त॑योः⁠। [१३] हस्त॑योस्तप॒स्वित॑रः⁠। त॒प॒स्वित॑रो॒ योनिः॑⁠। त॒प॒स्वित॑र॒ इति॑ तप॒स्वि—त॒रः॒⁠। योनि॑श्चतुर्वि॒ꣳ॒शः⁠। च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑⁠। च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः—वि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ चतु॑र्विꣳशत्यख्‍षरा⁠। चतु॑र्विꣳशत्यख्‍षरा गाय॒त्री⁠। चतु॑र्विꣳशत्यख्‍ष॒रेति॒ चतु॑र्विꣳशति—अ॒ख्‍ष॒रा॒⁠। गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री⁠। गा॒य॒त्री य॑ज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खय्ँय॑ज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒द् वि⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒ति॒ गर्भाः᳚⁠। गर्भाः᳚ पञ्चवि॒ꣳ॒शः⁠। प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑⁠। प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च—वि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तोऽन्न᳚म्⁠। अन्न॒व्ँवै⁠। वै गर्भाः᳚⁠। गर्भा॒ अन्न᳚म्⁠। अन्न॑म् पञ्चवि॒ꣳ॒शः⁠। प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शोऽन्न᳚म्⁠। प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च—वि॒ꣳ॒शः⁠। अन्न॑मे॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णेन⁠। दख्‍षि॑णे॒नान्न᳚म्⁠। अन्न॑मद्यते⁠। अ॒द्य॒त॒ ओजः॑⁠। ओज॑स्त्रिण॒वः⁠। त्रि॒ण॒व इति॑⁠। त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि—न॒वः⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चादि॒मे⁠। इ॒मे वै⁠। वै लो॒काः⁠। लो॒कास्त्रि॑ण॒वः⁠। त्रि॒ण॒व ए॒षु⁠। त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि—न॒वः⁠। ए॒ष्वे॑व⁠। ए॒व लो॒केषु॑⁠। लो॒केषु॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ तिष्ठति⁠। ति॒ष्ठ॒ति॒ स॒म्भर॑णः⁠। स॒म्भर॑ण स्त्रयोवि॒ꣳ॒शः⁠। स॒म्भर॑ण॒ इति॑ सम्—भर॑णः⁠। त्र॒यो॒वि॒ꣳ॒श इति॑⁠। त्र॒यो॒वि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः—वि॒ꣳ॒शः⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। [१४] उ॒त्त॒र॒तस्तस्मा᳚त्⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। तस्मा᳚थ् स॒व्यः⁠। स॒व्यो हस्त॑योः⁠। हस्त॑योः सम्भा॒र्य॑तरः⁠। स॒म्भा॒र्य॑तरः॒ क्रतुः॑⁠। स॒म्भा॒र्य॑तर॒ इति॑ सम्भा॒र्य॑—त॒रः॒⁠। क्रतु॑रेकत्रि॒ꣳ॒शः⁠। ए॒क॒त्रि॒ꣳ॒श इति॑⁠। ए॒क॒त्रि॒ꣳ॒श इत्ये॑क—त्रि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ वाक्⁠। वाग् वै⁠। वै क्रतुः॑⁠। क्रतु॑र् यज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खव्ँवाक्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। वाग् य॑ज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒द् वि⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒ति॒ ब्र॒द्ध्नस्य॑⁠। ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप᳚म्⁠। वि॒ष्टप॑म् चतुस्त्रि॒ꣳ॒शः⁠। च॒तु॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑⁠। च॒तु॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः—त्रि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो॑ऽसौ⁠। अ॒सौ वै⁠। वा आ॑दि॒त्यः⁠। आ॒दि॒त्यो ब्र॒द्ध्नस्य॑⁠। ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप᳚म्⁠। वि॒ष्टप॑म् ब्रह्मवर्च॒सम्⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म—व॒र्च॒सम्⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णः⁠। दख्‍षि॒णोऽर्द्धः॑⁠। अर्द्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑रः प्रति॒ष्ठा⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑र॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒सि—त॒रः॒⁠। प्र॒ति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ꣳ॒शः⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑⁠। त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ त्रयः—त्रि॒ꣳ॒शः⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्यै॒ नाकः॑⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। नाक॑ष्षट्त्रि॒ꣳ॒शः⁠। ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श इति॑⁠। ष॒ट्त्रि॒ꣳ॒श इति॑ षट्—त्रि॒ꣳ॒शः⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तः सु॑व॒र्गः⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। सु॒व॒र्गो वै⁠। सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः—गः⁠। वै लो॒कः⁠। लो॒को नाकः॑⁠। नाकः॑ सुव॒र्गस्य॑⁠। सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑⁠। सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः—गस्य॑⁠। लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्‍यै⁠। सम॑ष्ट्‍या॒ इति॒ सम्—अ॒ष्ट्‍यै॒⁠॥ [१५] (वै त्रि॒वृ दिति॑ पु॒रस्ता᳚थ् स॒व्य स्त्र॑योवि॒ꣳ॒श इति॑ सुव॒र्गो वै पञ्च॑ च) ॥३॥
अ॒ग्नेर् भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खव्ँवै⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। वा अ॒ग्निः⁠। अ॒ग्निर् य॑ज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खम् दी॒ख्‍षा⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। दी॒ख्‍षा य॑ज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खम् ब्रह्म॑⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ब्रह्म॑ यज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खम् त्रि॒वृत्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। त्रि॒वृद् य॑ज्ञमु॒खम्⁠। त्रि॒वृदिति॑ त्रि—वृत्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒द् वि⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒ति॒ नृ॒चख्‍ष॑साम्⁠। नृ॒चख्‍ष॑साम् भा॒गः⁠। नृ॒चख्‍ष॑सा॒मिति॑ नृ—चख्‍ष॑साम्⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तः शु॑श्रु॒वाꣳसः॑⁠। शु॒श्रु॒वाꣳसो॒ वै⁠। वै नृ॒चख्‍ष॑सः⁠। नृ॒चख्‍ष॒सोऽन्न᳚म्⁠। नृ॒चख्‍ष॑स॒ इति॑ नृ—चख्‍ष॑सः⁠। अन्न॑म् धा॒ता⁠। धा॒ता जा॒ताय॑⁠। जा॒तायै॒व⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मा॒ अन्न᳚म्⁠। अन्न॒मपि॑⁠। अपि॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚ज् जा॒तः⁠। जा॒तोऽन्न᳚म्⁠। अन्न॑मत्ति⁠। अ॒त्ति॒ ज॒नित्र᳚म्⁠। ज॒नित्र॑ꣴ स्पृ॒तम्⁠। स्पृ॒तꣳ स॑प्तद॒शः⁠। स॒प्त॒द॒शः स्तोमः॑⁠। स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त—द॒शः⁠। स्तोम॒ इति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒हान्न᳚म्⁠। अन्न॒व्ँवै⁠। वै ज॒नित्र᳚म्⁠। ज॒नित्र॒मन्न᳚म्⁠। [१६] अन्न॑ꣳ सप्तद॒शः⁠। स॒प्त॒द॒शोऽन्न᳚म्⁠। स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त—द॒शः⁠। अन्न॑मे॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णेन⁠। दख्‍षि॑णे॒नान्न᳚म्⁠। अन्न॑मद्यते⁠। अ॒द्य॒ते॒ मि॒त्रस्य॑⁠। मि॒त्रस्य॑ भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्रा॒णः⁠। प्रा॒णो वै⁠। प्रा॒ण इति॑ प्र—अ॒नः⁠। वै मि॒त्रः⁠। मि॒त्रो॑ऽपा॒नः⁠। अ॒पा॒नो वरु॑णः⁠। अ॒पा॒न इत्य॑प—अ॒नः⁠। वरु॑णः प्राणापा॒नौ⁠। प्रा॒णा॒पा॒नावे॒व⁠। प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण—अ॒पा॒नौ⁠। ए॒वास्मि॑न्न्⁠। अ॒स्मि॒न् द॒धा॒ति॒⁠। द॒धा॒ति॒ दि॒वः⁠। दि॒वो वृ॒ष्टिः⁠। वृ॒ष्टिर् वाताः᳚⁠। वाताः᳚ स्पृ॒ताः⁠। स्पृ॒ता ए॑कवि॒ꣳ॒शः⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः स्तोमः॑⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क—वि॒ꣳ॒शः⁠। स्तोम॒ इति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒ह॒ प्र॒ति॒ष्ठा⁠। प्र॒ति॒ष्ठा वै⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। वा ए॑कवि॒ꣳ॒शः⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒शः प्रति॑ष्ठित्यै⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श इत्ये॑क—वि॒ꣳ॒शः⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इन्द्र॑स्य⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। इन्द्र॑स्य भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त ओजः॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ओजो॒ वै⁠। वा इन्द्रः॑⁠। इन्द्र॒ ओजः॑⁠। ओजो॒ विष्णुः॑⁠। विष्णु॒रोजः॑⁠। ओजः॑ ख्‍ष॒त्रम्⁠। ख्‍ष॒त्रमोजः॑⁠। ओजः॑ पञ्चद॒शः⁠। प॒ञ्च॒द॒श ओजः॑⁠। प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च—द॒शः⁠। [१७] ओज॑ ए॒व⁠। ए॒वोत्त॑र॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॑दुत्तरतोभिप्रया॒यी⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यी ज॑यति⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यीत्यु॑त्तरतः—अ॒भि॒प्र॒या॒यी⁠। ज॒य॒ति॒ वसू॑नाम्⁠। वसू॑नाम् भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खव्ँवै⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। वै वस॑वः⁠। वस॑वो यज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खꣳ रु॒द्राः⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। रु॒द्रा य॑ज्ञमु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खम् च॑तुर्वि॒ꣳ॒शः⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒शो य॑ज्ञमु॒खम्⁠। च॒तु॒र्वि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः—वि॒ꣳ॒शः⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒द् वि⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒त्या॒दि॒त्याना᳚म्⁠। आ॒दि॒त्याना᳚म् भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तोऽन्न᳚म्⁠। अन्न॒व्ँवै⁠। वा आ॑दि॒त्याः⁠। आ॒दि॒त्या अन्न᳚म्⁠। अन्न॑म् म॒रुतः॑⁠। म॒रुतोऽन्न᳚म्⁠। अन्न॒म् गर्भाः᳚⁠। गर्भा॒ अन्न᳚म्⁠। अन्न॑म् पञ्चवि॒ꣳ॒शः⁠। प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒शोऽन्न᳚म्⁠। प॒ञ्च॒वि॒ꣳ॒श इति॑ पञ्च—वि॒ꣳ॒शः⁠। अन्न॑मे॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णेन⁠। दख्‍षि॑णे॒नान्न᳚म्⁠। अन्न॑मद्यते⁠। अ॒द्य॒तेऽदि॑त्यै⁠। अदि॑त्यै भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। [१८] अ॒सीति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्र॑ति॒ष्ठा⁠। प्र॒ति॒ष्ठा वै⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। वा अदि॑तिः⁠। अदि॑तिः प्रति॒ष्ठा⁠। प्र॒ति॒ष्ठा पू॒षा⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा⁠। प्र॒ति॒ष्ठा त्रि॑ण॒वः⁠। प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति—स्था⁠। त्रि॒ण॒वः प्रति॑ष्ठित्यै⁠। त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि—न॒वः⁠। प्रति॑ष्ठित्यै दे॒वस्य॑⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। दे॒वस्य॑ सवि॒तुः⁠। स॒वि॒तुर् भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो ब्रह्म॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ब्रह्म॒ वै⁠। वै दे॒वः⁠। दे॒वः स॑वि॒ता⁠। स॒वि॒ता ब्रह्म॑⁠। ब्रह्म॒ बृह॒स्पतिः॑⁠। बृह॒स्पति॒र् ब्रह्म॑⁠। ब्रह्म॑ चतुष्टो॒मः⁠। च॒तु॒ष्टो॒मो ब्र॑ह्मवर्च॒सम्⁠। च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः—स्तो॒मः⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म—व॒र्च॒सम्⁠। ए॒वोत्त॑र॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒दुत्त॑रः⁠। उत्त॒रोऽर्द्धः॑⁠। उत्त॑र॒ इत्युत्—त॒रः॒⁠। अर्द्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑रः सावि॒त्रव॑ती⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑र॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒सि—त॒रः॒⁠। सा॒वि॒त्रव॑ती भवति⁠। सा॒वि॒त्रव॒तीति॑ सावि॒त्र—व॒ती॒⁠। भ॒व॒ति॒ प्रसू᳚त्यै⁠। प्रसू᳚त्यै॒ तस्मा᳚त्⁠। प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र—सू॒त्यै॒⁠। तस्मा᳚द् ब्राह्म॒णाना᳚म्⁠। ब्रा॒ह्म॒णाना॒मुदी॑ची⁠। उदी॑ची स॒निः⁠। स॒निः प्रसू॑ता⁠। प्रसू॑ता ध॒र्त्रः⁠। प्रसू॒तेति॒ प्र—सू॒ता॒⁠। ध॒र्त्रश्च॑तुष्टो॒मः⁠। च॒तु॒ष्टो॒म इति॑⁠। च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः—स्तो॒मः⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खम्⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खव्ँवै⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। वै ध॒र्त्रः⁠। ध॒र्त्रो य॑ज्ञमु॒खम्⁠। [१९] य॒ज्ञ॒मु॒खम् च॑तुष्टो॒मः⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। च॒तु॒ष्टो॒मो य॑ज्ञमु॒खम्⁠। च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः—स्तो॒मः⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व⁠। य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ—मु॒खम्⁠। ए॒व पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒द् वि⁠। वि या॑तयति⁠। या॒त॒य॒ति॒ यावा॑नाम्⁠। यावा॑नाम् भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो मासाः᳚⁠। मासा॒ वै⁠। वै यावाः᳚⁠। यावा॑ अर्द्धमा॒साः⁠। अ॒र्द्ध॒मा॒सा अया॑वाः⁠। अ॒र्द्ध॒मा॒सा इत्य॑र्द्ध—मा॒साः⁠। अया॑वा॒स्तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚द् दख्‍षि॒णावृ॑तः⁠। द॒ख्‍षि॒णावृ॑तो॒ मासाः᳚⁠। द॒ख्‍षि॒णावृ॑त॒ इति॑ दख्‍षि॒णा—आ॒वृ॒तः॒⁠। मासा॒ अन्न᳚म्⁠। अन्न॒व्ँवै⁠। वै यावाः᳚⁠। यावा॒ अन्न᳚म्⁠। अन्न॑म् प्र॒जाः⁠। प्र॒जा अन्न᳚म्⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। अन्न॑मे॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णेन⁠। दख्‍षि॑णे॒नान्न᳚म्⁠। अन्न॑मद्यते⁠। अ॒द्य॒त॒ ऋ॒भू॒णाम्⁠। ऋ॒भू॒णाम् भा॒गः⁠। भा॒गो॑ऽसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्यै विव॒र्तः⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। वि॒व॒र्तो᳚ऽष्टाचत्वारि॒ꣳ॒शः⁠। वि॒व॒र्त इति॑ वि—व॒र्तः⁠। अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑⁠। अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इत्य॑ष्टा—च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो॑ऽनयोः᳚⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। अ॒नयो᳚र् लो॒कयोः᳚⁠। लो॒कयोः᳚ सवीर्य॒त्वाय॑⁠। स॒वी॒र्य॒त्वाय॒ तस्मा᳚त्⁠। स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य—त्वाय॑⁠। तस्मा॑दि॒मौ⁠। इ॒मौ लो॒कौ⁠। लो॒कौ स॒माव॑द्वीर्यौ⁠। स॒माव॑द्विर्यौ॒ यस्य॑⁠। स॒माव॑द्वीर्या॒विति॑ स॒माव॑त्—वी॒र्यौ॒⁠। [२०] यस्य॒ मुख्य॑वतीः⁠। मुख्य॑वतीः पु॒रस्ता᳚त्⁠। मुख्य॑वती॒रिति॒ मुख्य॑—व॒तीः॒⁠। पु॒रस्ता॑दुपधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ मुख्यः॑⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। मुख्य॑ ए॒व⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒त्या⁠। आऽस्य॑⁠। अ॒स्य॒ मुख्यः॑⁠। मुख्यो॑ जायते⁠। जा॒य॒ते॒ यस्य॑⁠। यस्यान्न॑वतीः⁠। अन्न॑वतीर् दख्‍षिण॒तः⁠। अन्न॑वती॒रित्यन्न॑—व॒तीः॒⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तोऽत्ति॑⁠। अत्यन्न᳚म्⁠। अन्न॒मा⁠। आऽस्य॑⁠। अ॒स्या॒न्ना॒दः⁠। अ॒न्ना॒दो जा॑यते⁠। अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न—अ॒दः⁠। जा॒य॒ते॒ यस्य॑⁠। यस्य॑ प्रति॒ष्ठाव॑तीः⁠। प्र॒ति॒ष्ठाव॑तीः प॒श्चात्⁠। प्र॒ति॒ष्ठाव॑ती॒रिति॑ प्रति॒ष्ठा—व॒तीः॒⁠। प॒श्चात् प्रति॑⁠। प्रत्ये॒व⁠। ए॒व ति॑ष्ठति⁠। ति॒ष्ठ॒ति॒ यस्य॑⁠। यस्यौज॑स्वतीः⁠। ओज॑स्वतीरुत्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त ओ॑ज॒स्वी⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ओ॒ज॒स्व्ये॑व⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒त्या⁠। आऽस्य॑⁠। अ॒स्यौ॒ज॒स्वी⁠। ओ॒ज॒स्वी जा॑यते⁠। जा॒य॒ते॒ऽर्कः⁠। अ॒र्को वै⁠। वा ए॒षः⁠। ए॒ष यत्⁠। यद॒ग्निः⁠। अ॒ग्निस्तस्य॑⁠। तस्यै॒तत्⁠। ए॒तदे॒व⁠। ए॒व स्तो॒त्रम्⁠। स्तो॒त्रमे॒तत्⁠। ए॒तच्छ॒स्त्रम्⁠। श॒स्त्रय्ँयत्⁠। यदे॒षा⁠। ए॒षा वि॒धा⁠। वि॒धा वि॑धी॒यते᳚⁠। वि॒धेति॑ वि—धा⁠। [२१] वि॒धी॒यते॒ऽर्के⁠। वि॒धी॒यत॒ इति॑ वि—धी॒यते᳚⁠। अ॒र्क ए॒व⁠। ए॒व तत्⁠। तद॒र्क्य᳚म्⁠। अ॒र्क्य॑मनु॑⁠। अनु॒ वि⁠। वि धी॑यते⁠। धी॒य॒तेऽत्ति॑⁠। अत्यन्न᳚म्⁠। अन्न॒मा⁠। आऽस्य॑⁠। अ॒स्या॒न्ना॒दः⁠। अ॒न्ना॒दो जा॑यते⁠। अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न—अ॒दः⁠। जा॒य॒ते॒ यस्य॑⁠। यस्यै॒षा⁠। ए॒षा वि॒धा⁠। वि॒धा वि॑धी॒यते᳚⁠। वि॒धेति॑ वि—धा⁠। वि॒धि॒यते॒ यः⁠। वि॒धी॒यत॒ इति॑ वि—धी॒यते᳚⁠। य उ॑⁠। उ॒ च॒⁠। चै॒ना॒म्⁠। ए॒ना॒मे॒वम्⁠। ए॒वव्ँवेद॑⁠। वेद॒ सृष्टीः᳚⁠। सृष्टी॒रुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ य॒था॒सृ॒ष्टम्⁠। य॒था॒सृ॒ष्टमे॒व⁠। य॒था॒सृ॒ष्टमिति॑ यथा—सृ॒ष्टम्⁠। ए॒वाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ न⁠। न वै⁠। वा इ॒दम्⁠। इ॒दम् दिवा᳚⁠। दिवा॒ न⁠। न नक्त᳚म्⁠। नक्त॑मासीत्⁠। आ॒सी॒दव्या॑वृत्तम्⁠। अव्या॑वृत्त॒म् ते⁠। अव्या॑वृत्त॒मित्यवि॑—आ॒वृ॒त्त॒म्⁠। ते दे॒वाः⁠। दे॒वा ए॒ताः⁠। ए॒ता व्यु॑ष्टीः⁠। व्यु॑ष्टीरपश्यन्न्⁠। व्यु॑ष्टी॒रिति॒ वि—उ॒ष्टीः॒⁠। अ॒प॒श्य॒न् ताः⁠। ता उप॑⁠। उपा॑दधत⁠। अ॒द॒ध॒त॒ ततः॑⁠। ततो॒ वै⁠। वा इ॒दम्⁠। इ॒दव्ँवि⁠। व्यौ᳚च्छत्⁠। औ॒च्छ॒द् यस्य॑⁠। यस्यै॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ वि⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। व्ये॑व⁠। ए॒वास्मै᳚⁠। अ॒स्मा॒ उ॒च्छ॒ति॒⁠। उ॒च्छ॒त्यथो᳚⁠। अथो॒ तमः॑⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। तम॑ ए॒व⁠। ए॒वाप॑⁠। अप॑ हते⁠। ह॒त॒ इति॑ हते⁠॥ [२२] (वै ज॒नित्र॑म् पञ्चद॒शो ऽदि॑त्यै भा॒गो वै ध॒र्त्रः स॒माव॑द्वीर्यै वि॒धा ततो॒ वा इ॒दम् चतु॑र्दश च) ॥४॥
अग्ने॑ जा॒तान्⁠। जा॒तान् प्र⁠। प्र णु॑द⁠। नु॒दा॒ नः॒⁠। नः॒ स॒पत्ना॑न्⁠। स॒पत्ना॒निति॑⁠। इति॑ पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ जा॒तान्⁠। जा॒ताने॒व⁠। ए॒व भ्रातृ॑व्यान्⁠। भ्रातृ॑व्या॒न् प्र⁠। प्र णु॑दते⁠। नु॒द॒ते॒ सह॑सा⁠। सह॑सा जा॒तान्⁠। जा॒तानिति॑⁠। इति॑ प॒श्चात्⁠। प॒श्चाज् ज॑नि॒ष्यमा॑णान्⁠। ज॒नि॒ष्यमा॑णाने॒व⁠। ए॒व प्रति॑⁠। प्रति॑ नुदते⁠। नु॒द॒ते॒ च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः⁠। च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः स्तोमः॑⁠। च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः—च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः⁠। स्तोम॒ इति॑⁠। इति॑ दख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ब्र॑ह्मवर्च॒सम्⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सव्ँवै⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म—व॒र्च॒सम्⁠। वै च॑तुश्चत्वारि॒ꣳ॒शः⁠। च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शो ब्र॑ह्मवर्च॒सम्⁠। च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः—च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समे॒व⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म—व॒र्च॒सम्⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒द् दख्‍षि॑णः⁠। दख्‍षि॒णोऽर्द्धः॑⁠। अर्द्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑रः षोड॒शः⁠। ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सित॑र॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒सि—त॒रः॒⁠। षो॒ड॒शः स्तोमः॑⁠। स्तोम॒ इति॑⁠। इत्यु॑त्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त ओजः॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ओजो॒ वै⁠। वै षो॑ड॒शः⁠। षो॒ड॒श ओजः॑⁠। ओज॑ ए॒व⁠। ए॒वोत्त॑र॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॑दुत्तरतोभिप्रया॒यी⁠। [२३] उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यी ज॑यति⁠। उ॒त्त॒र॒तो॒भि॒प्र॒या॒यीत्यु॑त्तरतः—अ॒भि॒प्र॒या॒यी⁠। ज॒य॒ति॒ वज्रः॑⁠। वज्रो॒ वै⁠। वै च॑तुश्चत्वारि॒ꣳ॒शः⁠। च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शो वज्रः॑⁠। च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒श इति॑ चतुः—च॒त्वा॒रि॒ꣳ॒शः⁠। वज्रः॑ षोड॒शः⁠। षो॒ड॒शो यत्⁠। यदे॒ते⁠। ए॒ते इष्ट॑के⁠। ए॒ते इत्ये॒ते⁠। इष्ट॑के उप॒दधा॑ति⁠। इष्ट॑के॒ इतीष्ट॑के⁠। उ॒प॒दधा॑ति जा॒तान्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। जा॒ताꣴश्च॑⁠। चै॒व⁠। ए॒व ज॑नि॒ष्यमा॑णान्⁠। ज॒नि॒ष्यमा॑णाꣴश्च⁠। च॒ भ्रातृ॑व्यान्⁠। भ्रातृ॑व्यान् प्र॒णुद्य॑⁠। प्र॒णुद्य॒ वज्र᳚म्⁠। प्र॒णुद्येति॑ प्र—नुद्य॑⁠। वज्र॒मनु॑⁠। अनु॒ प्र⁠। प्र ह॑रति⁠। ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै᳚⁠। स्तृत्यै॒ पुरी॑षवतीम्⁠। पुरी॑षवती॒म् मद्ध्ये᳚⁠। पुरी॑षवती॒मिति॒ पुरी॑ष—व॒ती॒म्⁠। मद्ध्य॒ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ पुरी॑षम्⁠। पुरी॑ष॒म् वै⁠। वै मद्ध्य᳚म्⁠। मद्ध्य॑मा॒त्मनः॑⁠। आ॒त्मनः॒ सात्मा॑नम्⁠। सात्मा॑नमे॒व⁠। सात्मा॑न॒मिति॒ स—आ॒त्मा॒न॒म्⁠। ए॒वाग्निम्⁠। अ॒ग्निम् चि॑नुते⁠। चि॒नु॒ते॒ सात्मा᳚⁠। सात्मा॒ऽमुष्मि॑न्न्⁠। सात्मेति॒ स—आ॒त्मा॒⁠। अ॒मुष्मि॑ल्ँलो॒के⁠। लो॒के भ॑वति⁠। भ॒व॒ति॒ यः⁠। य ए॒वम्⁠। ए॒वव्ँवेद॑⁠। वेदै॒ताः⁠। ए॒ता वै⁠। वा अ॑सप॒त्नाः⁠। अ॒स॒प॒त्ना नाम॑⁠। नामेष्ट॑काः⁠। इष्ट॑का॒ यस्य॑⁠। यस्यै॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ न⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। [२४] नास्य॑⁠। अ॒स्य॒ स॒पत्नः॑⁠। स॒पत्नो॑ भवति⁠। भ॒व॒ति॒ प॒शुः⁠। प॒शुर् वै⁠। वा ए॒षः⁠। ए॒ष यत्⁠। यद॒ग्निः⁠। अ॒ग्निर् वि॒राजः॑⁠। वि॒राज॑ उत्त॒माया᳚म्⁠। वि॒राज॒ इति॑ वि—राजः॑⁠। उ॒त्त॒माया॒म् चित्या᳚म्⁠। उ॒त्त॒माया॒मित्यु॑त्—त॒माया᳚म्⁠। चित्या॒मुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ वि॒राज᳚म्⁠। वि॒राज॑मे॒व⁠। वि॒राज॒मिति॑ वि—राज᳚म्⁠। ए॒वोत्त॒माम्⁠। उ॒त्त॒माम् प॒शुषु॑⁠। उ॒त्त॒मामित्यु॑त्—त॒माम्⁠। प॒शुषु॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् पशु॒मान्⁠। प॒शु॒मानु॑त्त॒माम्⁠। प॒शु॒मानिति॑ पशु—मान्⁠। उ॒त्त॒माव्ँवाच᳚म्⁠। उ॒त्त॒मामित्यु॑त्—त॒माम्⁠। वाच॑व्ँवदति⁠। व॒द॒ति॒ दश॑दश⁠। दश॑द॒शोप॑⁠। दश॑द॒शेति॒ दश॑—द॒श॒⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑⁠। स॒वी॒र्य॒त्वाया᳚ख्‍ष्ण॒या⁠। स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य—त्वाय॑⁠। अ॒ख्‍ष्ण॒योप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॑दख्‍ष्ण॒या⁠। अ॒ख्‍ष्ण॒या प॒शवः॑⁠। प॒शवोऽङ्‍गा॑नि⁠। अङ्‍गा॑नि॒ प्र⁠। प्र ह॑रन्ति⁠। ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्यै॒ यानि॑⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। यानि॒ वै⁠। वै छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॑ꣳसि सुव॒र्ग्या॑णि⁠। सु॒व॒र्ग्या᳚ण्यास॑न्न्⁠। सु॒व॒र्ग्या॑णीति॑ सुवः—ग्या॑नि⁠। आस॒न् तैः⁠। तैर् दे॒वाः⁠। दे॒वाः सु॑व॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमा॑यन्न्⁠। आ॒य॒न् तेन॑⁠। तेनर्‌ष॑यः⁠। ऋष॑योऽश्राम्यन्न्⁠। [२५] अ॒श्रा॒म्य॒न् ते⁠। ते तपः॑⁠। तपो॑ऽतप्यन्त⁠। अ॒त॒प्य॒न्त तानि॑⁠। तानि॒ तप॑सा⁠। तप॑साऽपश्यन्न्⁠। अ॒प॒श्य॒न् तेभ्यः॑⁠। तेभ्य॑ ए॒ताः⁠। ए॒ता इष्ट॑काः⁠। इष्ट॑का॒ निः⁠। निर॑मिमत⁠। अ॒मि॒म॒तेवः॑⁠। एव॒श्छन्दः॑⁠। छन्दो॒ वरि॑वः⁠। वरि॑व॒श्छन्दः॑⁠। छन्द॒ इति॑⁠। इति॒ ताः⁠। ता उप॑⁠। उपा॑दधत⁠। अ॒द॒ध॒त॒ ताभिः॑⁠। ताभि॒र् वै⁠। वै ते⁠। ते सु॑व॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमा॑यन्न्⁠। आ॒य॒न्॒‌यत्⁠। यदे॒ताः⁠। ए॒ता इष्ट॑काः⁠। इष्ट॑का उप॒दधा॑ति⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ यानि॑⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। यान्ये॒व⁠। ए॒व छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॑ꣳसि सुव॒र्ग्या॑णि⁠। सु॒व॒र्ग्या॑णि॒ तैः⁠। सु॒व॒र्ग्या॑णीति॑ सुवः—ग्या॑नि⁠। तैरे॒व⁠। ए॒व यज॑मानः⁠। यज॑मानः सुव॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमे॑ति⁠। ए॒ति॒ य॒ज्ञेन॑⁠। य॒ज्ञेन॒ वै⁠। वै प्र॒जाप॑तिः⁠। प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः⁠। प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा—प॒तिः॒⁠। प्र॒जा अ॑सृजत⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। अ॒सृ॒ज॒त॒ ताः⁠। ताः स्तोम॑भागैः⁠। स्तोम॑भागैरे॒व⁠। स्तोम॑भागै॒रिति॒ स्तोम॑—भा॒गैः॒⁠। ए॒वासृ॑जत⁠। अ॒सृ॒ज॒त॒ यत्⁠। यथ् स्तोम॑भागाः⁠। [२६] स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति⁠। स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑—भा॒गाः॒⁠। उ॒प॒दधा॑ति प्र॒जाः⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। प्र॒जा ए॒व⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। ए॒व तत्⁠। तद् यज॑मानः⁠। यज॑मानः सृजते⁠। सृ॒ज॒ते॒ बृह॒स्पतिः॑⁠। बृह॒स्पति॒र् वै⁠। वा ए॒तत्⁠। ए॒तद् य॒ज्ञस्य॑⁠। य॒ज्ञस्य॒ तेजः॑⁠। तेजः॒ सम्⁠। सम॑भरत्⁠। अ॒भ॒र॒द् यत्⁠। यथ् स्तोम॑भागाः⁠। स्तोम॑भागा॒ यत्⁠। स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑—भा॒गाः॒⁠। यथ् स्तोम॑भागाः⁠। स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति⁠। स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑—भा॒गाः॒⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ सते॑जसम्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। सते॑जसमे॒व⁠। सते॑जस॒मिति॒ स—ते॒ज॒स॒म्⁠। ए॒वाग्निम्⁠। अ॒ग्निम् चि॑नुते⁠। चि॒नु॒ते॒ बृह॒स्पतिः॑⁠। बृह॒स्पति॒र् वै⁠। वा ए॒ताम्⁠। ए॒ताय्ँय॒ज्ञस्य॑⁠। य॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठाम्⁠। प्र॒ति॒ष्ठाम॑पश्यत्⁠। प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति—स्थाम्⁠। अ॒प॒श्य॒द् यत्⁠। यथ् स्तोम॑भागाः⁠। स्तोम॑भागा॒ यत्⁠। स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑—भा॒गाः॒⁠। यथ् स्तोम॑भागाः⁠। स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति⁠। स्तोम॑भागा॒ इति॒ स्तोम॑—भा॒गाः॒⁠। उ॒प॒दधा॑ति य॒ज्ञस्य॑⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्यै स॒प्तस॑प्त⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠। स॒प्तस॒प्तोप॑⁠। स॒प्तस॒प्तेति॑ स॒प्त—स॒प्त॒⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑⁠। स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ ति॒स्रः⁠। स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य—त्वाय॑⁠। ति॒स्रो मद्ध्ये᳚⁠। मद्ध्ये॒ प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠॥ [२७] (उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑ दुपधी॒यन्त॒ ऋष॑यो असृजत॒ यत् त्रिच॑त्वारिꣳशच्च) ॥५॥
र॒श्मिरिति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒वादि॒त्यम्⁠। आ॒दि॒त्यम॑सृजत⁠। अ॒सृ॒ज॒त॒ प्रेतिः॑⁠। प्रेति॒रिति॑⁠। प्रेति॒रिति॒ प्र—इ॒तिः॒⁠। इति॒ धर्म᳚म्⁠। धर्म॒मन्वि॑तिः⁠। अन्वि॑ति॒रिति॑⁠। अन्वि॑ति॒रित्यनु॑—इ॒तिः॒⁠। इति॒ दिव᳚म्⁠। दिव॑ꣳ स॒न्धिः⁠। स॒न्धिरिति॑⁠। स॒न्धिरिति॑ सम्—धिः⁠। इत्य॒न्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षम् प्रति॒धिः⁠। प्र॒ति॒धिरिति॑⁠। प्र॒ति॒धिरिति॑ प्रति—धिः⁠। इति॑ पृथि॒वीम्⁠। पृ॒थि॒वीव्ँवि॑ष्ट॒म्भः⁠। वि॒ष्ट॒म्भ इति॑⁠। वि॒ष्ट॒म्भ इति॑ वि—स्त॒म्भः⁠। इति॒ वृष्टि᳚म्⁠। वृष्टि॑म् प्र॒वा⁠। प्र॒वेति॑⁠। प्र॒वेति॑ प्र—वा⁠। इत्यहः॑⁠। अह॑रनु॒वा⁠। अ॒नु॒वेति॑⁠। अ॒नु॒वेत्य॑नु—वा⁠। इति॒ रात्रि᳚म्⁠। रात्रि॑मु॒शिक्⁠। उ॒शिगिति॑⁠। इति॒ वसू॑न्⁠। वसू᳚न् प्रके॒तः⁠। प्र॒के॒त इति॑⁠। प्र॒के॒त इति॑ प्र—के॒तः⁠। इति॑ रु॒द्रान्⁠। रु॒द्रान्थ् सु॑दी॒तिः⁠। सु॒दी॒तिरिति॑⁠। सु॒दी॒तिरिति॑ सु—दी॒तिः⁠। इत्या॑दि॒त्यान्⁠। आ॒दि॒त्यानोजः॑⁠। ओज॒ इति॑⁠। इति॑ पि॒तॄन्⁠। पि॒तॄꣴस्तन्तुः॑⁠। तन्तु॒रिति॑⁠। इति॑ प्र॒जाः⁠। प्र॒जाः पृ॑तना॒षाट्⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। पृ॒त॒ना॒षाडिति॑⁠। इति॑ प॒शून्⁠। प॒शून् रे॒वत्⁠। रे॒वदिति॑⁠। इत्योष॑धीः⁠। ओष॑धीरभि॒जित्⁠। अ॒भि॒जिद॑सि⁠। अ॒भि॒जिदित्य॑भि—जित्⁠। अ॒सि॒ यु॒क्तग्रा॑वा⁠। यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य⁠। यु॒क्तग्रा॒वेति॑ यु॒क्त—ग्रा॒वा॒⁠। [२८] इन्द्रा॑य त्वा⁠। त्वेन्द्र᳚म्⁠। इन्द्र॑म् जिन्व⁠। जि॒न्वेति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒व द॑ख्‍षिण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो वज्र᳚म्⁠। वज्र॒म् परि॑⁠। पर्यौ॑हत्⁠। औ॒ह॒द॒भिजि॑त्यै⁠। अ॒भिजि॑त्यै॒ ताः⁠। अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि—जि॒त्यै॒⁠। ताः प्र॒जाः⁠। प्र॒जा अप॑प्राणाः⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। अप॑प्राणा असृजत⁠। अप॑प्राणा॒ इत्यप॑—प्रा॒णाः॒⁠। अ॒सृ॒ज॒त॒ तासु॑⁠। तास्वधि॑पतिः⁠। अधि॑पतिरसि⁠। अधि॑पति॒रित्यधि॑—प॒तिः॒⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒व प्रा॒णम्⁠। प्रा॒णम॑दधात्⁠। प्रा॒णमिति॑ प्र—अ॒नम्⁠। अ॒द॒धा॒द् य॒न्ता⁠। य॒न्तेति॑⁠। इत्य॑पा॒नम्⁠। अ॒पा॒नꣳ स॒ꣳ॒सर्पः॑⁠। अ॒पा॒नमित्य॑प—अ॒नम्⁠। स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑⁠। स॒ꣳ॒सर्प॒ इति॑ सम्—सर्पः॑⁠। इति॒ चख्‍षुः॑⁠। चख्‍षु॑र् वयो॒धाः⁠। व॒यो॒धा इति॑⁠। व॒यो॒धा इति॑ वयः—धाः⁠। इति॒ श्रोत्र᳚म्⁠। श्रोत्र॒म् ताः⁠। ताः प्र॒जाः⁠। प्र॒जाः प्रा॑ण॒तीः⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। प्रा॒ण॒तीर॑पान॒तीः⁠। प्रा॒ण॒तीरिति॑ प्र—अ॒न॒तीः⁠। अ॒पा॒न॒तीः पश्य॑न्तीः⁠। अ॒पा॒न॒तीरित्य॑प—अ॒न॒तीः⁠। पश्य॑न्तीः शृण्व॒तीः⁠। शृ॒ण्व॒तीर् न⁠। न मि॑थु॒नी⁠। मि॒थु॒नी अ॑भवन्न्⁠। अ॒भ॒व॒न् तासु॑⁠। तासु॑ त्रि॒वृत्⁠। त्रि॒वृद॑सि⁠। त्रि॒वृदिति॑ त्रि—वृत्⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒व मि॑थु॒नम्⁠। मि॒थु॒नम॑दधात्⁠। अ॒द॒धा॒त् ताः⁠। ताः प्र॒जाः⁠। प्र॒जा मि॑थु॒नी⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। मि॒थु॒नी भव॑न्तीः⁠। [२९] भव॑न्ती॒र् न⁠। न प्र⁠। प्राजा॑यन्त⁠। अ॒जा॒य॒न्त॒ ताः⁠। ताः स॑ꣳरो॒हः⁠। स॒ꣳ॒रो॒हो॑ऽसि⁠। स॒ꣳ॒रो॒ह इति॑ सम्—रो॒हः⁠। अ॒सि॒ नी॒रो॒हः⁠। नी॒रो॒हो॑ऽसि⁠। नी॒रो॒ह इति॑ निः—रो॒हः⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒व प्र⁠। प्राज॑नयत्⁠। अ॒ज॒न॒य॒त् ताः⁠। ताः प्र॒जाः⁠। प्र॒जाः प्रजा॑ताः⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। प्रजा॑ता॒ न⁠। प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र—जा॒ताः॒⁠। न प्रति॑⁠। प्रत्य॑तिष्ठन्न्⁠। अ॒ति॒ष्ठ॒न् ताः⁠। ता व॑सु॒कः⁠। व॒सु॒को॑ऽसि⁠। अ॒सि॒ वेष॑श्रिः⁠। वेष॑श्रिरसि⁠। वेष॑श्रि॒रिति॒ वेष॑—श्रिः॒⁠। अ॒सि॒ वस्य॑ष्टिः⁠। वस्य॑ष्टिरसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒वैषु⁠। ए॒षु लो॒केषु॑⁠। लो॒केषु॒ प्रति॑⁠। प्रत्य॑स्थापयत्⁠। अ॒स्था॒प॒य॒द् यत्⁠। यदाह॑⁠। आह॑ वसु॒कः⁠। व॒सु॒को॑ऽसि⁠। अ॒सि॒ वेष॑श्रिः⁠। वेष॑श्रिरसि⁠। वेष॑श्रि॒रिति॒ वेष॑—श्रिः॒⁠। अ॒सि॒ वस्य॑ष्टिः⁠। वस्य॑ष्टिरसि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॑ प्र॒जाः⁠। प्र॒जा ए॒व⁠। प्र॒जा इति॑ प्र—जाः⁠। ए॒व प्रजा॑ताः⁠। प्रजा॑ता ए॒षु⁠। प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र—जा॒ताः॒⁠। ए॒षु लो॒केषु॑⁠। लो॒केषु॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ ष्ठापयति⁠। स्था॒प॒य॒ति॒ सात्मा᳚⁠। सात्मा॒ऽन्तरि॑ख्‍षम्⁠। सात्मेति॒ स—आ॒त्मा॒⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षꣳ रोहति⁠। रो॒ह॒ति॒ सप्रा॑णः⁠। सप्रा॑णो॒ऽमुष्मि॑न्न्⁠। सप्रा॑ण॒ इति॒ स—प्रा॒णः॒⁠। अ॒मुष्मि॑ल्ँलो॒के⁠। लो॒के प्रति॑⁠। प्रति॑ तिष्ठति⁠। ति॒ष्ठ॒त्यव्य॑र्द्धुकः⁠। अव्य॑र्द्धुकः प्राणापा॒नाभ्या᳚म्⁠। अव्य॑र्द्धुक॒ इत्यवि॑—अ॒र्द्धु॒कः॒⁠। प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या᳚म् भवति⁠। प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॒मिति॑ प्राण—अ॒पा॒नाभ्या᳚म्⁠। भ॒व॒ति॒ यः⁠। य ए॒वम्⁠। ए॒वव्ँवेद॑⁠। वेदेति॒ वेद॑⁠॥ [३०] (यु॒क्तग्रा॑वा प्र॒जा मि॑थु॒न्य॑ न्तरि॑ख्‍ष॒म् द्वाद॑श च) ॥६॥
ना॒क॒सद्भि॒र् वै⁠। ना॒क॒सद्भि॒रिति॑ नाक॒सत्—भिः॒⁠। वै दे॒वाः⁠। दे॒वाः सु॑व॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमा॑यन्न्⁠। आ॒य॒न् तत्⁠। तन् ना॑क॒सदा᳚म्⁠। ना॒क॒सदा᳚म् नाकस॒त्त्वम्⁠। ना॒क॒सदा॒मिति॑ नाक—सदा᳚म्⁠। ना॒क॒स॒त्त्वय्ँयत्⁠। ना॒क॒स॒त्त्वमिति॑ नाकसत्—त्वम्⁠। यन् ना॑क॒सदः॑⁠। ना॒क॒सद॑ उप॒दधा॑ति⁠। ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक—सदः॑⁠। उ॒प॒दधा॑ति नाक॒सद्भिः॑⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। ना॒क॒सद्भि॑रे॒व⁠। ना॒क॒सद्भि॒रिति॑ नाक॒सत्—भिः॒⁠। ए॒व तत्⁠। तद् यज॑मानः⁠। यज॑मानः सुव॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमे॑ति⁠। ए॒ति॒ सु॒व॒र्गः⁠। सु॒व॒र्गो वै⁠। सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः—गः⁠। वै लो॒कः⁠। लो॒को नाकः॑⁠। नाको॒ यस्य॑⁠। यस्ये॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ न⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। नास्मै᳚⁠। अ॒स्मा॒ अक᳚म्⁠। अक॑म् भवति⁠। भ॒व॒ति॒ य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नम्⁠। य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नव्ँवै⁠। य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नमिति॑ यजमान—आ॒य॒त॒नम्⁠। वै ना॑क॒सदः॑⁠। ना॒क॒सदो॒ यत्⁠। ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक—सदः॑⁠। यन् ना॑क॒सदः॑⁠। ना॒क॒सद॑ उप॒दधा॑ति⁠। ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक—सदः॑⁠। उ॒प॒दधा᳚त्या॒यत॑नम्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। आ॒यत॑नमे॒व⁠। आ॒यत॑न॒मित्या᳚—यत॑नम्⁠। ए॒व तत्⁠। तद् यज॑मानः⁠। यज॑मानः कुरुते⁠। कु॒रु॒ते॒ पृ॒ष्ठाना᳚म्⁠। पृ॒ष्ठाना॒व्ँवै⁠। वा ए॒तत्⁠। ए॒तत् तेजः॑⁠। तेजः॒ सम्भृ॑तम्⁠। सम्भृ॑त॒य्ँयत्⁠। सम्भृ॑त॒मिति॒ सम्—भृ॒त॒म्⁠। यन् ना॑क॒सदः॑⁠। ना॒क॒सदो॒ यत्⁠। ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक—सदः॑⁠। यन् ना॑क॒सदः॑⁠। ना॒क॒सद॑ उप॒दधा॑ति⁠। ना॒क॒सद॒ इति॑ नाक—सदः॑⁠। [३१] उ॒प॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना᳚म्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। पृ॒ष्ठाना॑मे॒व⁠। ए॒व तेजः॑⁠। तेजोऽव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒चोडाः᳚⁠। प॒ञ्च॒चोडा॒ उप॑⁠। प॒ञ्च॒चोडा॒ इति॑ पञ्च—चोडाः᳚⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्य॒फ्स॒रसः॑⁠। अ॒फ्स॒रस॑ ए॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒मे॒ताः⁠। ए॒ता भू॒ताः⁠। भू॒ता अ॒मुष्मि॑न्न्⁠। अ॒मुष्मि॑ल्ँलो॒के⁠। लो॒क उप॑⁠। उप॑ शेरे⁠। शे॒रेऽथो᳚⁠। अथो॑ तनू॒पानीः᳚⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। त॒नू॒पानी॑रे॒व⁠। त॒नू॒पानी॒रिति॑ तनू—पानीः᳚⁠। ए॒वैताः⁠। ए॒ता यज॑मानस्य⁠। यज॑मानस्य॒ यम्⁠। यम् द्वि॒ष्यात्⁠। द्वि॒ष्यात् तम्⁠। तमु॑प॒दध॑त्⁠। उ॒प॒दध॑द् ध्यायेत्⁠। उ॒प॒दध॒दित्यु॑प—दध॑त्⁠। ध्या॒ये॒दे॒ताभ्यः॑⁠। ए॒ताभ्य॑ ए॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒म् दे॒वता᳚भ्यः⁠। दे॒वता᳚भ्य॒ आ⁠। आ वृ॑श्चति⁠। वृ॒श्च॒ति॒ ता॒जक्⁠। ता॒जगार्ति᳚म्⁠। आर्ति॒मा⁠। आर्च्छ॑ति⁠। ऋ॒च्छ॒त्युत्त॑राः⁠। उत्त॑रा नाक॒सद्भ्यः॑⁠। उत्त॑रा॒ इत्युत्—त॒राः॒⁠। ना॒क॒सद्भ्य॒ उप॑⁠। ना॒क॒सद्भ्य॒ इति॑ नाक॒सत्—भ्यः॒⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ यथा᳚⁠। यथा॑ जा॒याम्⁠। जा॒यामा॒नीय॑⁠। आ॒नीय॑ गृ॒हेषु॑⁠। आ॒नीयेत्या᳚—नीय॑⁠। गृ॒हेषु॑ निषा॒दय॑ति⁠। नि॒षा॒दय॑ति ता॒दृक्⁠। नि॒षा॒दय॒तीति॑ नि—सा॒दय॑ति⁠। ता॒दृगे॒व⁠। ए॒व तत्⁠। तत् प॒श्चात्⁠। [३२] प॒श्चात् प्राची᳚म्⁠। प्राची॑मुत्त॒माम्⁠। उ॒त्त॒मामुप॑⁠। उ॒त्त॒मामित्यु॑त्—त॒माम्⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् प॒श्चात्⁠। प॒श्चात् प्राची᳚⁠। प्राची॒ पत्नी᳚⁠। पत्न्यनु॑⁠। अन्वा᳚स्ते⁠। आ॒स्ते॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाम्⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाम् च॑⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णाम्⁠। च॒ वि॒क॒र्णीम्⁠। वि॒क॒र्णीम् च॑⁠। वि॒क॒र्णीमिति॑ वि—क॒र्णीम्⁠। चो॒त्त॒मे⁠। उ॒त्त॒मे उप॑⁠। उ॒त्त॒मे इत्यु॑त्—त॒मे⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ प्रा॒णः⁠। प्रा॒णो वै⁠। प्रा॒ण इति॑ प्र—अ॒नः⁠। वै स्व॑यमातृ॒ण्णा⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाऽऽयुः॑⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णा⁠। आयु॑र् विक॒र्णी⁠। वि॒क॒र्णी प्रा॒णम्⁠। वि॒क॒र्णीति॑ वि—क॒र्णी⁠। प्रा॒णम् च॑⁠। प्रा॒णमिति॑ प्र—अ॒नम्⁠। चै॒व⁠। ए॒वायुः॑⁠। आयु॑श्च⁠। च॒ प्रा॒णाना᳚म्⁠। प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। उ॒त्त॒मौ ध॑त्ते⁠। उ॒त्त॒मावित्यु॑त्—त॒मौ⁠। ध॒त्ते॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा᳚त् प्रा॒णः⁠। प्रा॒णश्च॑⁠। प्रा॒ण इति॑ प्र—अ॒नः⁠। चायुः॑⁠। आयु॑श्च⁠। च॒ प्रा॒णाना᳚म्⁠। प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। उ॒त्त॒मौ न⁠। उ॒त्त॒मावित्यु॑त्—त॒मौ⁠। नान्याम्⁠। अ॒न्यामुत्त॑राम्⁠। उत्त॑रा॒मिष्ट॑काम्⁠। उत्त॑रा॒मित्युत्—त॒रा॒म्⁠। इष्ट॑का॒मुप॑⁠। उप॑ दद्ध्यात्⁠। द॒द्ध्या॒द् यत्⁠। यद॒न्याम्⁠। अ॒न्यामुत्त॑राम्⁠। उत्त॑रा॒मिष्ट॑काम्⁠। उत्त॑रा॒मित्युत्—त॒रा॒म्⁠। इष्ट॑कामुपद॒द्ध्यात्⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यात् प॑शू॒नाम्⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यादित्यु॑प—द॒द्ध्यात्⁠। प॒शू॒नाम् च॑⁠। [३३] च॒ यज॑मानस्य⁠। यज॑मानस्य च⁠। च॒ प्रा॒णम्⁠। प्रा॒णम् च॑⁠। प्रा॒णमिति॑ प्र—अ॒नम्⁠। चायुः॑⁠। आयु॑श्च⁠। चापि॑⁠। अपि॑ दद्ध्यात्⁠। द॒द्ध्या॒त् तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒न् न⁠। नान्या⁠। अ॒न्योत्त॑रा⁠। उत्त॒रेष्ट॑का⁠। उत्त॒रेत्युत्—त॒रा॒⁠। इष्ट॑कोप॒धेया᳚⁠। उ॒प॒धेया᳚ स्वयमातृ॒ण्णाम्⁠। उ॒प॒धेयेत्यु॑प—धेया᳚⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णाम्⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्य॒सौ⁠। अ॒सौ वै⁠। वै स्व॑यमातृ॒ण्णा⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाऽमूम्⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णा⁠। अ॒मूमे॒व⁠। ए॒वोप॑⁠। उप॑ धत्ते⁠। ध॒त्तेऽश्व᳚म्⁠। अश्व॒मुप॑⁠। उप॑ घ्रापयति⁠। घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णम्⁠। प्रा॒णमे॒व⁠। प्रा॒णमिति॑ प्र—अ॒नम्⁠। ए॒वास्या᳚म्⁠। अ॒स्या॒म् द॒धा॒ति॒⁠। द॒धा॒त्यथो᳚⁠। अथो᳚ प्राजाप॒त्यः⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। प्रा॒जा॒प॒त्यो वै⁠। प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा—प॒त्यः⁠। वा अश्वः॑⁠। अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिना⁠। प्र॒जाप॑तिनै॒व⁠। प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा—प॒ति॒ना॒⁠। ए॒वाग्निम्⁠। अ॒ग्निम् चि॑नुते⁠। चि॒नु॒ते॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा भ॑वति⁠। स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयम्—आ॒तृ॒ण्णा⁠। भ॒व॒ति॒ प्रा॒णाना᳚म्⁠। प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्‍यै⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। उथ्सृ॑ष्ट्‍या॒ अथो᳚⁠। उथ्सृ॑ष्ट्‍या॒ इत्युत्—सृ॒ष्ट्‍यै॒⁠। अथो॑ सुव॒र्गस्य॑⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑⁠। सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः—गस्य॑⁠। लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै⁠। अनु॑ख्यात्या ए॒षा⁠। अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑—ख्या॒त्यै॒⁠। ए॒षा वै⁠। वै दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना॒व्ँविक्रा᳚न्तिः⁠। विक्रा᳚न्ति॒र् यत्⁠। विक्रा᳚न्ति॒रिति॒ वि—क्रा॒न्तिः॒⁠। यद् वि॑क॒र्णी⁠। वि॒क॒र्णी यत्⁠। वि॒क॒र्णीति॑ वि—क॒र्णी⁠। यद् वि॑क॒र्णीम्⁠। वि॒क॒र्णीमु॑प॒दधा॑ति⁠। वि॒क॒र्णीमिति॑ वि—क॒र्णीम्⁠। उ॒प॒दधा॑ति दे॒वाना᳚म्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प दधा॑ति⁠। दे॒वाना॑मे॒व⁠। ए॒व विक्रा᳚न्तिम्⁠। विक्रा᳚न्ति॒मनु॑⁠। विक्रा᳚न्ति॒मिति॒ वि—क्रा॒न्ति॒म्⁠। अनु॒ वि⁠। वि क्र॑मते⁠। क्र॒म॒त॒ उ॒त्त॒र॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒त उप॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॑दुत्तर॒त‍उ॑पचारः⁠। उ॒त्त॒र॒त उ॑पचारो॒ऽग्निः⁠। उ॒त्त॒र॒त उ॑पचार॒ इत्यु॑त्तर॒तः—उ॒प॒चा॒रः॒⁠। अ॒ग्निर् वा॑यु॒मती᳚⁠। वा॒यु॒मती॑ भवति⁠। वा॒यु॒मतीति॑ वायु—मती᳚⁠। भ॒व॒ति॒ समि॑द्ध्यै⁠। समि॑द्ध्या॒ इति॒ सम्—इ॒द्ध्यै॒⁠॥ [३४] (संभृ॑त॒य्ँयन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॒ स्तत् प॑शू॒ना मे॒षा वै द्वावि॑ꣳशतिश्च) ॥७॥
छन्दा॒ꣴ॒स्युप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ प॒शवः॑⁠। प॒शवो॒ वै⁠। वै छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॑ꣳसि प॒शून्⁠। प॒शूने॒व⁠। ए॒वाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॑ꣳसि॒ वै⁠। वै दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना᳚व्ँवा॒मम्⁠। वा॒मम् प॒शवः॑⁠। प॒शवो॑ वा॒मम्⁠। वा॒ममे॒व⁠। ए॒व प॒शून्⁠। प॒शूनव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्ध॒ ए॒ताम्⁠। ए॒ताꣳ ह॑⁠। ह॒ वै⁠। वै य॒ज्ञसे॑नः⁠। य॒ज्ञसे॑नश्चैत्रियाय॒णः⁠। य॒ज्ञसे॑न॒ इति॑ य॒ज्ञ—से॒नः॒⁠। चै॒त्रि॒या॒य॒णश्चिति᳚म्⁠। चिति॑व्ँवि॒दाम्⁠। वि॒दाम् च॑कार⁠। च॒का॒र॒ तया᳚⁠। तया॒ वै⁠। वै सः⁠। स प॒शून्⁠। प॒शूनव॑⁠। अवा॑रुन्ध⁠। अ॒रु॒न्ध॒ यत्⁠। यदे॒ताम्⁠। ए॒तामु॑प॒दधा॑ति⁠। उ॒प॒दधा॑ति प॒शून्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। प॒शूने॒व⁠। ए॒वाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ गा॒य॒त्रीः⁠। गा॒य॒त्रीः पु॒रस्ता᳚त्⁠। पु॒रस्ता॒दुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ तेजः॑⁠। तेजो॒ वै⁠। वै गा॑य॒त्री⁠। गा॒य॒त्री तेजः॑⁠। तेज॑ ए॒व⁠। ए॒व मु॑ख॒तः⁠। [३५] मु॒ख॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ मू॒र्द्ध॒न्वतीः᳚⁠। मू॒र्द्ध॒न्वती᳚र् भवन्ति⁠। मू॒र्द्ध॒न्वती॒रिति॑ मूर्द्धन्न्—वतीः᳚⁠। भ॒व॒न्ति॒ मू॒र्द्धान᳚म्⁠। मू॒र्द्धान॑मे॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म्⁠। स॒मा॒नाना᳚म् करोति⁠। क॒रो॒ति॒ त्रि॒ष्टुभः॑⁠। त्रि॒ष्टुभ॒ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ती॒न्द्रि॒यम्⁠। इ॒न्द्रि॒य वै⁠। वै त्रि॒ष्टुक्⁠। त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यम्⁠। इ॒न्द्रि॒यमे॒व⁠। ए॒व म॑द्ध्य॒तः⁠। म॒द्ध्य॒तो ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ जग॑तीः⁠। जग॑ती॒रुप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ जाग॑ताः⁠। जाग॑ता॒ वै⁠। वै प॒शवः॑⁠। प॒शवः॑ प॒शून्⁠। प॒शूने॒व⁠। ए॒वाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ऽनु॒ष्टुभः॑⁠। अ॒नु॒ष्टुभ॒ उप॑⁠। अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु—स्तुभः॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ प्रा॒णाः⁠। प्रा॒णा वै⁠। प्रा॒णा इति॑ प्र—अ॒नाः⁠। वा अ॑नु॒ष्टुप्⁠। अ॒नु॒ष्टुप् प्रा॒णाना᳚म्⁠। अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु—स्तुप्⁠। प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्‍यै⁠। प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र—अ॒नाना᳚म्⁠। उथ्सृ॑ष्ट्‍यै बृह॒तीः⁠। उथ्सृ॑ष्ट्‍या॒ इत्युत्—सृ॒ष्ट्‍यै॒⁠। बृ॒ह॒तीरु॒ष्णिहाः᳚⁠। उ॒ष्णिहाः᳚ प॒ङ्‍क्तीः⁠। प॒ङ्‍क्तीर॒ख्‍षर॑पङ्‍क्तीः⁠। अ॒ख्‍षर॑पङ्‍क्ती॒रिति॑⁠। अ॒ख्‍षर॑पङ्‍क्ती॒रित्य॒ख्‍षर॑—प॒ङ्‍क्तीः॒⁠। इति॒ विषु॑रूपाणि⁠। विषु॑रूपाणि॒ छन्दा॑ꣳसि⁠। विषु॑रूपा॒णीति॒ विषु॑—रू॒पा॒णि॒⁠। छन्दा॒ꣴ॒स्युप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ विषु॑रूपाः⁠। विषु॑रूपा॒ वै⁠। विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑—रू॒पाः॒⁠। वै प॒शवः॑⁠। प॒शवः॑ प॒शवः॑⁠। प॒शव॒ श्छन्दा॑ꣳसि⁠। [३६] छन्दा॑ꣳसि॒ विषु॑रूपान्⁠। विषु॑रूपाने॒व⁠। विषु॑रूपा॒निति॒ विषु॑—रू॒पा॒न्॒⁠। ए॒व प॒शून्⁠। प॒शूनव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ विषु॑रूपम्⁠। विषु॑रूपमस्य⁠। विषु॑रूप॒मिति॒ विषु॑—रू॒प॒म्⁠। अ॒स्य॒ गृ॒हे⁠। गृ॒हे दृ॑श्यते⁠। दृ॒श्य॒ते॒ यस्य॑⁠। यस्यै॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ यः⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। य उ॑⁠। उ॒ च॒⁠। चै॒नाः॒⁠। ए॒ना॒ ए॒वम्⁠। ए॒वव्ँवेद॑⁠। वेदाति॑च्छन्दसम्⁠। अति॑च्छन्दस॒मुप॑⁠। अति॑च्छन्दस॒मित्यति॑—छ॒न्द॒स॒म्⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्यति॑च्छन्दाः⁠। अति॑च्छन्दा॒ वै⁠। अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑—छ॒न्दाः॒⁠। वै सर्वा॑णि⁠। सर्वा॑णि॒ छन्दा॑ꣳसि⁠। छन्दा॑ꣳसि॒ सर्वे॑भिः⁠। सर्वे॑भिरे॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒म् छन्दो॑भिः⁠। छन्दो॑भिश्चिनुते⁠। छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑—भिः॒⁠। चि॒नु॒ते॒ वर्ष्म॑⁠। वर्ष्म॒ वै⁠। वा ए॒षा⁠। ए॒षा छन्द॑साम्⁠। छन्द॑सा॒य्ँयत्⁠। यदति॑च्छन्दाः⁠। अति॑च्छन्दा॒ यत्⁠। अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑—छ॒न्दाः॒⁠। यदति॑च्छन्दसम्⁠। अति॑च्छन्दसमुप॒दधा॑ति⁠। अति॑च्छन्दस॒मित्यति॑—छ॒न्द॒स॒म्⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ वर्ष्म॑⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। वर्ष्मै॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒ꣳ॒ स॒मा॒नाना᳚म्⁠। स॒मा॒नाना᳚म् करोति⁠। क॒रो॒ति॒ द्वि॒पदाः᳚⁠। द्वि॒पदा॒ उप॑⁠। द्वि॒पदा॒ इति॑ द्वि—पदाः᳚⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ द्वि॒पात्⁠। द्वि॒पाद् यज॑मानः⁠। द्वि॒पादिति॑ द्वि—पात्⁠। यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै⁠। प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑—स्थि॒त्यै॒⁠॥ [३७] (तेज॑ ए॒व प॒शवः॑ प॒शवो॒ यज॑मान॒ एक॑ञ्च) ॥८॥
सर्वा᳚भ्यो॒ वै⁠। वै दे॒वता᳚भ्यः⁠। दे॒वता᳚भ्यो॒ऽग्निः⁠। अ॒ग्निश्ची॑यते⁠। ची॒य॒ते॒ यत्⁠। यथ् स॒युजः॑⁠। स॒युजो॒ न⁠। स॒युज॒ इति॑ स—युजः॑⁠। नोप॑द॒द्ध्यात्⁠। उ॒प॒द॒द्ध्याद् दे॒वताः᳚⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यादित्यु॑प—द॒द्ध्यात्⁠। दे॒वता॑ अस्य⁠। अ॒स्या॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निव्ँवृ॑ञ्जीरन्न्⁠। वृ॒ञ्जी॒र॒न्॒‌यत्⁠। यथ् स॒युजः॑⁠। स॒युज॑ उप॒दधा॑ति⁠। स॒युज॒ इति॑ स—युजः॑⁠। उ॒प॒दधा᳚त्या॒त्मना᳚⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। आ॒त्मनै॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒ꣳ॒ स॒युज᳚म्⁠। स॒युज॑म् चिनुते⁠। स॒युज॒मिति॑ स—युज᳚म्⁠। चि॒नु॒ते॒ न⁠। नाग्निना᳚⁠। अ॒ग्निना॒ वि⁠। व्यृ॑द्ध्यते⁠। ऋ॒द्ध्य॒तेऽथो᳚⁠। अथो॒ यथा᳚⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। यथा॒ पुरु॑षः⁠। पुरु॑षः॒ स्नाव॑भिः⁠। स्नाव॑भिः॒ सन्त॑तः⁠। स्नाव॑भि॒रिति॒ स्नाव॑—भिः॒⁠। सन्त॑त ए॒वम्⁠। सन्त॑त॒ इति॒ सम्—त॒तः॒⁠। ए॒वमे॒व⁠। ए॒वैताभिः॑⁠। ए॒ताभि॑र॒ग्निः⁠। अ॒ग्निः सन्त॑तः⁠। सन्त॑तो॒ऽग्निना᳚⁠। सन्त॑त॒ इति॒ सम्—त॒तः॒⁠। अ॒ग्निना॒ वै⁠। वै दे॒वाः⁠। दे॒वाः सु॑व॒र्गम्⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमा॑यन्न्⁠। आ॒य॒न् ताः⁠। ता अ॒मूः⁠। अ॒मूः कृत्ति॑काः⁠। कृत्ति॑का अभवन्न्⁠। अ॒भ॒व॒न्॒‌यस्य॑⁠। यस्यै॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॑ सुव॒र्गम्⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। सु॒व॒र्गमे॒व⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। ए॒व लो॒कम्⁠। [३८] लो॒कमे॑ति⁠। ए॒ति॒ गच्छ॑ति⁠। गच्छ॑ति प्रका॒शम्⁠। प्र॒का॒शम् चि॒त्रम्⁠। प्र॒का॒शमिति॑ प्र—का॒शम्⁠। चि॒त्रमे॒व⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒ति॒ म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒काः⁠। म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का उप॑⁠। म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का इति॑ मण्डल—इ॒ष्ट॒काः⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ती॒मे⁠। इ॒मे वै⁠। वै लो॒काः⁠। लो॒का म॑ण्डलेष्ट॒काः⁠। म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का इ॒मे⁠। म॒ण्ड॒ले॒ष्ट॒का इति॑ मण्डल—इ॒ष्ट॒काः⁠। इ॒मे खलु॑⁠। खलु॒ वै⁠। वै लो॒काः⁠। लो॒का दे॑वपु॒राः⁠। दे॒व॒पु॒रा दे॑वपु॒राः⁠। दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव—पु॒राः⁠। दे॒व॒पु॒रा ए॒व⁠। दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव—पु॒राः⁠। ए॒व प्र⁠। प्र वि॑शति⁠। वि॒श॒ति॒ न⁠। नार्ति᳚म्⁠। आर्ति॒मा⁠। आर्च्छ॑ति⁠। ऋ॒च्छ॒त्य॒ग्निम्⁠। अ॒ग्निम् चि॑क्या॒नः⁠। चि॒क्या॒नो वि॒श्वज्यो॑तिषः⁠। वि॒श्वज्यो॑तिष॒ उप॑⁠। वि॒श्वज्यो॑तिष॒ इति॑ वि॒श्व—ज्यो॒ति॒षः॒⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ती॒मान्⁠। इ॒माने॒व⁠। ए॒वैताभिः॑⁠। ए॒ताभि॑र् लो॒कान्⁠। लो॒कान् जोति॑ष्मतः⁠। ज्योति॑ष्मतः कुरुते⁠। कु॒रु॒तेऽथो᳚⁠। अथो᳚ प्रा॒णान्⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। प्रा॒णाने॒व⁠। प्रा॒णानिति॑ प्र—अ॒नान्⁠। ए॒वैताः⁠। ए॒ता यज॑मानस्य⁠। यज॑मानस्य दाद्ध्रति⁠। दा॒द्ध्र॒त्ये॒ताः⁠। ए॒ता वै⁠। वै दे॒वताः᳚⁠। दे॒वताः᳚ सुव॒र्ग्याः᳚⁠। सु॒व॒र्ग्या᳚स्ताः⁠। सु॒व॒र्ग्या॑ इति॑ सुवः—ग्याः᳚⁠। ता ए॒व⁠। ए॒वान्वा॒रभ्य॑⁠। अ॒न्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गम्⁠। अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु—आ॒रभ्य॑⁠। सु॒व॒र्गल्ँलो॒कम्⁠। सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः—गम्⁠। लो॒कमे॑ति⁠। ए॒तीत्ये॑ति⁠॥ [३९] (सु॒व॒र्गमे॒व ता ए॒व च॒त्वारि॑ च) ॥९॥
वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑⁠। वृ॒ष्टि॒सनी॒रिति॑ वृष्टि—सनीः᳚⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ वृष्टि᳚म्⁠। वृष्टि॑मे॒व⁠। ए॒वाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ यत्⁠। यदे॑क॒धा⁠। ए॒क॒धोप॑द॒द्ध्यात्⁠। ए॒क॒धेत्ये॑क—धा⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यादेक᳚म्⁠। उ॒प॒द॒द्ध्यादित्यु॑प—द॒द्ध्यात्⁠। एक॑मृ॒तुम्⁠। ऋ॒तुव्ँव॑र्‌षेत्⁠। व॒र्॒‌षे॒द॒नु॒प॒रि॒हार᳚म्⁠। अ॒नु॒प॒रि॒हार॑ꣳ सादयति⁠। अ॒नु॒प॒रि॒हार॒मित्य॑नु—प॒रि॒हार᳚म्⁠। सा॒द॒य॒ति॒ तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒थ् सर्वा॑न्⁠। सर्वा॑नृ॒तून्⁠। ऋ॒तून्‌व॑र्‌षति⁠। व॒र्॒‌ष॒ति॒ पु॒रो॒वा॒त॒सनिः॑⁠। पु॒रो॒वा॒त॒सनि॑रसि⁠। पु॒रो॒वा॒त॒सनि॒रिति॑ पुरोवात—सनिः॑⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒है॒तत्⁠। ए॒तद् वै⁠। वै वृष्ट्‍यै᳚⁠। वृष्ट्‍यै॑ रू॒पम्⁠। रू॒पꣳ रू॒पेण॑⁠। रू॒पेणै॒व⁠। ए॒व वृष्टि᳚म्⁠। वृष्टि॒मव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ स॒य्ँयानी॑भिः⁠। स॒य्ँयानी॑भि॒र् वै⁠। स॒य्ँयानी॑भि॒रिति॑ सम्—यानी॑भिः⁠। वै दे॒वाः⁠। दे॒वा इ॒मान्⁠। इ॒माल्ँलो॒कान्⁠। लो॒कान्थ् सम्⁠। सम॑युः⁠। अ॒यु॒स्तत्⁠। तथ् स॒य्ँयानी॑नाम्⁠। स॒य्ँयानी॑नाꣳ सय्ँयानि॒त्वम्⁠। स॒य्ँयानी॑ना॒मिति॑ सम्—यानी॑नाम्⁠। स॒य्ँया॒नि॒त्वय्ँयत्⁠। स॒य्ँया॒नि॒त्वमिति॑ सय्ँयानि—त्वम्⁠। यथ् स॒य्ँयानीः᳚⁠। स॒य्ँयानी॑रुप॒दधा॑ति⁠। स॒य्ँयानी॒रिति॑ सम्—यानीः᳚⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ यथा᳚⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। यथा॒ऽफ्सु⁠। अ॒फ्सु ना॒वा⁠। अ॒फ्स्वित्य॑प्—सु⁠। ना॒वा स॒य्ँयाति॑⁠। स॒य्ँयात्ये॒वम्⁠। स॒य्ँयातीति॑ सम्—याति॑⁠। ए॒वमे॒व⁠। [४०] ए॒वैताभिः॑⁠। ए॒ताभि॒र् यज॑मानः⁠। यज॑मान इ॒मान्⁠। इ॒माल्ँलो॒कान्⁠। लो॒कान्थ् सम्⁠। सय्ँया॑ति⁠। या॒ति॒ प्ल॒वः⁠। प्ल॒वो वै⁠। वा ए॒षः⁠। ए॒षो᳚ऽग्नेः⁠। अ॒ग्नेर् यत्⁠। यथ् स॒य्ँयानीः᳚⁠। स॒य्ँयानी॒र् यत्⁠। स॒य्ँया॒नीरिति॑ सम्—यानीः᳚⁠। यथ् स॒य्ँयानीः᳚⁠। स॒य्ँयानी॑रुप॒दधा॑ति⁠। स॒य्ँयानी॒रिति॑ सम्—यानीः᳚⁠। उ॒प॒दधा॑ति प्ल॒वम्⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। प्ल॒वमे॒व⁠। ए॒वैतम्⁠। ए॒तम॒ग्नये᳚⁠। अ॒ग्नय॒ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्यु॒त⁠। उ॒त यस्य॑⁠। यस्यै॒तासु॑⁠। ए॒तासूप॑हितासु⁠। उप॑हिता॒स्वापः॑⁠। उप॑हिता॒स्वित्युप॑—हि॒ता॒सु॒⁠। आपो॒ऽग्निम्⁠। अ॒ग्निꣳ हर॑न्ति⁠। हर॒न्त्यहृ॑तः⁠। अहृ॑त ए॒व⁠। ए॒वास्य॑⁠। अ॒स्या॒ग्निः⁠। अ॒ग्निरा॑दित्येष्ट॒काः⁠। आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का उप॑⁠। आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का इत्या॑दित्य—इ॒ष्ट॒काः⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्या॒दि॒त्याः⁠। आ॒दि॒त्या वै⁠। वा ए॒तम्⁠। ए॒तम् भूत्यै᳚⁠। भूत्यै॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ नुदन्ते⁠। नु॒द॒न्ते॒ यः⁠। योऽल᳚म्⁠। अल॒म् भूत्यै᳚⁠। भूत्यै॒ सन्न्⁠। सन् भूति᳚म्⁠। भूति॒म् न⁠। न प्रा॒प्नोति॑⁠। प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याः⁠। प्रा॒प्नोतीति॑ प्र—आ॒प्नोति॑⁠। आ॒दि॒त्या ए॒व⁠। [४१] ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒म् भूति᳚म्⁠। भूति॑म् गमयन्ति⁠। ग॒म॒य॒न्त्य॒सौ⁠। अ॒सौ वै⁠। वा ए॒तस्य॑⁠। ए॒तस्या॑दि॒त्यः⁠। आ॒दि॒त्यो रुच᳚म्⁠। रुच॒मा⁠। आ द॑त्ते⁠। द॒त्ते॒ यः⁠। यो᳚ऽग्निम्⁠। अ॒ग्निम् चि॒त्वा⁠। चि॒त्वा न⁠। न रोच॑ते⁠। रोच॑ते॒ यत्⁠। यदा॑दित्येष्ट॒काः⁠। आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ति⁠। आ॒दि॒त्ये॒ष्ट॒का इत्या॑दित्य—इ॒ष्ट॒काः⁠। उ॒प॒दधा᳚त्य॒सौ⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। अ॒सावे॒व⁠। ए॒वास्मि॑न्न्⁠। अ॒स्मि॒न्ना॒दि॒त्यः⁠। आ॒दि॒त्यो रुच᳚म्⁠। रुच॑म् दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ यथा᳚⁠। यथा॒ऽसौ⁠। अ॒सौ दे॒वाना᳚म्⁠। दे॒वाना॒ꣳ॒ रोच॑ते⁠। रोच॑त ए॒वम्⁠। ए॒वमे॒व⁠। ए॒वैषः⁠। ए॒ष म॑नु॒ष्या॑णाम्⁠। म॒नु॒ष्या॑णाꣳ रोचते⁠। रो॒च॒ते॒ घृ॒ते॒ष्ट॒काः⁠। घृ॒ते॒ष्ट॒का उप॑⁠। घृ॒ते॒ष्ट॒का इति॑ घृत—इ॒ष्ट॒काः⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्ये॒तत्⁠। ए॒तद् वै⁠। वा अ॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेः प्रि॒यम्⁠। प्रि॒यम् धाम॑⁠। धाम॒ यत्⁠। यद् घृ॒तम्⁠। घृ॒तम् प्रि॒येण॑⁠। प्रि॒येणै॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒म् धाम्ना᳚⁠। धाम्ना॒ सम्⁠। सम॑र्द्धयति⁠। अ॒र्द्ध॒य॒त्यथो᳚⁠। [४२] अथो॒ तेज॑सा⁠। अथो॒ इत्यथो᳚⁠। तेज॑साऽनुपरि॒हार᳚म्⁠। अ॒नु॒प॒रि॒हार॑ꣳ सादयति⁠। अ॒नु॒प॒रि॒हार॒मित्य॑नु—प॒रि॒हार᳚म्⁠। सा॒द॒य॒त्यप॑रिवर्गम्⁠। अप॑रिवर्गमे॒व⁠। अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि—व॒र्ग॒म्⁠। ए॒वास्मि॑न्न्⁠। अ॒स्मि॒न् तेजः॑⁠। तेजो॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः⁠। प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम्⁠। प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा—प॒तिः॒⁠। अ॒ग्निम॑चिनुत⁠। अ॒चि॒नु॒त॒ सः⁠। स यश॑सा⁠। यश॑सा॒ वि⁠। व्या᳚र्द्ध्यत⁠। आ॒र्द्ध्य॒त॒ सः⁠। स ए॒ताः⁠। ए॒ता य॑शो॒दाः⁠। य॒शो॒दा अ॑पश्यत्⁠। य॒शो॒दा इति॑ यशः—दाः⁠। अ॒प॒श्य॒त् ताः⁠। ता उप॑⁠। उपा॑धत्त⁠। अ॒ध॒त्त॒ ताभिः॑⁠। ताभि॒र् वै⁠। वै सः⁠। स यशः॑⁠। यश॑ आ॒त्मन्न्⁠। आ॒त्मन्न॑धत्त⁠। अ॒ध॒त्त॒ यत्⁠। यद् य॑शो॒दाः⁠। य॒शो॒दा उ॑प॒दधा॑ति⁠। य॒शो॒दा इति॑ यशः—दाः⁠। उ॒प॒दधा॑ति॒ यशः॑⁠। उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प—दधा॑ति⁠। यश॑ ए॒व⁠। ए॒व ताभिः॑⁠। ताभि॒र् यज॑मानः⁠। यज॑मान आ॒त्मन्न्⁠। आ॒त्मन् ध॑त्ते⁠। ध॒त्ते॒ पञ्च॑⁠। पञ्चोप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒ति॒ पाङ्‍क्तः॑⁠। पाङ्‍क्तः॒ पुरु॑षः⁠। पुरु॑षो॒ यावा॑न्⁠। यावा॑ने॒व⁠। ए॒व पुरु॑षः⁠। पुरु॑ष॒स्तस्मि॑न्न्⁠। तस्मि॒न्॒‌यशः॑⁠। यशो॑ दधाति⁠। द॒धा॒तीति॑ दधाति⁠॥ [४३] (ए॒वम् प्रा॒प्रोत्या॑दि॒त्या अ॑र्धय॒त्ये का॒न्नप॑ञ्चा॒शच्च॑) ॥१०॥
दे॒वा॒सु॒राः सय्ँय॑त्ताः⁠। दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव—अ॒सु॒राः⁠। सय्ँय॑त्ता आसन्न्⁠। सय्ँय॑त्ता॒ इति॒ सम्—य॒त्ताः॒⁠। आ॒स॒न् कनी॑याꣳसः⁠। कनी॑याꣳसो दे॒वाः⁠। दे॒वा आस॑न्न्⁠। आस॒न् भूया॑ꣳसः⁠। भूया॒ꣳ॒सोऽसु॑राः⁠। असु॑रा॒स्ते⁠। ते दे॒वाः⁠। दे॒वा ए॒ताः⁠। ए॒ता इष्ट॑काः⁠। इष्ट॑का अपश्यन्न्⁠। अ॒प॒श्य॒न् ताः⁠। ता उप॑⁠। उपा॑दधत⁠। अ॒द॒ध॒त॒ भू॒य॒स्कृत्⁠। भू॒य॒स्कृद॑सि⁠। भू॒य॒स्कृदिति॑ भूयः—कृत्⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्ये॒व⁠। ए॒व भूया॑ꣳसः⁠। भूया॑ꣳसोऽभवन्न्⁠। अ॒भ॒व॒न् वन॒स्पति॑भिः⁠। वन॒स्पति॑भि॒रोष॑धीभिः⁠। वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑—भिः॒⁠। ओष॑धीभिर् वरिव॒स्कृत्⁠। ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि—भिः॒⁠। व॒रि॒व॒स्कृद॑सि⁠। व॒रि॒व॒स्कृदिति॑ वरिवः—कृत्⁠। अ॒सीति॑⁠। इती॒माम्⁠। इ॒माम॑जयन्न्⁠। अ॒ज॒य॒न् प्राची᳚⁠। प्राच्य॑सि⁠। अ॒सीति॑⁠। इति॒ प्राची᳚म्⁠। प्राची॒म् दिश᳚म्⁠। दिश॑मजयन्न्⁠। अ॒ज॒य॒न्नू॒र्द्ध्वा⁠। ऊ॒र्द्ध्वाऽसि॑⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्य॒मूम्⁠। अ॒मूम॑जयन्न्⁠। अ॒ज॒य॒न्न॒न्त॒रि॒ख्‍ष॒सत्⁠। अ॒न्त॒रि॒ख्‍ष॒सद॑सि⁠। अ॒न्त॒रि॒ख्‍ष॒सदित्य॑न्तरिख्‍ष—सत्⁠। अ॒स्य॒न्तरि॑ख्‍षे⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षे सीद⁠। सी॒देति॑⁠। इत्य॒न्तरि॑ख्‍षम्⁠। अ॒न्तरि॑ख्‍षमजयन्न्⁠। अ॒ज॒य॒न् ततः॑⁠। ततो॑ दे॒वाः⁠। दे॒वा अभ॑वन्न्⁠। अभ॑व॒न् परा᳚⁠। [४४] पराऽसु॑राः⁠। असु॑रा॒ यस्य॑⁠। यस्यै॒ताः⁠। ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚⁠। उ॒प॒धी॒यन्ते॒ भूया॑न्⁠। उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प—धी॒यन्ते᳚⁠। भूया॑ने॒व⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒त्य॒भि⁠। अ॒भीमान्⁠। इ॒माल्ँलो॒कान्⁠। लो॒कान् ज॑यति⁠। ज॒य॒ति॒ भव॑ति⁠। भव॑त्या॒त्मना᳚⁠। आ॒त्मना॒ परा᳚⁠। परा᳚ऽस्य⁠। अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यः⁠। भ्रातृ॑व्यो भवति⁠। भ॒व॒त्य॒फ्सु॒षत्⁠। अ॒फ्सु॒षद॑सि⁠। अ॒फ्सु॒षदित्य॑फ्सु—सत्⁠। अ॒सि॒ श्ये॒न॒सत्⁠। श्ये॒न॒सद॑सि⁠। श्ये॒न॒सदिति॑ श्येन—सत्⁠। अ॒सीति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒है॒तत्⁠। ए॒तद् वै⁠। वा अ॒ग्नेः⁠। अ॒ग्ने रू॒पम्⁠। रू॒पꣳ रू॒पेण॑⁠। रू॒पेणै॒व⁠। ए॒वाग्निम्⁠। अ॒ग्निमव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ पृ॒थि॒व्याः⁠। पृ॒थि॒व्यास्त्वा᳚⁠। त्वा॒ द्रवि॑णे⁠। द्रवि॑णे सादयामि⁠। सा॒द॒या॒मीति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒हे॒मान्⁠। इ॒माने॒व⁠। ए॒वैताभिः॑⁠। ए॒ताभि॑र् लो॒कान्⁠। लो॒कान् द्रवि॑णावतः⁠। द्रवि॑णावतः कुरुते⁠। द्रवि॑णावत॒ इति॒ द्रवि॑ण—व॒तः॒⁠। कु॒रु॒त॒ आ॒यु॒ष्याः᳚⁠। आ॒यु॒ष्या॑ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्यायुः॑⁠। आयु॑रे॒व⁠। ए॒वास्मि॑न्न्⁠। [४५] अ॒स्मि॒न् द॒धा॒ति॒⁠। द॒धा॒त्यग्ने᳚⁠। अग्ने॒ यत्⁠। यत् ते᳚⁠। ते॒ पर᳚म्⁠। पर॒ꣳ॒ हृत्⁠। हृन् नाम॑⁠। नामेति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒है॒तत्⁠। ए॒तद् वै⁠। वा अ॒ग्नेः⁠। अ॒ग्नेः प्रि॒यम्⁠। प्रि॒यम् धाम॑⁠। धाम॑ प्रि॒यम्⁠। प्रि॒यमे॒व⁠। ए॒वास्य॑⁠। अ॒स्य॒ धाम॑⁠। धामोप॑⁠। उपा᳚प्नोति⁠। आ॒प्नो॒ति॒ तौ⁠। तावा⁠। एहि॑⁠। इ॒हि॒ सम्⁠। सꣳ र॑भावहै⁠। र॒भा॒व॒हा॒ इति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒ह॒ वि⁠। व्ये॑व⁠। ए॒वैने॑न⁠। ए॒ने॒न॒ परि॑⁠। परि॑ धत्ते⁠। ध॒त्ते॒ पाञ्च॑जन्येषु⁠। पाञ्च॑जन्ये॒ष्वपि॑⁠। पाञ्च॑जन्ये॒ष्विति॒ पाञ्च॑—ज॒न्ये॒षु॒⁠। अप्ये॑धि⁠। ए॒द्ध्य॒ग्ने॒⁠। अ॒ग्न॒ इति॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒है॒षः⁠। ए॒ष वै⁠। वा अ॒ग्निः⁠। अ॒ग्निः पाञ्च॑जन्यः⁠। पाञ्च॑न्यो॒ यः⁠। पाञ्च॑जन्य॒ इति॒ पाञ्च॑—ज॒न्यः॒⁠। यः पञ्च॑चितीकः⁠। पञ्च॑चितीक॒स्तस्मा᳚त्⁠। पञ्च॑चितीक॒ इति॒ पञ्च॑—चि॒ती॒कः॒⁠। तस्मा॑दे॒वम्⁠। ए॒वमा॑ह⁠। आ॒ह॒र्त॒व्याः᳚⁠। ऋ॒त॒व्या॑ उप॑⁠। उप॑ दधाति⁠। द॒धा॒त्ये॒तत्⁠। ए॒तद् वै⁠। वा ऋ॑तू॒नाम्⁠। ऋ॒तू॒नाम् प्रि॒यम्⁠। प्रि॒यम् धाम॑⁠। धाम॒ यत्⁠। यदृ॑त॒व्याः᳚⁠। ऋ॒त॒व्या॑ ऋतू॒नाम्⁠। ऋ॒तू॒नामे॒व⁠। ए॒व प्रि॒यम्⁠। प्रि॒यम् धाम॑⁠। धामाव॑⁠। अव॑ रुन्धे⁠। रु॒न्धे॒ सु॒मेकः॑⁠। सु॒मेक॒ इति॑⁠। सु॒मेक॒ इति॑ सु—मेकः॑⁠। इत्या॑ह⁠। आ॒ह॒ स॒व्ँव॒थ्स॒रः⁠। स॒व्ँव॒थ्स॒रो वै⁠। स॒व्ँव॒थ्स॒र इति॑ सम्—व॒थ्स॒रः⁠। वै सु॒मेकः॑⁠। सु॒मेकः॑ सव्ँवथ्स॒रस्य॑⁠। सु॒मेक॒ इति॑ सु—मेकः॑⁠। स॒व्ँव॒थ्स॒रस्यै॒व⁠। स॒व्ँव॒थ्स॒रस्येति॑ सम्—व॒थ्स॒रस्य॑⁠। ए॒व प्रि॒यम्⁠। प्रि॒यम् धाम॑⁠। धामोप॑⁠। उपा᳚प्नोति⁠। आ॒प्नो॒तीत्या᳚प्नोति⁠॥ [४६] (अभ॑व॒ न्नायु॑रे॒व र्त॒व्या॑ उप॒ षड्वि॑ꣳशतिश्च) ॥११॥
प्र॒जाप॑ते॒रख्‍षि॑⁠। प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा—प॒तेः॒⁠। अख्‍ष्य॑श्वयत्⁠। अ॒श्व॒य॒त् तत्⁠। तत् परा᳚⁠। परा॑ऽपतत्⁠। अ॒प॒त॒त् तत्⁠। तदश्वः॑⁠। अश्वो॑ऽभवत्⁠। अ॒भ॒व॒द् यत्⁠। यदश्व॑यत्⁠। अश्व॑य॒त् तत्⁠। तदश्व॑स्य⁠। अश्व॑स्याश्व॒त्वम्⁠। अ॒श्व॒त्वम् तत्⁠। अ॒श्व॒त्वमित्य॑श्व—त्वम्⁠। तद् दे॒वाः⁠। दे॒वा अ॑श्वमे॒धेन॑⁠। अ॒श्व॒मे॒धेनै॒व⁠। अ॒श्व॒मे॒धेनेत्य॑श्व—मे॒धेन॑⁠। ए॒व प्रति॑⁠। प्रत्य॑दधुः⁠। अ॒द॒धु॒रे॒षः⁠। ए॒ष वै⁠। वै प्र॒जाप॑तिम्⁠। प्र॒जाप॑ति॒ꣳ॒ सर्व᳚म्⁠। प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा—प॒ति॒म्⁠। सर्व॑म् करोति⁠। क॒रो॒ति॒ यः⁠। यो᳚ऽश्वमे॒धेन॑⁠। अ॒श्व॒मे॒धेन॒ यज॑ते⁠। अ॒श्व॒मे॒धेनेत्य॑श्व—मे॒धेन॑⁠। यज॑ते॒ सर्वः॑⁠। सर्व॑ ए॒व⁠। ए॒व भ॑वति⁠। भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य⁠। सर्व॑स्य॒ वै⁠। वा ए॒षा⁠। ए॒षा प्राय॑श्चित्तिः⁠। प्राय॑श्चित्तिः॒ सर्व॑स्य⁠। सर्व॑स्य भेष॒जम्⁠। भे॒ष॒जꣳ सर्व᳚म्⁠। सर्व॒व्ँवै⁠। वा ए॒तेन॑⁠। ए॒तेन॑ पा॒प्मान᳚म्⁠। पा॒प्मान॑म् दे॒वाः⁠। दे॒वा अ॑तरन्न्⁠। अ॒त॒र॒न्नपि॑⁠। अपि॒ वै⁠। वा ए॒तेन॑⁠। ए॒तेन॑ ब्रह्मह॒त्याम्⁠। ब्र॒ह्म॒ह॒त्याम॑तरन्न्⁠। ब्र॒ह्म॒ह॒त्यामिति॑ ब्रह्म—ह॒त्याम्⁠। अ॒त॒र॒न्थ् सर्व᳚म्⁠। सर्व॑म् पा॒प्मान᳚म्⁠। पा॒प्मान॑म् तरति⁠। [४७] त॒र॒ति॒ तर॑ति⁠। तर॑ति ब्रह्मह॒त्याम्⁠। ब्र॒ह्म॒ह॒त्याय्ँयः⁠। ब्र॒ह्म॒ह॒त्यामिति॑ ब्रह्म—ह॒त्याम्⁠। यो᳚ऽश्वमे॒धेन॑⁠। अ॒श्व॒मे॒धेन॒ यज॑ते⁠। अ॒श्व॒मे॒धेनेत्य॑श्व—मे॒धेन॑⁠। यज॑ते॒ यः⁠। य उ॑⁠। उ॒ च॒⁠। चै॒न॒म्⁠। ए॒न॒मे॒वम्⁠। ए॒वव्ँवेद॑⁠। वेदोत्त॑रम्⁠। उत्त॑र॒व्ँवै⁠। उत्त॑र॒मित्युत्—त॒र॒म्⁠। वै तत्⁠। तत् प्र॒जाप॑तेः⁠। प्र॒जाप॑ते॒रख्‍षि॑⁠। प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा—प॒तेः॒⁠। अख्‍ष्य॑श्वयत्⁠। अ॒श्व॒य॒त् तस्मा᳚त्⁠। तस्मा॒दश्व॑स्य⁠। अश्व॑स्योत्तर॒तः⁠। उ॒त्त॒र॒तोऽव॑⁠। उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्—त॒र॒तः॒⁠। अव॑ द्यन्ति⁠। द्य॒न्ति॒ द॒ख्‍षि॒ण॒तः⁠। द॒ख्‍षि॒ण॒तो᳚ऽन्येषा᳚म्⁠। अ॒न्येषा᳚म् पशू॒नाम्⁠। प॒शू॒नाव्ँवै॑त॒सः⁠। वै॒त॒सः कटः॑⁠। कटो॑ भवति⁠। भ॒व॒त्य॒फ्सुयो॑निः⁠। अ॒फ्सुयो॑नि॒र् वै⁠। अ॒फ्सुयो॑नि॒रित्य॒फ्सु—यो॒निः॒⁠। वा अश्वः॑⁠। अश्वो᳚ऽफ्सु॒जः⁠। अ॒फ्सु॒जो वे॑त॒सः⁠। अ॒फ्सु॒ज इत्य॑फ्सु—जः⁠। वे॒त॒सः स्वे⁠। स्व ए॒व⁠। ए॒वैन᳚म्⁠। ए॒न॒य्ँयोनौ᳚⁠। योनौ॒ प्रति॑⁠। प्रति॑ ष्ठापयति⁠। स्था॒प॒य॒ति॒ च॒तु॒ष्टो॒मः⁠। च॒तु॒ष्टो॒मः स्तोमः॑⁠। च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः—स्तो॒मः⁠। स्तोमो॑ भवति⁠। भ॒व॒ति॒ स॒रट्⁠। स॒रड्ढ॑⁠। ह॒ वै⁠। वा अश्व॑स्य⁠। अश्व॑स्य॒ सक्थि॑⁠। सक्थ्या⁠। आऽवृ॑हत्⁠। अ॒वृ॒ह॒त् तत्⁠। तद् दे॒वाः⁠। दे॒वाश्च॑तुष्टो॒मेन॑⁠। च॒तु॒ष्टो॒मेनै॒व⁠। च॒तु॒ष्टो॒मेनेति॑ चतुः—स्तो॒मेन॑⁠। ए॒व प्रति॑⁠। प्रत्य॑दधुः⁠। अ॒द॒धु॒र् यत्⁠। यच् च॑तुष्टो॒मः⁠। च॒तु॒ष्टो॒मः स्तोमः॑⁠। च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः—स्तो॒मः⁠। स्तोमो॒ भव॑ति⁠। भव॒त्यश्व॑स्य⁠। अश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑⁠। स॒र्वा॒त्वायेति॑ सर्व—त्वाय॑⁠॥ [४८] (सर्व॑ पा॒प्मान॑ मवृह॒द् द्वाद॑श च) ॥१२॥
अनुवाकाः पञ्चशती
१२ ४८