मृत्यु सूक्तं

मृत्युसूक्तम् — तैत्तिरीयारण्यकम् ३.१५.१

ओं नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः⁠। ह॒रिः॒ ओं⁠॥

ॐ
हरि॒ꣳ॒ हर॑न्त॒मनु॑यन्ति दे॒वाः⁠। विश्व॒स्येशा॑नव्ँवृष॒भं म॑ती॒नां⁠। ब्रह्म॒ सरू॑प॒मनु॑ मे॒दमागा᳚त्⁠। अय॑नं॒ मा विव॑धी॒र् विक्र॑मस्व⁠। मा छिदो मृत्यो॒ मा व॑धीः⁠। मा मे॒ बल॒व्ँविवृ॑हो॒ मा प्रमो॑षीः⁠। प्र॒जां मा मे॑ रीरिष॒ आयु॑रुग्र⁠। नृ॒चख्‍ष॑सं त्वा ह॒विषा॑ विधेम⁠। स॒द्यश्च॑कमा॒नाय॑⁠। प्र॒वे॒पा॒नाय॑ मृ॒त्यवे᳚⁠॥ १ प्रास्मा॒ आशा॑ अशृण्वन्न्⁠। कामे॑नाजनय॒न् पुनः॑⁠। कामे॑न मे॒ काम॒ आगा᳚त्⁠। ह्रुद॑या॒द्धृद॑यं मृ॒त्योः⁠। यद॒मीषा॑ म॒दः प्रि॒यं⁠। तदैतूप॒माम॒भि⁠। परं॑ मृत्यो॒ अनु॒परे॑हि॒ पन्थां᳚⁠। यस्ते॒स्व इत॑रो देव॒याना᳚त्⁠। चख्‍षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि⁠। मा नः॑ प्र॒जाꣳ री॑रिषो॒ मोत वी॒रान्⁠। प्र पू॒र्व्यं मन॑सा॒ वन्द॑मानः⁠। नाध॑मानो वृष॒भं च॑र्‌षणी॒नां⁠। यः प्र॒जाना॑मेक॒राण् मानु॑षीणां⁠। मृ॒त्युय्ँय॑जे प्रथम॒जामृ॒तस्य॑⁠।सर्वे॑षु॒ वा ए॒षु लो॒केषु॑ मृ॒त्यवो॒ऽन्वाय॑त्ताः⁠। तेभ्यो॒ यदाहु॑ती॒र् न जु॑हु॒यात्⁠। लो॒के लो॑क एनं मृ॒त्युर् वि॑न्देत्⁠। मृ॒त्यवे॒ स्वाहा॑ मृ॒त्यवे॒ स्वाहेत्य॑भि पू॒र्वमाहु॑तीर् जुहोति⁠। लो॒काल्लो॑का दे॒व मृ॒त्युमव॑यजते⁠। नैन॑ल्ँलो॒के लो॑के मृ॒त्युर् वि॑न्दति⁠। यद॒मुष्मै॒ स्वाहा॒ऽमुष्मै॒ स्वाहेति॒ जुह्व॑थ्सं॒ चख्‍षी॑त⁠। ब॒हुं मृ॒त्युम॒मित्रं॑ कुर्वीत⁠। मृ॒त्यवे॒ स्वाहेत्येक॑स्मा ए॒वैका᳚ञ्जुहुयात्⁠। एको॒ वा अ॒मुष्मि॑ल्ँलो॒के मृ॒त्युः⁠॥ ३ अ॒श॒न॒या॒ मृ॒त्युरे॒व⁠। तमे॒वामुष्मि॑ल्ँलो॒के ऽव॑यजते⁠। भ्रू॒ण॒ह॒त्यायै॒ स्वाहेत्य॑वभृ॒थ आहु॑तिं जुहोति⁠। भ्रू॒ण॒ह॒त्यामे॒वाव॑यजते⁠। तदा॑हुः⁠। यद्भ्रू॑णह॒त्याऽपा॒त्य्राऽथ॑⁠। कस्मा᳚द् य॒ज्ञेऽपि॑ क्रियत॒ इति॑⁠। अमृ॑त्यु॒र् वा अ॒न्यो भ्रू॑णह॒त्याया॒ इत्या॑हुः⁠। भ्रू॒ण॒ह॒त्या वाव मृ॒त्युरिति॑⁠। यद् भ्रू॑णह॒त्यायै॒ स्वाहेत्य॑वभृ॒थ आहु॑तिं जु॒होति॑⁠॥ ४ मृ॒त्युमे॒वाहु॑त्यातर्पयि॒त्वा प॑रि॒पाणं॑ कृ॒त्वा⁠। भ्रू॒ण॒घ्ने भे॑ष॒जं क॑रोति⁠। ए॒ताꣳ ह॒ वै मु॑ण्डि॒भ औ॑दन्य॒वः⁠। भ्रू॒ण॒ह॒त्यायै॒ प्राय॑श्चित्तिव्ँवि॒दाञ्च॑कार⁠। यो हा॒स्यापि॑ प्र॒जायां᳚ ब्राह्म॒णꣳ हन्ति॑⁠। सर्व॑स्मै॒ तस्मै॑ भेष॒जं क॑रोति⁠। जुं॒ब॒काय॒ स्वाहेत्य॑वभृ॒थ उ॑त्त॒मामाहु॑तिं जुहोति⁠। वरु॑णो॒ वै जुं॑ब॒कः⁠। अ॒न्त॒त ए॒व वरु॑ण॒मव॑यजते⁠। ख॒ल॒तेर् वि॑क्लि॒धस्य॑ शु॒क्लस्य॑ पिङ्गा॒ख्‍षस्य॑ मू॒र्द्धं जु॑होति⁠। ए॒तद्वै वरु॑णस्य रू॒पं⁠। रू॒पेणै॒व वरु॑ण॒ मव॑यजते⁠॥ ५ फर्त् २ (टा.६.४५.१, फोर् पर १ तो १६) अपै॑तु मृ॒त्युर॒मृत॑न्न॒ आग॑न्वैवस्व॒तो नो॒ अभ॑यङ्कृणोतु⁠। प॒र्णव्ँवन॒स्पते॑रिवा॒भि न॑श्शीयताꣳ र॒यिस्सच॑तान्न॒ श्शची॒पतिः॑⁠। १ परं॑ मृत्यो॒ अनु॒परे॑हि॒ पन्था॒य्ँयस्ते॒स्व इत॑रो देव॒याना᳚त्⁠। चख्‍षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि॒ मानः॑ प्र॒जाꣳ री॑रिषो॒ मोत वी॒रान्⁠। २ वातं॑ प्रा॒णं मन॑सा॒ ऽन्वार॑भामहे प्र॒जाप॑ति॒य्ँयो भुव॑नस्य गो॒पाः⁠। सनो॑ मृ॒त्यो स्त्रा॑यतां॒ पात्वꣳ ह॑सो॒ ज्योग्जी॒वा ज॒राम॑शीमहि⁠। ३ अ॒मु॒त्र॒भूया॒दध॒ यद्य॒मस्य॒ बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्ते॒र मु॑ञ्चः⁠। प्रत्यौ॑हता म॒श्विना॑ मृ॒त्युम॑स्माद् दे॒वाना॑मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः⁠। ४ शल्कै॑र॒ग्नि मि॑न्धा॒न उ॒भौ लो॒कौ स॑नेम॒हं⁠। उ॒भयो᳚र् लो॒कयो॑र्‌ऋ॒द्ध्वाऽति॑ मृ॒त्युं त॑राम्य॒हं⁠। ५ हरि॒ꣳ॒ हर॑न्त॒मनु॑यन्ति दे॒वा विश्व॒स्येशा॑नव्ँवृष॒भं म॑ती॒नां⁠। ब्रह्म॒सरू॑प॒ मनु॑मे॒दमागा॒दय॑नं॒ मा विव॑धी॒र् विक्र॑मस्व⁠। ६ मा छि॑दो मृत्यो॒ माव॑धी॒र् मा मे॒ बल॒व्ँविवृ॑हो॒ मा प्रमो॑षीः⁠। प्र॒जां मा मे॑ रीरिष॒ आयु॑रुग्र नृ॒चख्‍ष॑सं त्वा ह॒विषा॑ विधेम⁠। ७ मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒कं मा न॒ उख्‍ष॑न्तमु॒त मा न॑ उख्‍षि॒तं⁠। मा नो॑ वधीः पि॒तरं॒ मोत मा॒तरं॑ प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः⁠। ८ मा न॑ स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः⁠। वी॒रान्मा नो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्‌ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते⁠। ९ प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ ता ब॑भूव⁠। यत्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यꣴ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णां⁠। १० यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑यं कृधि⁠। मघ॑वञ्छ॒ग्द्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि⁠। ११ स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑र् वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी⁠। वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न स्वस्ति॒दा अ॑भयं क॒र ः⁠। १२ त्य्रं॑बकय्ँयजामहे सुग॒न्धिं पु॑ष्टि॒वर्द्ध॑नं⁠। उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑नान्मृ॒त्योर्मु॑ख्‍षीय॒ माऽमृता᳚त्⁠। १३ अप॑मृ॒त्युमप॒ख्‍षुध॒मपे॒तश्श॒पथं॑ जहि⁠। अधा॑नो अग्न॒ आव॑ह रा॒यस्पोष॑ꣳ सह॒स्रिणं᳚⁠। १४ ये ते॑ स॒हस्र॑म॒युतं॒ पाशा॒ मृत्यो॒ मर्त्या॑य॒ हन्त॑वे⁠। तान्‌य॒ज्ञस्य॑ मा॒यया॒ सर्वा॒नव॑ यजामहे⁠। १५ (मृ॒त्यवे॒ स्वाहा॑ मृ॒त्यवे॒ स्वाहा᳚ ) जा॒तवे॑दसे सुनवाम॒ सोम॑मराती य॒तो निद॑हाति॒ वेदः॑⁠। स नः॑ पर्‌ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ ना॒वेव॒ सिन्धुं॑ दुरि॒तात्य॒ग्निः⁠।भूर्भूव॒स्स्वः॑⁠। ओजो॒ बलं᳚⁠। ब्रह्म॑ ख्‍ष॒त्रं⁠। यशो॑ म॒हत्⁠। स॒त्यं तपो॒ नाम॑⁠। रू॒पम॒मृतं᳚⁠। चख्‍षुः॒ श्रोत्रं᳚⁠। मन॒ आयुः॑⁠। विश्व॒य्ँयशो॑ म॒हः⁠। स॒मं तपो॒ हरो॒ भाः⁠॥ जा॒तवे॑दा॒ यदि॑ वा पाव॒कोऽसि॑⁠। वै॒श्वा॒न॒रो यदि॑ वा वैद्यु॒तोऽसि॑⁠। शं प्र॒जाभ्यो॒ यज॑मानाय लो॒कं⁠। ऊर्जं॒ पुष्टिं॒ दद॑द॒भ्याव॑वृथ्स्व⁠॥ १७ .............नख्‍षत्रे .......... राशौ जातस्य ..............शर्मणः (मम अन्द् ओर् अस्य यजमानस्य) सकुटुंबस्यमृ॒त्युर्न्न॑श्य॒त्वायु॑र् वर्द्धतां॒ भूः⁠। मृ॒त्युर्न्न॑श्य॒त्वायु॑र् वर्द्धतां॒ भुवः॑⁠। मृ॒त्युर्न्न॑श्य॒त्वायु॑र् वर्द्धता॒ꣳ॒ सुवः॑⁠। मृ॒त्युर्न्न॑श्य॒त्वायु॑र् वर्द्धतां॒ भूर्भुव॒स्सुवः॑⁠। मृ॒त्युर्न्न॑श्य॒त्वायु॑र् वर्द्धतां⁠॥
Sections१
Mantras१
Version5.0