कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणम्
द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठकः

अष्टक २ प्रपाठक ६
सौत्रामणिः कौकिली होत्रं च

ओं नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः

श्री गुरुभ्यो नमः, ह॒रिः॒ ओं

ॐ
ग्रहाः
स्वा॒द्वीं त्वा᳚ स्वा॒दुना᳚⁠। ती॒व्रां ती॒व्रेण॑⁠। अ॒मृता॑म॒मृते॑न⁠। मधु॑मतीं॒ मधु॑मता⁠। सृ॒जामि॒ सꣳ सोमे॑न⁠। सोमो᳚ऽस्य॒श्विभ्यां᳚ पच्यस्व⁠। सर॑स्वत्यै पच्यस्व⁠। इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व⁠॥ परी॒तोषि॑ञ्चता सु॒तम्⁠। सोमो॒ य उ॑त्त॒मꣳ ह॒विः⁠ ॥ [१] (१०) द॒ध॒न्वा यो नर्यो॑ अ॒फ्स्व॑न्तरा⁠। सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः⁠॥ पु॒नातु॑ ते परि॒स्रुत᳚म्⁠। सोम॒ꣳ॒ सूर्य॑स्य दुहि॒ता⁠। वारे॑ण॒ शश्व॑ता॒ तना᳚⁠। वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण⁠। प्राङ्ख्सोमो॒ अति॑द्रुतः⁠। इन्द्र॑स्य॒ युज्यः॒ सखा᳚⁠॥ वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण⁠। प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतः⁠ ॥ [२] (१०) इन्द्र॑स्य॒ युज्यः॒ सखा᳚⁠॥ ब्रह्म॑ ख्‍ष॒त्रं प॑वते॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम्⁠। सुर॑या॒ सोमः॑ सु॒त आसु॑तो॒ मदा॑य⁠। शु॒क्रेण॑ देव दे॒वताः᳚ पिपृग्धि⁠। रसे॒नान्न॒य्ँयज॑मानाय धेहि⁠॥ कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यवं॑ चित्⁠। यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वव्ँवि॒यूय॑⁠। इ॒हेहै॑षां कृणुत॒ भोज॑नानि⁠। ये ब॒र॒हिषो॒ नमो॑वृक्तिं॒ न ज॒ग्मुः⁠॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां᳚ त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णामि⁠ ॥ [३] (१०) सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚⁠॥ ए॒ष ते॒ योनि॒स्तेज॑से त्वा⁠। वी॒र्या॑य त्वा॒ बला॑य त्वा⁠॥ तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि⁠। वी॒र्य॑मसि वी॒र्यं॑ मयि॑ धेहि⁠। बल॑मसि॒ बलं॒ मयि॑ धेहि⁠॥ नाना॒ हि वां᳚ दे॒वहि॑त॒ꣳ॒ सदः॑ कृ॒तम्⁠। मा सꣳसृ॑ख्‍षाथां पर॒मे व्यो॑मन्न्⁠। सुरा॒ त्वमसि॑ शु॒ष्मिणी॒ सोम॑ ए॒षः⁠। मा मा॑ हिꣳसीः॒ स्वाय्ँयोनि॑मावि॒शन्न्⁠ ॥ [४] (१०) उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्याश्वि॒नं तेजः॑⁠। सा॒र॒स्व॒तव्ँवी॒र्य᳚म्⁠। ऐ॒न्द्रं बल᳚म्⁠॥ ए॒ष ते॒ योनि॒र्मोदा॑य त्वा⁠। आ॒न॒न्दाय॑ त्वा॒ मह॑से त्वा⁠॥ ओजो॒ऽस्योजो॒ मयि॑ धेहि⁠। म॒न्युर॑सि म॒न्युं मयि॑ धेहि⁠। महो॑ऽसि॒ महो॒ मयि॑ धेहि⁠। सहो॑ऽसि॒ सहो॒ मयि॑ धेहि⁠॥ या व्या॒घ्रव्ँविषू॑चिका⁠। उ॒भौ वृकं॑ च॒ रख्‍ष॑ति⁠। श्ये॒नं प॑त॒त्रिण॑ꣳ सि॒ꣳ॒हम्⁠। सेमं पा॒त्वꣳह॑सः⁠॥ सं॒ पृचः॑ स्थ॒ सं मा॑ भ॒द्रेण॑ पृङ्क्त⁠। वि॒पृचः॑ स्थ॒ वि मा॑ पा॒प्मना॑ पृङ्क्त⁠ ॥ [५] (१५) (ह॒विः प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतो गृह्णा म्यावि॒शन् विषू॑चिका॒ पञ्च॑ च) ॥१॥
ग्रहोपस्थानम्
सोमो॒ राजा॒ऽमृत॑ꣳ सु॒तः⁠। ऋ॒जी॒षेणा॑जहान्मृ॒त्युम्⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠। विपान॑ꣳ शु॒क्रमन्ध॑सः⁠। इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम्⁠। इ॒दं पयो॒ऽमृतं॒ मधु॑⁠॥ सोम॑म॒द्भ्यो व्य॑पिबत्⁠। छन्द॑सा ह॒ꣳ॒सः शु॑चि॒षत्⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠। अ॒द्भ्यः ख्‍षी॒रव्ँव्य॑पिबत्⁠ ॥ [६] (१०) क्रुङ्ङा᳚ङ्गिर॒सो धि॒या⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠। अन्ना᳚त् परि॒स्रुतो॒ रस᳚म्⁠। ब्रह्म॑णा॒ व्य॑पिबत् ख्‍ष॒त्रम्⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠॥ रेतो॒ मूत्र॒व्ँविज॑हाति⁠। योनिं॑ प्रवि॒शदि॑न्द्रि॒यम्⁠। गर्भो॑ ज॒रायु॒णाऽऽवृ॑तः⁠। उल्बं॑ जहाति॒ जन्म॑ना⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠ ॥ [७] (१०) वेदे॑न रू॒पे व्य॑करोत्⁠। स॒ता॒स॒ती प्र॒जाप॑तिः⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠॥ सोमे॑न॒ सोमौ॒ व्य॑पिबत्⁠। सु॒ता॒सु॒तौ प्र॒जाप॑तिः⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠। दृ॒ष्ट्वा रू॒पे व्याक॑रोत्⁠। स॒त्या॒नृ॒ते प्र॒जाप॑तिः⁠। अश्र॑द्धा॒मनृ॒तेऽद॑धात्⁠। श्र॒द्धाꣳ स॒त्ये प्र॒जाप॑तिः⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠॥ दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस᳚म्⁠। शु॒क्रेण॑ शु॒क्रव्ँव्य॑पिबत्⁠। पयः॒ सोमं॑ प्र॒जाप॑तिः⁠। ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम्⁠। विपान॑ꣳ शु॒क्रमन्ध॑सः⁠। इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम्⁠। इ॒दं पयो॒ऽमृतं॒ मधु॑⁠ ॥ [८] (१८) (सोमो॒ राजा॒ विपान॒ꣳ॒ सोम॑म॒द्भ्योऽन्ना॒द् रेतो॒ मूत्र॒व्ँवेदे॑न सतास॒ती सोमे॑न सुतासु॒तौ दृ॒ष्ट्वा रू॒पे दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस॒व्ँविपानं॒ दश॑) ॥२॥
ग्रहहोमः
सुरा॑वन्तं बर्‌हि॒षद॑ꣳ सु॒वीर᳚म्⁠। य॒ज्ञꣳ हि॑न्वन्ति महि॒षा नमो॑भिः⁠। दधा॑नाः॒ सोमं॑ दि॒वि दे॒वता॑सु⁠। मदे॒मेन्द्र॒य्ँयज॑मानाः स्व॒र्काः⁠॥ यस्ते॒ रसः॒ संभृ॑त॒ ओष॑धीषु⁠। सोम॑स्य॒ शुष्मः॒ सुर॑या सु॒तस्य॑⁠। तेन॑ जिन्व॒ यज॑मानं॒ मदे॑न⁠। सर॑स्वतीम॒श्विना॒विन्द्र॑म॒ग्निम्⁠॥ यम॒श्विना॒ नमु॑चेरासु॒रादधि॑⁠। सर॑स्व॒त्यस॑नोदिन्द्रि॒याय॑⁠ ॥ [९] (१०) इ॒मं तꣳ शु॒क्रं मधु॑मन्त॒मिन्दु᳚म्⁠। सोम॒ꣳ॒ राजा॑नमि॒ह भ॑ख्‍षयामि⁠॥ यदत्र॑ रि॒प्तꣳ र॒सिनः॑ सु॒तस्य॑⁠। यदिन्द्रो॒ अपि॑ब॒च्छची॑भिः⁠। अ॒हं तद॑स्य॒ मन॑सा शि॒वेन॑⁠। सोम॒ꣳ॒ राजा॑नमि॒ह भ॑ख्‍षयामि⁠॥ पि॒तृभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑⁠। पि॒ता॒म॒हेभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑⁠। प्रपि॑तामहेभ्यः स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑⁠। अख्‍ष॑न् पि॒तरः॑⁠ ॥ [१०] (१०) अमी॑मदन्त पि॒तरः॑⁠। अती॑तृपन्त पि॒तरः॑⁠। अमी॑मृजन्त पि॒तरः॑⁠। पित॑रः॒ शुन्ध॑द्ध्वम्⁠॥ पु॒नन्तु॑ मा पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑⁠। पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः⁠। पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः⁠। प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा⁠। पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः⁠। पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः⁠ ॥ [११] (१०) प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा⁠॥ विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्नवै⁠। अग्न॒ आयू॑ꣳषि पव॒से §3 ऽग्ने॒ पव॑स्व§4⁠। पव॑मानः॒ सुव॒र्जनः॑§5 पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः§6⁠। जात॑वेदः प॒वित्र॑व॒द्§7 यत्ते॑ प॒वित्र॑म॒र्चिषि॑§8⁠। उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितर्§9 वैश्वदे॒वी पु॑न॒ती§10⁠॥ ये स॑मा॒नाः सम॑नसः⁠। पि॒तरो॑ यम॒राज्ये᳚⁠। तेषा᳚ल्ँलो॒कः स्व॒धा नमः॑⁠। य॒ज्ञो दे॒वेषु॑ कल्पताम्⁠ ॥ [१२] (१०) ये स॑जा॒ताः सम॑नसः⁠। जी॒वा जी॒वेषु॑ माम॒काः⁠। तेषा॒ꣴ॒ श्रीर्मयि॑ कल्पताम्⁠। अ॒स्मिल्ँलो॒के श॒तꣳ समाः᳚⁠॥ द्वे स्रु॒ती अ॑शृणवं पितृ॒णाम्⁠। अ॒हं दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम्⁠। याभ्या॑मि॒दव्ँविश्व॒मेज॒थ्समे॑ति⁠। यद॑न्त॒रा पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च⁠॥ इ॒दꣳ ह॒विः प्र॒जन॑नं मे अस्तु⁠। दश॑वीरꣳ स॒र्वग॑णꣴ स्व॒स्तये᳚⁠। आ॒त्म॒सनि॑ प्रजा॒सनि॑⁠। प॒शु॒सन्य॑भय॒सनि॑ लोक॒सनि॑⁠। अ॒ग्निः प्र॒जां ब॑हु॒लां मे॑ करोतु⁠। अन्नं॒ पयो॒ रेतो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त⁠। रा॒यस्पोष॒मिष॒मूर्ज॑म॒स्मासु॑ दीधर॒थ्स्वाहा᳚⁠ ॥ [१३] (१५) (इ॒न्द्रि॒याय॑ पि॒तरः॑ श॒तायु॑षा पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाःकल्पताꣴस्व॒स्तये॒ पञ्च॑ च) ॥३॥
उपहोमाः
सीसे॑न॒ तन्त्रं॒ मन॑सा मनी॒षिणः॑⁠। ऊ॒र्णा॒सू॒त्रेण॑ क॒वयो॑ वयन्ति⁠। अ॒श्विना॑ य॒ज्ञꣳ स॑वि॒ता सर॑स्वती⁠। इन्द्र॑स्य रू॒पव्ँवरु॑णो भिष॒ज्यन्न्⁠॥ तद॑स्य रू॒पम॒मृत॒ꣳ॒ शची॑भिः⁠। ति॒स्रो द॑धुर्दे॒वताः᳚ सꣳररा॒णाः⁠। लोमा॑नि॒ शष्पै᳚र् बहु॒धा न तोक्म॑भिः⁠। त्वग॑स्य मा॒ꣳ॒सम॑भव॒न्न ला॒जाः⁠॥ तद॒श्विना॑ भि॒षजा॑ रु॒द्रव॑र्तनी⁠। सर॑स्वती वयति॒ पेशो॒ अन्त॑रः⁠ ॥ [१४] (१०) अस्थि॑ म॒ज्जानं॒ मास॑रैः⁠। का॒रो॒त॒रेण॒ दध॑तो॒ गवां᳚ त्व॒चि⁠॥ सर॑स्वती॒ मन॑सा पेश॒लव्ँवसु॑⁠। नास॑त्याभ्याव्ँवयति दर्‌श॒तव्ँवपुः॑⁠। रसं॑ परि॒स्रुता॒ न रोहि॑तम्⁠। न॒ग्नहु॒द्‌र्धीर॒स्तस॑रं॒ न वेम॑⁠॥ पय॑सा शु॒क्रम॒मृतं॑ ज॒नित्र᳚म्⁠। सुर॑या॒ मूत्रा᳚ज्जनयन्ति॒ रेतः॑⁠। अपाम॑तिं दुर्म॒तिं बाध॑मानाः⁠। ऊव॑द्ध्य॒व्ँवात॑ꣳ स॒बुवं॒ तदा॒रात्⁠ ॥ [१५] (१०) इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ हृद॑येन स॒त्यम्⁠। पु॒रो॒डाशे॑न सवि॒ता ज॑जान⁠। यकृ॑त् क्लो॒मान॒व्ँवरु॑णो भिष॒ज्यन्न्⁠। मत॑स्ने वाय॒व्यै᳚र्न मि॑नाति पि॒त्तम्⁠॥ आ॒न्त्राणि॑ स्था॒ली मधु॒ पिन्व॑माना⁠। गुदा॒ पात्रा॑णि सु॒दुघा॒ न धे॒नुः⁠। श्ये॒नस्य॒ पत्रं॒ न प्ली॒हा शची॑भिः⁠। आ॒स॒न्दी नाभि॑रु॒दरं॒ न मा॒ता⁠॥ कु॒म्भो व॑नि॒ष्ठुर्ज॑नि॒ता शची॑भिः⁠। यस्मि॒न्नग्रे॒ योन्यां॒ गर्भो॑ अ॒न्तः⁠ ॥ [१६] (१०) प्ला॒शीर्व्य॑क्तः श॒तधा॑र॒ उथ्सः॑⁠। दु॒हे न कु॒म्भीꣴ स्व॒धां पि॒तृभ्यः॑⁠॥ मुख॒ꣳ॒ सद॑स्य॒ शिर॒ इथ्सदे॑न⁠। जि॒ह्वा प॒वित्र॑म॒श्विना॒ सꣳ सर॑स्वती⁠। चप्पं॒ न पा॒युर्भि॒षग॑स्य॒ वालः॑⁠। व॒स्तिर्न शेपो॒ हर॑सा तर॒स्वी⁠॥ अ॒श्विभ्यां॒ चख्‍षु॑र॒मृतं॒ ग्रहा᳚भ्याम्⁠। छागे॑न॒ तेजो॑ ह॒विषा॑ शृ॒तेन॑⁠। पख्‍ष्मा॑णि गो॒धूमैः॒ क्व॑लैरु॒तानि॑⁠। पेशो॒ न शु॒क्लमसि॑तव्ँवसाते⁠ ॥ [१७] (१०) अवि॒र्न मे॒षो न॒सि वी॒र्या॑य⁠। प्रा॒णस्य॒ पन्था॑ अ॒मृतो॒ ग्रहा᳚भ्याम्⁠। सर॑स्व॒त्युप॒वाकै᳚र्व्या॒नम्⁠। नस्या॑नि ब॒र॒हिर् बद॑रैर्जजान⁠॥ इन्द्र॑स्य रू॒पमृ॑ष॒भो बला॑य⁠। कर्णा᳚भ्या॒ꣴ॒ श्रोत्र॑म॒मृतं॒ ग्रहा᳚भ्याम्⁠। यवा॒ न ब॒र॒हिर् भ्रु॒वि केस॑राणि⁠। क॒र्कन्धु॑ जज्ञे॒ मधु॑ सार॒घं मुखा᳚त्⁠॥ आ॒त्मन्नु॒पस्थे॒ न वृक॑स्य॒ लोम॑⁠। मुखे॒ श्मश्रू॑णि॒ न व्या᳚घ्रलो॒मम्⁠ ॥ [१८] (१०) ॥४॥
अभिषेकः
मि॒त्रो॑ऽसि॒ वरु॑णोऽसि⁠। सम॒हव्ँविश्वै᳚र्दे॒वैः⁠॥ ख्‍ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि⁠। ख्‍ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि⁠॥ स्यो॒नामासी॑द⁠। सु॒षदा॒मासी॑द⁠। मा त्वा॑ हिꣳसीत्⁠। मा मा॑ हिꣳसीत्⁠॥ निष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः⁠। प॒स्त्या᳚स्वा⁠ ॥ [१९] (१०) साम्रा᳚ज्याय सु॒क्रतुः॑⁠॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे⁠। अ॒श्विनो᳚र् बा॒हुभ्या᳚म्⁠। पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम्⁠। अ॒श्विनो॒र्भैष॑ज्येन⁠। तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भिषि॑ञ्चामि⁠॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे⁠। अ॒श्विनो᳚र्बा॒हुभ्या᳚म्⁠। पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम्⁠। सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन⁠ ॥ [२०] (१०) वी॒र्या॑या॒न्नाद्या॑या॒भिषि॑ञ्चामि⁠॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे⁠। अ॒श्विनो᳚र् बा॒हुभ्या᳚म्⁠। पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम्⁠। इन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑⁠। श्रि॒यै यश॑से॒ बला॑या॒भिषि॑ञ्चामि⁠॥ को॑ऽसि कत॒मो॑ऽसि⁠। कस्मै᳚ त्वा॒ काय॑ त्वा⁠॥ सुश्लो॒का(४) सुँम॑ड्ग॒ला(४) सँत्य॑रा॒जा(३)न्⁠॥ शिरो॑ मे॒ श्रीः⁠ ॥ [२१] (१०) यशो॒ मुख᳚म्⁠। त्विषिः॒ केशा᳚श्च॒ श्मश्रू॑णि⁠। राजा॑ मे प्रा॒णो॑ऽमृत᳚म्⁠। स॒म्राट् चख्‍षुः॑⁠। वि॒राट्छ्रोत्र᳚म्⁠। जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रम्⁠। वाङ्महः॑⁠। मनो॑ म॒न्युः⁠। स्व॒राड्भामः॑⁠। मोदाः᳚ प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि⁠ ॥ [२२] (१०) चि॒त्तं मे॒ सहः॑⁠। बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यम्⁠। हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य᳚म्⁠। आ॒त्मा ख्‍ष॒त्रमुरो॒ मम॑⁠। पृ॒ष्टीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मꣳसौ᳚⁠। ग्री॒वाश्च॒ श्रोण्यौ᳚⁠। ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी⁠। विशो॒ मेऽङ्गा॑नि स॒र्वतः॑⁠। नाभि॑र्मे चि॒त्तव्ँवि॒ज्ञान᳚म्⁠। पा॒युर्मेऽप॑चितिर्भ॒सत्⁠ ॥ [२३] (१०) त्र॒या दे॒वा एका॑दश⁠। त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शाः सु॒राध॑सः⁠। बृह॒स्पति॑ पुरोहिताः⁠। दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे⁠। दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा⁠। प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयैः᳚⁠। द्वि॒तीया᳚स्तृ॒तीयैः᳚⁠। तृ॒तीयाः᳚ स॒त्येन॑⁠। स॒त्यय्ँय॒ज्ञेन॑⁠। य॒ज्ञो यजु॑र्भिः⁠ ॥ [२४] (१०) यजू॑ꣳषि॒ साम॑भिः⁠। सामा᳚न्यृ॒ग्भिः⁠। ऋचो॑ या॒ज्या॑भिः⁠। या॒ज्या॑ वषट्का॒रैः⁠। व॒ष॒ट्का॒रा आहु॑तिभिः⁠। आहु॑तयो मे॒ कामा॒न्थ् सम॑द्‌र्धयन्तु⁠॥ भूः स्वाहा᳚⁠॥ लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॑⁠। त्वङ्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः⁠। मा॒ꣳ॒सं म॒ उप॑नतिः⁠। व स्वस्थि॑⁠। म॒ज्जा म॒ आन॑तिः⁠ ॥ [२५] (१२) (प॒स्त्या᳚स्वा सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन॒ श्री रङ्गा॑नि भ॒सद् य॒ज्ञे य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒ रुप॑नति॒र्द्वे च॑) ॥५॥
अवभृथः
यद्दे॑वा देव॒हेड॑नम्⁠। देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम्⁠। अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः⁠। विश्वा᳚न् मुञ्च॒त्वꣳह॑सः⁠॥ यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त᳚म्⁠। एना॑ꣳसि चकृ॒मा व॒यम्⁠। वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः⁠। विश्वा᳚न् मुञ्च॒त्वꣳह॑सः⁠॥ यदि॒ जाग्र॒द्यदि॒ स्वप्ने᳚⁠। एना॑ꣳसि चकृ॒मा व॒यम्⁠ ॥ [२६] (१०) सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः⁠। विश्वा᳚न् मुञ्च॒त्वꣳह॑सः⁠॥ यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये⁠। यथ् स॒भाया॒य्ँयदि॑न्द्रि॒ये⁠। यच्छू॒द्रे यद॒र्ये᳚⁠। एन॑श्चकृ॒मा व॒यम्⁠। यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि⁠। तस्या॑व॒यज॑नमसि⁠॥ यदापो॒ अघ्नि॑या॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे⁠। ततो॑ वरुण नो मुञ्च⁠ ॥ [२७] (१०) अव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कुण⁠। अव॑ दे॒वैर्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑ऽयाट्⁠। अव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतम्⁠। उ॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि⁠॥ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु⁠। दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः⁠। यो᳚ऽस्मान् द्वेष्टि॑⁠। यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः⁠॥ द्रु॒प॒दादि॒वेन्मु॑मुचा॒नः⁠। स्वि॒न्नः स्ना॒त्वी मला॑दिव⁠ ॥ [२८] (१०) पू॒तं प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म्⁠। आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः⁠॥ उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॑⁠। पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम्⁠। दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य᳚म्⁠। अग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्⁠॥ प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑⁠। प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑⁠॥ एधो᳚ऽस्येधिषी॒महि॑⁠। स॒मिद॑सि⁠ ॥ [२९] (१०) तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि⁠॥ अ॒पो अन्व॑चारिषम्⁠। रसे॑न॒ सम॑सृख्‍ष्महि⁠। पय॑स्वाꣳ अग्न॒ आऽग॑मम्⁠। तं मा॒ सꣳसृ॑ज॒ वर्च॑सा⁠। प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च⁠॥ स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी⁠। समु॒षाः⁠। समु॒ सूर्यः॑⁠। समु॒ विश्व॑मि॒दं जग॑त्⁠। वै॒श्वा॒न॒र ज्यो॑तिर्भूयासम्⁠। वि॒भुं काम॒व्ँव्य॑श्नवै⁠॥ भूः स्वाहा᳚⁠ ॥ [३०] (१३) (स्वप्न॒ एना॑ꣳसि चकृ॒मा व॒यं मु॑ञ्च॒ मला॑दिव स॒मिद॑सि॒ जग॒त् त्रीणि॑ च) ॥६॥
ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः
होता॑ यख्‍षथ्स॒मिधेन्द्र॑मि॒डस्प॒दे⁠। नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑⁠। दि॒वो वर्ष्म॒न्थ् समि॑द्ध्यते⁠। ओजि॑ष्ठश्चर्‌षणी॒सहा॑न्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒त्‌तनू॒नपा॑तम्⁠। ऊ॒तिभि॒र्जेता॑र॒मप॑राजितम्⁠। इन्द्रं॑ दे॒वꣳ सु॑व॒र्विद᳚म्⁠। प॒थिभि॒र् मधु॑मत्तमैः⁠। नरा॒शꣳसे॑न॒ तेज॑सा⁠ ॥ [३१] (१०) वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒दिडा॑भि॒रिन्द्र॑मीडि॒तम्⁠। आ॒जुह्वा॑न॒मम॑र्त्यम्⁠। दे॒वो दे॒वैः सवी᳚र्यः⁠। वज्र॑हस्तः पुरंद॒रः⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षद्ब॒र॒हिषीन्द्रं॑ निषद्व॒रम्⁠। वृ॒ष॒भं नर्या॑पसम्⁠। वसु॑भी रु॒द्रैरा॑दि॒त्यैः⁠। स॒युग्भि॑र्ब॒र॒हिराऽस॑दत्⁠ ॥ [३२] (१०) वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒दोजो॒ न वी॒र्य᳚म्⁠। सहो॒ द्वार॒ इन्द्र॑मवद्‌र्धयन्न्⁠। सु॒प्रा॒य॒णा विश्र॑यन्तामृता॒वृधः॑⁠। द्वार॒ इन्द्रा॑य मी॒ढुषे᳚⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षदु॒षे इन्द्र॑स्य धे॒नू⁠। सु॒दुघे॑ मा॒तरौ॑ म॒ही⁠। सवा॒तरौ॒ न तेज॑सी⁠। व॒थ्समिन्द्र॑मवद्‌र्धताम्⁠ ॥ [३३] (१०) वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒द् दैव्या॒ होता॑रा⁠। भि॒षजा॒ सखा॑या⁠। ह॒विषेन्द्रं॑ भिषज्यतः⁠। क॒वी दे॒वौ प्रचे॑तसौ⁠। इन्द्रा॑य धत्त इन्द्रि॒यम्⁠। वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षत्ति॒स्रो दे॒वीः⁠। त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒ऽपसः॑⁠। इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती⁠ ॥ [३४] (१०) म॒हीन्द्र॑पत्नीर्‌ह॒विष्म॑तीः⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒त्त्वष्टा॑र॒मिन्द्रं॑ दे॒वम्⁠। भि॒षज॑ꣳ सु॒यजं॑ घृत॒श्रिय᳚म्⁠। पु॒रु॒रूप॑ꣳ सु॒रेत॑सं म॒घोनि᳚म्⁠। इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒द्वन॒स्पति᳚म्⁠। श॒मि॒तार॑ꣳ श॒तक्र॑तुम्⁠। धि॒यो जो॒ष्टार॑मिन्द्रि॒यम्⁠ ॥ [३५] (१०) (स॒मिधेन्द्रं॒ तनू॒नपा॑त॒मिडा॑भिर् ब॒र्॒‌हिष्योज॑ उ॒षे दैव्या॑ ति॒स्रस्त्वष्टा॑र॒व्ँवन॒स्पति॒मिन्द्र᳚म्⁠। स॒मिधेन्द्रं॑ च॒तुर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वी॒तामेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ होत॒र्यज॑) ॥७॥
ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजयाज्याः
समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के⁠। पु॒रो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः⁠। त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ꣳ॒शता॒ वज्र॑बाहुः⁠। ज॒घान॑ वृ॒त्रव्ँवि दुरो॑ ववार⁠॥ नरा॒शꣳसः॒ प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑नः⁠। तनू॒नपा॒त्प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑⁠। गोभि॑र्व॒पावा॒न्मधु॑ना सम॒ञ्जन्न्⁠। हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः⁠॥ ई॒डि॒तो दे॒वैर्‌हरि॑वाꣳ अभि॒ष्टिः⁠। आ॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शद्‌र्ध॑मानः⁠ ॥ [३६] (१०) पु॒र॒दं॒रो म॒घवा॒न्॒‌वज्र॑बाहुः⁠। आया॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः⁠॥ जु॒षा॒णो ब॒र॒हिर्‌हरि॑वान्न॒ इन्द्रः॑⁠। प्रा॒चीन॑ꣳ सीदत्प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः⁠। उ॒रु॒व्यचाः॒ प्रथ॑मानꣴ स्यो॒नम्⁠। आ॒दि॒त्यैर॒क्तव्ँवसु॑भिः स॒जोषाः᳚⁠॥ इन्द्रं॒ दुरः॑ कव॒ष्यो॑ धाव॑मानाः⁠। वृषा॑णय्ँयन्तु॒ जन॑यः सु॒पत्नीः᳚⁠। द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ विश्र॑यन्ताम्⁠। सु॒वीरा॑ वी॒रं प्रथ॑माना॒ महो॑भिः⁠ ॥ [३७] (१०) उ॒षासा॒ नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्त᳚म्⁠। पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र᳚म्⁠। पेश॑स्वती॒ तन्तु॑ना स॒व्ँव्यय॑न्ती⁠। दे॒वानां᳚ दे॒वय्ँय॑जतः सुरु॒क्मे⁠॥ दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मन॑सा पुरु॒त्रा⁠। होता॑रा॒विन्द्रं॑ प्रथ॒मा सु॒वाचा᳚⁠। मू॒द्‌र्धन्‌य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना⁠। प्रा॒चीनं॒ ज्योति॑र्‌ह॒विषा॑ वृधातः⁠॥ ति॒स्रो दे॒वीर्‌ह॒विषा॒ वद्‌र्ध॑मानाः⁠। इन्द्रं॑ जुषा॒णा वृष॑णं॒ न पत्नीः᳚⁠ ॥ [३८] (१०) अच्छि॑न्नं॒ तन्तुं॒ पय॑सा॒ सर॑स्वती⁠। इडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू᳚र्तिः⁠॥ त्वष्टा॒ दध॒दिन्द्रा॑य॒ शुष्म᳚म्⁠। अपा॒कोऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑⁠। वृषा॒ यज॒न् वृष॑णं॒ भूरि॑रेताः⁠। मू॒द्‌र्धन्‌य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान्⁠॥ वन॒स्पति॒रव॑सृष्टो॒ न पाशैः᳚⁠। त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः⁠। इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठरं॑ पृणा॒नः⁠। स्वदा॑ति ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑⁠॥ स्तो॒काना॒मिन्दुं॒ प्रति॒ शूर॒ इन्द्रः॑⁠। वृ॒षा॒यमा॑णो वृष॒भस्तु॑रा॒षाट्⁠। घृ॒त॒प्रुषा॒ मधु॑ना ह॒व्यमु॒न्दन्न्⁠। मू॒द्‌र्धन्‌य॒ज्ञस्य॑ जुषता॒ꣴ॒ स्वाहा᳚⁠ ॥ [३९] (१४) (शद्‌र्ध॑मानो॒ महो॑भिः॒ पत्नी᳚र् घृ॒तेन॑ च॒त्वारि॑ च) ॥८॥
ऐन्द्रे प्रश्नौ वपादीनां याज्यानुवाक्याः
आच॑र्‌षणि॒प्रा§11, वि॒वेष॒ यन्मा᳚§12⁠॥ तꣳ स॒द्ध्रीचीः᳚§13⁠॥ स॒त्यमित्तन्न त्वावा॑ꣳ अ॒न्यो अस्ति॑⁠। इन्द्र॑ दे॒वो न मर्त्यो॒ ज्याया॑न्⁠। अह॒न्नहिं॑ परि॒शया॑न॒मर्णः॑⁠। अवा॑सृजो॒ऽपो अच्छा॑ समु॒द्रम्⁠॥ प्रस॑साहिषे पुरुहूत॒ शत्रू॑न्⁠। ज्येष्ठ॑स्ते॒ शुष्म॑ इ॒ह रा॒तिर॑स्तु⁠। इन्द्राभ॑र॒ दख्‍षि॑णेना॒ वसू॑नि⁠। पतिः॒ सिन्धू॑नामसि रे॒वती॑नाम्⁠॥ स शेवृ॑ध॒मधि॑धा द्यु॒म्नम॒स्मे⁠। महि॑ ख्‍ष॒त्रं ज॑ना॒षाडि॑न्द्र॒ तव्य᳚म्⁠। रख्‍षा॑ च नो म॒घोनः॑ पा॒हि सू॒रीन्⁠। रा॒ये च॑ नः स्वप॒त्या इ॒षे धाः᳚⁠ ॥ [४०] (१४) (रे॒वती॑नां च॒त्वारि॑ च) ॥९॥
ऐन्द्रे प्रश्नौ अनुयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः
दे॒वं ब॒र्॒‌हिरिन्द्र॑ꣳ सुदे॒वं दे॒वैः⁠। वी॒रव॑थ्स्ती॒र्णव्ँवेद्या॑मवद्‌र्धयत्⁠। वस्तो᳚र्वृ॒तं प्राक्तो᳚र्भृ॒तम्⁠। रा॒या ब॒र्॒‌हिष्म॒तोऽत्य॑गात्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠॥ दे॒वीर्द्वार॒ इन्द्र॑ꣳ संघा॒ते⁠। वि॒ड्वीर्याम॑न्नवद्‌र्धयन्न्⁠। आ व॒थ्सेन॒ तरु॑णेन कुमा॒रेण॑ च मीवि॒ता अपार्वा॑णम्⁠। रे॒णुक॑काटं नुदन्ताम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠ ॥ [४१] (१०) दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता᳚⁠। इन्द्र॑य्ँय॒ज्ञे प्र॑य॒त्य॑ह्वेताम्⁠। दैवी॒र्विशः॒ प्राया॑सिष्टाम्⁠। सुप्री॑ते॒ सुधि॑ते अभूताम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠॥ दे॒वी जोष्ट्री॒ वसु॑धिती⁠। दे॒वमिन्द्र॑मवद्‌र्धताम्⁠। अया᳚व्य॒न्याऽघा द्वेषा॑ꣳसि⁠। आऽन्या वा᳚ख्‍षी॒द् वसु॒ वार्या॑णि⁠। यज॑मानाय शिख्‍षि॒ते⁠ ॥ [४२] (१०) व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠॥ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚⁠। पय॒सेन्द्र॑मवद्‌र्धताम्⁠। इष॒मूर्ज॑म॒न्याऽवा᳚ख्‍षीत्⁠। सग्धि॒ꣳ॒ सपी॑तिम॒न्या⁠। नवे॑न॒ पूर्वं॒ दय॑माने⁠। पु॒रा॒णेन॒ नव᳚म्⁠। अधा॑ता॒मूर्ज॑मू॒र्जाहु॑ती॒ वसु॒ वार्या॑णि⁠। यज॑मानाय शिख्‍षि॒ते⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠ ॥ [४३] (१०) दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा⁠। दे॒वमिन्द्र॑मवद्‌र्धताम्⁠। ह॒ताघ॑शꣳ सा॒वाभा᳚र्ष्टा॒व्ँवसु॒ वार्या॑णि⁠। यज॑मानाय शिख्‍षि॒तौ⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠॥ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः⁠। पति॒मिन्द्र॑मवद्‌र्धयन्न्⁠। अस्पृ॑ख्‍ष॒द्भार॑ती॒ दिव᳚म्⁠। रु॒द्रैर्य॒ज्ञꣳ सर॑स्वती⁠। इडा॒ वसु॑मती गृ॒हान्⁠ ॥ [४४] (१०) व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शꣳसः॑⁠। त्रि॒व॒रू॒थस्त्रि॑वन्धु॒रः⁠। दे॒वमिन्द्र॑मवद्‌र्धयत्⁠। श॒तेन॑ शितिपृ॒ष्ठाना॒माहि॑तः⁠। स॒हस्रे॑ण॒ प्रव॑र्तते⁠। मि॒त्रावरु॒णेद॑स्य हो॒त्रमर्‌ह॑तः⁠। बृह॒स्पतिः॑ स्तो॒त्रम्⁠। अ॒श्विनाऽऽद्ध्व॑र्यवम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠ ॥ [४५] (१०) (दे॒वं ब॒र्॒‌हिर् दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता॑ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा शिख्‍षि॒तौ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पतिं॑ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शꣳसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑र् दे॒वं ब॒र्॒‌हिर्वारि॑तीनां दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद् दे॒वम्⁠। वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तुर्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु⁠। अ॒व॒द्‌र्ध॒य॒द॒व॒द्‌र्ध॒य॒न् त्रिर॑वद्‌र्धता॒मेको॑ऽवद्‌र्धयꣴश्च॒तुर॑वद्‌र्धयत्⁠। वस्तो॒रा व॒थ्सेन॒ दैवी॒रया॒वीष॑ꣳ ह॒तास्पृ॑ख्‍षच्छ॒तेन॒ दिव॒मिन्द्र॑ꣴ स्वास॒स्थꣴ स्वि॑ष्टम्⁠। शिख्‍षि॒ते शि॑ख्‍षि॒ते शि॑ख्‍षि॒तौ⁠।) ॥१०॥
पशुत्रये प्रय जार्था मैत्रावरुणप्रैषाः
होता॑ यख्‍षथ्स॒मिधा॒ऽग्निमि॒डस्प॒दे⁠। अ॒श्विनेन्द्र॒ꣳ॒ सर॑स्वतीम्⁠। अ॒जो धू॒म्रो न गो॒धूमैः॒ क्व॑लैर्भेष॒जम्⁠। मधु॒ शष्पै॒र्न तेज॑ इन्द्रि॒यम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒त्तनू॒नपा॒थ् सर॑स्वती⁠। अवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जम्⁠। प॒था मधु॑म॒ताऽऽभ॑रन्न्⁠। अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म्⁠ ॥ [४६] (१०) बद॑रैरुप॒वाका॑भिर् भेष॒जं तोक्म॑भिः⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒न्नरा॒शꣳस॒नं न॒ग्नहु᳚म्⁠। पति॒ꣳ॒ सुरा॑यै भेष॒जम्⁠। मे॒षः सर॑स्वती भि॒षक्⁠। रथो॒ न च॒न्‌द्र्‌य॑श्विनो᳚र्व॒पा इन्द्र॑स्य वी॒र्य᳚म्⁠। बद॑रैरुप॒वाका॑भिर् भेष॒जं तोक्म॑भिः⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠ ॥ [४७] (१०) होता॑ यख्‍षदि॒डेडि॒त आ॒जुह्वा॑नः॒ सर॑स्वतीम्⁠। इन्द्रं॒ बले॑न व॒द्‌र्धय॑न्न्⁠। ऋ॒ष॒भेण॒ गवे᳚न्द्रि॒यम्⁠। अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म्⁠। यवैः᳚ क॒र्कन्धु॑भिः⁠। मधु॑ ला॒जैर्न मास॑रम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षद्ब॒र॒हिः सु॒ष्टरी॒मोऽर्ण॑म्रदाः⁠। भि॒षङ्नास॑त्या⁠ ॥ [४८] (१०) भि॒षजा॒ऽश्विनाऽश्वा॒ शिशु॑मती⁠। भि॒षग्धे॒नुः सर॑स्वती⁠। भि॒षग्दु॒ह इन्द्रा॑य भेष॒जम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒द्दुरो॒ दिशः॑⁠। क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः⁠। अ॒श्विभ्यां॒ न दुरो॒ दिशः॑⁠। इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚⁠। दु॒हे कामा॒न्थ् सर॑स्वती⁠ ॥ [४९] (१०) अ॒श्विनेन्द्रा॑य भेष॒जम्⁠। शु॒क्रं न ज्योति॑रिन्द्रि॒यम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षथ् सु॒पेश॑सो॒षे नक्तं॒ दिवा᳚⁠। अ॒श्विना॑ संजाना॒ने⁠। सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या⁠। त्विषि॒मिन्द्रे॒ न भे॑ष॒जम्⁠। श्ये॒नो न रज॑सा हृ॒दा⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠ ॥ [५०] (१०) अ॒श्विनेडा॒ न भार॑ती⁠। वा॒चा सर॑स्वती⁠। मह॒ इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒त्त्वष्टा॑र॒मिन्द्र॑म॒श्विना᳚⁠। भि॒षजं॒ न सर॑स्वतीम्⁠। ओजो॒ न जू॒तिरि॑न्द्रि॒यम्⁠। वृको॒ न र॑भ॒सो भि॒षक्⁠। यशः॒ सुर॑या भेष॒जम्⁠ ॥ [५१] (१०) श्रि॒या न मास॑रम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒द्वन॒स्पति᳚म्⁠। श॒मि॒तार॑ꣳ श॒तक्र॑तुम्⁠। भी॒मं न म॒न्युꣳ राजा॑नव्ँव्या॒घ्रं नम॑सा॒ऽश्विना॒ भाम᳚म्⁠। सर॑स्वती भि॒षक्⁠। इन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠ ॥ [५२] (१०) होता॑ यख्‍षद॒ग्निꣴ स्वाहाऽऽज्य॑स्य स्तो॒काना᳚म्⁠। स्वाहा॒ मेद॑सां॒ पृथ॑क्⁠। स्वाहा॒ छाग॑म॒श्विभ्या᳚म्⁠। स्वाहा॑ मे॒षꣳ सर॑स्वत्यै⁠। स्वाहा॑र्‌ष॒भमिन्द्रा॑य सि॒ꣳ॒हाय॒ सह॑सेन्द्रि॒यम्⁠। स्वाहा॒ऽग्निं न भे॑ष॒जम्⁠। स्वाहा॒ सोम॑मिन्द्रि॒यम्⁠। स्वाहेन्द्र॑ꣳ सु॒त्रामा॑णꣳ सवि॒तार॒व्ँवरु॑णं भि॒षजां॒ पति᳚म्⁠। स्वाहा॒ वन॒स्पतिं॑ प्रि॒यं पाथो॒ न भे॑ष॒जम्⁠। स्वाहा॑ दे॒वाꣳ आ᳚ज्य॒पान्⁠ ॥ [५३] (१०) स्वाहा॒ऽग्निꣳ हो॒त्राज्जु॑षा॒णो अ॒ग्निर् भे॑ष॒जम्⁠। पयः॒ सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॑⁠। वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षद॒श्विना॒ सर॑स्वती॒मिन्द्र॑ꣳ सु॒त्रामा॑णम्⁠। इ॒मे सोमाः᳚ सु॒रामा॑णः⁠। छागै॒र्न मे॒षैर्‌ऋ॑ष॒भैः सु॒ताः⁠। शष्पै॒र्न तोक्म॑भिः⁠। ला॒जैर्मह॑स्वन्तः⁠। मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः⁠। शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒ऽमृताः᳚⁠। प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुतः॑⁠। तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा⁠। जु॒षन्ता॑ꣳ सौ॒म्यं मधु॑⁠। पिब॑न्तु॒ मद॑न्तु वि॒यन्तु॒ सोम᳚म्⁠। होत॒र्यज॑⁠ ॥ [५४] (१५) (स॒मिधा॒ऽग्निꣳ षट्⁠। तनू॒नपा᳚थ् स॒प्त⁠। नरा॒शꣳस॒मृषिः॑⁠। इ॒डेडि॒तो यवै॑र॒ष्टौ⁠। ब॒र्॒‌हिः स॒प्त⁠। दुरो॒ऽश्विना॑ शु॒क्रन्नव॑⁠। सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒मृषिः॑⁠। दैव्या॒ होता॑रा॒ सीसे॑न॒ रसः॑⁠। ति॒स्रस्त्वष्टा॑रम॒ष्टाव॑ष्टौ⁠। वन॒स्पति॒मृषिः॑⁠। अ॒ग्निं त्रयो॑दश⁠। अ॒श्विना॒ द्वाद॑श॒ त्रयो॑दश⁠। स॒मिधा॒ऽग्निं बद॑रै॒र् बद॑रै॒र् यवै॑र॒श्विना॒ त्विषि॑म॒श्विना॒ न भे॑ष॒जꣳ रू॒पम॒श्विना॑ भी॒मं भाम᳚म्⁠।) ॥११॥
पशुत्रये प्रयाजयाज्या आप्रियः
समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना⁠। त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट्थ् सु॒तः⁠। दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती⁠। सोम॑ꣳ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम्⁠॥ त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒ते⁠। अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती⁠। मद्ध्वा॒ रजा॑ꣳसीन्द्रि॒यम्⁠। इन्द्रा॑य प॒थिभि॑र् वहान्⁠॥ इन्द्रा॒येन्दु॒ꣳ॒ सर॑स्वती⁠। नरा॒शꣳसे॑न न॒ग्नहुः॑⁠ ॥ [५५] (१०) अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑⁠। भे॒ष॒जं भि॒षजा॑ सु॒ते⁠॥ आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्वती⁠। इन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य᳚म्⁠। इडा॑भिरश्विना॒विष᳚म्⁠। समूर्ज॒ꣳ॒ सꣳ र॒यिं द॑धुः⁠॥ अश्वि॑ना॒ नमु॑चेः सु॒तम्⁠। सोम॑ꣳ शु॒क्रं प॑रि॒स्रुता᳚⁠। सर॑स्वती॒ तमाभ॑रत्⁠। ब॒र्॒‌हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे⁠ ॥ [५६] (१०) क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः⁠। अ॒श्विभ्यां॒ न दुरो॒ दिशः॑⁠। इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚⁠। दु॒हे कामा॒न्थ्सर॑स्वती⁠॥ उ॒षासा॒ नक्त॑मश्विना⁠। दिवेन्द्र॑ꣳ सा॒यमि॑न्द्रि॒यैः⁠। स॒जां॒ना॒ने सु॒पेश॑सा⁠। सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या⁠॥ पा॒तं नो॑ अश्विना॒ दिवा᳚⁠। पा॒हि नक्त॑ꣳ सरस्वति⁠ ॥ [५७] (१०) दैव्या॑ होतारा भिषजा⁠। पा॒तमिन्द्र॒ꣳ॒ सचा॑ सु॒ते⁠॥ ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वती⁠। अ॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚⁠। ती॒व्रं प॑रि॒स्रुता॒ सोम᳚म्⁠। इन्द्रा॑य सुषवु॒र्मद᳚म्⁠॥ अश्वि॑ना भेष॒जं मधु॑⁠। भे॒ष॒जं नः॒ सर॑स्वती⁠। इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यशः॒ श्रिय᳚म्⁠। रू॒पꣳ रू॑पमधुः सु॒ते⁠॥ ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑⁠। श॒श॒मा॒नः प॑रि॒स्रुता᳚⁠। की॒लाल॑म॒श्विभ्यां॒ मधु॑⁠। दु॒हे धे॒नुः सर॑स्वती⁠॥ गोभि॒र्न सोम॑मश्विना⁠। मास॑रेण परि॒ष्कृता᳚⁠। सम॑धाता॒ꣳ॒ सर॑स्वत्या⁠। स्वाहेन्द्रे॑ सु॒तं मधु॑⁠ ॥ [५८] (१८) (न॒ग्नहुः॒ पात॑वे सरस्व त्यधुः सु॒ते᳚ऽष्टौ च॑) ॥१२॥
पशुत्रये वपादीनां याज्यानुवाक्याः
अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यम्⁠। नमु॑चेर्द्धि॒या सर॑स्वती⁠। आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्व॒सु⁠। म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे⁠॥ यम॒श्विना॒ सर॑स्वती⁠। ह॒विषेन्द्र॒मव॑द्‌र्धयन्न्⁠। स बि॑भेद ब॒लं (व॒लं) म॒घम्⁠। नमु॑चावासु॒रे सचा᳚⁠। तमिन्द्रं॑ प॒शवः॒ सचा᳚⁠॥ अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती⁠ ॥ [५९] (१०) दधा॑ना अ॒भ्य॑नूषत⁠। ह॒विषा॑ य॒ज्ञमि॑न्द्रि॒यम्⁠॥ य इन्द्र॑ इन्द्रि॒यं द॒धुः⁠। स॒वि॒ता वरु॑णो॒ भगः॑⁠। स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑तिः⁠। यज॑मानाय सश्चत⁠॥ स॒वि॒ता वरु॑णो॒ दध॑त्⁠। यज॑मानाय दा॒शुषे᳚⁠। आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑⁠। सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम्⁠ ॥ [६०] (१०) वरु॑णः ख्‍ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यम्⁠। भगे॑न सवि॒ता श्रिय᳚म्⁠। सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बल᳚म्⁠। दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत⁠॥ अश्वि॑ना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यम्⁠। अश्वे॑भिर् वी॒र्यं॑ बल᳚म्⁠। ह॒विषेन्द्र॒ꣳ॒ सर॑स्वती⁠। यज॑मानमवद्‌र्धयन्न्⁠॥ ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा⁠। हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा᳚⁠। सर॑स्वती ह॒विष्म॑ती⁠। इन्द्र॒ कम॑र्सु नोऽवत⁠॥ ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा⁠। सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती⁠। स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तुः⁠। इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्⁠ ॥ [६१] (१६) (उ॒भा सर॑स्वती॒ बल॑मिन्द्रि॒यं नरा॒ षट्च॑) ॥१३॥
पशुत्रये अनूयाजप्रैषाः
दे॒वं ब॒र्॒‌हिः सर॑स्वती⁠। सु॒दे॒वमिन्द्रे॑ अ॒श्विना᳚⁠। तेजो॒ न चख्‍षु॑र॒ख्‍ष्योः⁠। ब॒र्॒‌हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒वीर्द्वारो॑ अ॒श्विना᳚⁠। भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती⁠। प्रा॒णं न वी॒र्यं॑ न॒सि⁠। द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠ ॥ [६२] (१०) दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना᳚⁠। भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती⁠। बलं॒ न वाच॑मा॒स्ये᳚⁠। उ॒षाभ्यां᳚ दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ अ॒श्विना᳚⁠। सु॒त्रामेन्द्रे॒ सर॑स्वती⁠। श्रोत्रं॒ न कर्ण॑यो॒र्यशः॑⁠। जोष्ट्री᳚भ्यां दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠ ॥ [६३] (१०) दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚⁠। पय॒सेन्द्र॒ꣳ॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑ऽवत⁠। शु॒क्रं न ज्योतिः॒ स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒वा दे॒वानां᳚ भि॒षजा᳚⁠। होता॑रा॒विन्द्र॑म॒श्विना᳚⁠। व॒ष॒ट्का॒रैः सर॑स्वती⁠। त्विषिं॒ न हृद॑ये म॒तिम्⁠। होतृ॑भ्यां दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠ ॥ [६४] (१०) दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः⁠। सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚⁠। शूषं॒ न मद्ध्ये॒ नाभ्या᳚म्⁠। इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शꣳसः॑⁠। त्रि॒व॒रू॒थः सर॑स्वत्या॒ऽश्विभ्या॑मीयते॒ रथः॑⁠। रेतो॒ न रू॒पम॒मृतं॑ ज॒नित्र᳚म्⁠। इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠ ॥ [६५] (१०) दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑⁠। हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या᳚म्⁠। सर॑स्वत्याः सुपिप्प॒लः⁠। इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑⁠। ओजो॒ न जू॒तिमृ॑ष॒भो न भाम᳚म्⁠। वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒वं ब॒र्॒‌हिर्वारि॑तीनाम्⁠। अ॒द्ध्व॒रे स्ती॒र्णम॒श्विभ्या᳚म्⁠। ऊर्ण॑म्रदाः॒ सर॑स्वत्याः⁠ ॥ [६६] (१०) (दे॒वं ब॒र्॒‌हिर् दे॒वीर् द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना॑ दे॒वी जोष्ट्र॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती दे॒वा दे॒वानां᳚ भि॒षजा॑ वषट्का॒रैर् दे॒वीस्तिस्रस्ति॒स्रो दे॒वीः सर॑स्वती दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शꣳसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑र्दे॒वं ब॒र्॒‌हिर्वारि॑तीनां दे॒वो‌अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद् दे॒वान्)⁠। (स॒मिधा॒ऽग्निं दे॒वं ब॒र्॒‌हिः सर॑स्वत्या॒श्विना॒ सर्व॑व्ँवियन्तु⁠। द्वार॑स्ति॒स्रः संर्व॑ वियन्तु⁠। अ॒ज इन्द्र॒मोजो॒ऽग्निं परः॒ सर॑स्वतीम्⁠। नक्तं॒पूर्वः॒ सर॑स्वति⁠। अ॒न्यत्र॒ सर॑स्वति⁠। भि॒षक् पूर्वं॑ दुह इन्द्रि॒यम्⁠। अ॒न्यत्र॑ दधुरिन्द्रि॒यम्⁠। सौ॒त्रा॒म॒ण्याꣳ सु॑तासु॒ती⁠। अ॒ञ्जन्त्य॒यय्ँयज॑मानः) ॥१४॥
सूक्तवाकप्रैषः
अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीत⁠। अ॒यꣳ सु॑तासु॒ती यज॑मानः⁠। पच॑न् प॒क्तीः⁠। पच॑न् पुरो॒डाशा॑न्⁠। गृ॒ह्णन् ग्रहा॑न्⁠। ब॒द्ध्नन्न॒श्विभ्यां॒ छाग॒ꣳ॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य⁠। ब॒द्ध्नन्थ् सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म्⁠। ब॒द्ध्नन्निन्द्रा॑यर्‌ष॒भम॒श्विभ्या॒ꣳ॒ सर॑स्वत्यै⁠। सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभवत्⁠। अ॒श्विभ्यां॒ छागे॑न॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य⁠ ॥ [६७] (१०) सर॑स्वत्यै मे॒षेणेन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म्⁠। इन्द्रा॑यर्‌ष॒भेणा॒श्विभ्या॒ꣳ॒ सर॑स्वत्यै⁠। अख्‍ष॒ꣴ॒स्तान्मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒ताऽग्र॑भीषुः⁠। अवी॑वृधन्त॒ ग्रहैः᳚⁠। अपा॑ताम॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा⁠। सोमा᳚न्थ्सु॒राम्णः॑⁠। उपो॑ उक्थाम॒दाः श्रौ॒द्विमदा॑ अदन्न्⁠। अवी॑वृधन् ताङ्गू॒षैः⁠। त्वाम॒द्यर्‌ष॑ आर्‌षेयर्‌षीणां नपादवृणीत⁠। अ॒यꣳ सु॑तासु॒ती यज॑मानः⁠। ब॒हुभ्य॒ आसंग॑तेभ्यः⁠। ए॒ष मे॑ दे॒वेषु॒ वसु॒ वार्या य॑ख्‍ष्यत॒ इति॑⁠। ता या दे॒वा दे॑व॒दाना॒न्यदुः॑⁠। तान्य॑स्मा॒ आ च॒ शास्व॑⁠। आ च॑ गुरस्व⁠। इ॒षि॒तश्च॑ होत॒रसि॑ भद्र॒वाच्या॑य॒ प्रेषि॑तो॒ मानु॑षः⁠। सू॒क्त॒वा॒काय॑ सू॒क्ता ब्रू॑हि⁠ ॥ [६८] (१७) (इन्द्रा॑य॒ यज॑मानः स॒प्त च॑) ॥१५॥
पितृयज्ञयाज्यानुवाक्याः
उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह॒§14, आ नो॑ अग्ने सुके॒तुना᳚§15⁠। त्वꣳ सो॑म म॒हे भगं॒§16,त्वꣳ सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा§17⁠। त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒§18, त्वꣳ सो॑म पि॒तृभिः॑ सव्ँविदा॒नः§19⁠। बर्‌हि॑षदः पितर॒§20, आऽहं पि॒तॄन्§21⁠। उप॑हूताः पि॒तरो§22, ऽग्नि॑ष्वात्ताः पितरः§23⁠॥ अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्तानृ॑तु॒मतो॑ हवामहे⁠। नरा॒शꣳसे॑ सोमपी॒थय्ँय आ॒शुः⁠। ते नो॒ अर्व॑न्तः सु॒हवा॑ भवन्तु⁠। शं नो॑ भवन्तु द्वि॒पदे॒ शं चतु॑ष्पदे⁠॥ ये अ॑ग्निष्वा॒त्ता येऽन॑ग्निष्वात्ताः⁠ ॥ [६९] (१०) अ॒ꣳ॒हो॒मुचः॑ पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑⁠। परेऽव॑रे॒ऽमृता॑सो॒ भव॑न्तः⁠। अधि॑ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान्⁠॥ वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे जु॒षमा॑णाः कर॒म्भम्⁠। उ॒दीरा॑णा॒ अव॑रे॒ परे॑ च⁠। अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्ता ऋ॒तुभिः॑ सव्ँविदा॒नाः⁠। इन्द्र॑वन्तो ह॒विरि॒दं जु॑षन्ताम्⁠॥ यद॑ग्ने कव्यवाहन॒§24, त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवेदः§25⁠। मात॑लीक॒व्यैः§26⁠॥ ये ता॑तृ॒पुर्दे॑व॒त्रा जेह॑मानाः⁠। हो॒त्रा॒वृधः॒ स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः⁠। आऽग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाङ्⁠। स॒त्यैः क॒व्यैः पि॒तृभि॑र्घर्म॒सद्भिः॑⁠॥ ह॒व्य॒वाह॑म॒जरं॑ पुरुप्रि॒यम्⁠। अ॒ग्निं घृ॒तेन॑ ह॒विषा॑ सप॒र्यन्न्⁠। उपा॑सदं कव्य॒वाहं॑ पितृ॒णाम्⁠। स नः॑ प्र॒जाव्ँवी॒रव॑ती॒ꣳ॒ समृ॑ण्वतु⁠ ॥ [७०] (१७) (अन॑ग्निष्वात्ता॒ जेह॑मानाः स॒प्त च॑) ॥१६॥
ऐन्द्रो पशौ एकादश प्रयाजाः
होता॑ यख्‍षदि॒डस्प॒दे⁠। स॒मि॒धा॒नं म॒हद्यशः॑⁠। सुष॑मिद्ध॒व्ँवरे᳚ण्यम्⁠। अ॒ग्निमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। गा॒य॒त्रीं छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। त्र्यविं॒ गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒च्छुचि॑व्रतम्⁠। तनू॒नपा॑तमु॒द्भिद᳚म्⁠। यं गर्भ॒मदि॑तिर्द॒धे⁠ ॥ [७१] (१०) शुचि॒मिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। उ॒ष्णिहं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। दि॒त्य॒वाहं॒ गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षदी॒डेन्य᳚म्⁠। ई॒डि॒तव्ँवृ॑त्र॒हन्त॑मम्⁠। इडा॑भि॒रीड्य॒ꣳ॒ सहः॑⁠। सोम॒मिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। अ॒नु॒ष्टुभं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। त्रि॒व॒थ्सं गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠ ॥ [७२] (१०) वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षथ् सुबर्‌हि॒षद᳚म्⁠। पू॒ष॒ण्वन्त॒मम॑र्त्यम्⁠। सीद॑न्तं ब॒र्॒‌हिषि॑ प्रि॒ये⁠। अ॒मृतेन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। बृ॒ह॒तीं छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। पञ्चा॑विं॒ गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒द् व्यच॑स्वतीः⁠। सु॒प्रा॒य॒णा ऋ॑ता॒वृधः॑⁠ ॥ [७३] (१०) द्वारो॑ दे॒वीर्‌हि॑र॒ण्ययीः᳚⁠। ब्र॒ह्माण॒ इन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। प॒ङ्क्तिं छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। तु॒र्य॒वाहं॒ गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षथ्सु॒पेश॑से⁠। सु॒शि॒ल्पे बृ॑ह॒ती उ॒भे⁠। नक्तो॒षासा॒ न द॑र्‌श॒ते⁠। विश्व॒मिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। त्रि॒ष्टुभं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠ ॥ [७४] (१०) प॒ष्ठ॒वाहं॒ गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒त् प्रचे॑तसा⁠। दे॒वाना॑मुत्त॒मय्ँयशः॑⁠। होता॑रा॒ दैव्या॑ क॒वी⁠। स॒युजेन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। जग॑तीं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। अ॒न॒ड्वाहं॒ गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒त् पेश॑स्वतीः⁠ ॥ [७५] (१०) द्वि॒पदं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। उ॒ख्‍षाणं॒ गां न वयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍षच्छ॒तक्र॑तुम्⁠। हिर॑ण्यपर्णमु॒क्थिन᳚म्⁠। र॒श॒नां बिभ्र॑तव्ँव॒शिम्⁠। भग॒मिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। क॒कुभं॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। व॒शाव्ँवे॒हतं॒ गां न वयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠॥ होता॑ यख्‍ष॒थ्स्वाहा॑कृतीः⁠। अ॒ग्निं गृ॒हप॑तिं॒ पृथ॑क्⁠। वरु॑णं भेष॒जं क॒विम्⁠। ख्‍ष॒त्रमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। अति॑च्छन्दसं॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। बृ॒हदृ॑ष॒भं गाव्ँवयो॒ दध॑त्⁠। वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑⁠ ॥ [७६] (१७) (इ॒डस्प॒दे᳚ऽग्निं गा॑य॒त्रीं त्र्यवि᳚म्⁠। शुचि॑व्रत॒ꣳ॒ शुचि॑मु॒ष्णिहं॑ दित्य॒वाह᳚म्⁠। ई॒डेन्य॒ꣳ॒ सोम॑मन॒ष्टुभं॑ त्रिव॒थ्सम्⁠। सु॒ब॒र॒हि॒षद॑म॒मृतेन्द्रं॑ बृह॒तीं पञ्चा॑विम्⁠। व्यच॑स्वतीः सुप्राय॒णा द्वारो᳚ ब्रा॒ह्माणः॑ पा॒ङ्क्तिमि॒ह तु॑र्य॒वाह᳚म्⁠। सु॒पेश॑से॒ विश्व॒मिन्द्रं॑ त्रि॒ष्टुभं॑ पष्ठ॒वाह᳚म्⁠। प्रचे॑तसा स॒युजेन्द्रं॒ जग॑तीमि॒हान॒ड्वाह᳚म्⁠। पेश॑स्वतीस्ति॒स्त्रो भार॑तीः॒ पति॑व्ँवि॒राज॑मि॒ह धे॒नुं न⁠। सु॒रेत॑सं॒ त्वष्टा॑रं॒ पुष्टिं॑ द्वि॒पद॑मि॒होख्‍षाणं॒ न⁠। श॒तक्र॑तुं॒ भग॒मिन्द्रं॑ क॒कुभ॑मि॒ह व॒शाव्ँवे॒हतं॒ गां न⁠। स्वाहा॑कृतीः ख्‍ष॒त्रमति॑च्छन्दसं बृ॒हदृ॑ष॒भं गाव्ँवयः॑⁠। इ॒न्द्रि॒यमुषि॑वसु॒नव॑द॒शेहे᳚न्द्रिय॒मष्ट॑ नव दश॒ गां न वयो॒ दध॒थ् सर्व॑वेतु⁠।) ॥१७॥
ऐन्द्रो पशौ प्रयाजयाज्याः
समि॑द्धो अ॒ग्निः स॒मिधा᳚⁠। सुष॑मिद्धो॒ वरे᳚ण्यः⁠। गा॒य॒त्री छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। त्र्यवि॒र्गौर्वयो॑ दधुः⁠॥ तनू॒नपा॒च्छुचि॑व्रतः⁠। त॒नू॒नपाच्च॒ (त॒नू॒पाच्च) सर॑स्वती⁠। उ॒ष्णिक्छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। दि॒त्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधुः⁠॥ इडा॑भिर॒ग्निरीड्यः॑⁠। सोमो॑ दे॒वो अम॑र्त्यः⁠ ॥ [७७] (१०) अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। त्रि॒व॒थ्सो गौर्वयो॑ दधुः⁠॥ सु॒ब॒र्॒‌हिर॒ग्निः पू॑ष॒ण्वान्⁠। स्ती॒र्णब॑र्‌हि॒रम॑र्त्यः⁠। बृ॒ह॒ती छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। पञ्चा॑वि॒र् गौर्वयो॑ दधुः⁠॥ दुरो॑ दे॒वीर्दिशो॑ म॒हीः⁠। ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पतिः॑⁠। प॒ङ्क्तिः छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। तु॒र्य॒वाड् गौर्वयो॑ दधुः⁠ ॥ [७८] (१०) उ॒षे य॒ह्वी सु॒पेश॑सा⁠। विश्वे॑ दे॒वा अम॑र्त्याः⁠। त्रि॒ष्टुप् छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। प॒ष्ठ॒वाद्गौर्वयो॑ दधुः⁠॥ दैव्या॑ होतारा भिषजा⁠। इन्द्रे॑ण स॒युजा॑ यु॒जा⁠। जग॑ती॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। अ॒न॒ड्वान्गौर्वयो॑ दधुः⁠॥ ति॒स्र इडा॒ सर॑स्वती⁠। भार॑ती म॒रुतो॒ विशः॑⁠ ॥ [७९] (१०) वि॒राट्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। धे॒नुर्गौर्न वयो॑ दधुः⁠॥ त्वष्टा॑ तु॒रीपो॒ अद्भु॑तः⁠। इ॒न्द्रा॒ग्नी पु॑ष्टि॒वद्‌र्ध॑ना⁠। द्वि॒पाच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। उ॒ख्‍षा गौर्न वयो॑ दधुः⁠॥ श॒मि॒ता नो॒ वन॒स्पतिः॑⁠। स॒वि॒ता प्र॑सु॒वन्भग᳚म्⁠। क॒कुच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम्⁠। व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुः⁠॥ स्वाहा॑ य॒ज्ञव्ँवरु॑णः⁠। सु॒ख्‍ष॒त्रो भे॑ष॒जं क॑रत्⁠। अतिः॑ छन्दाः॒ छन्द॑ इन्द्रि॒यम्⁠। बृ॒हदृ॑ष॒भो गौर्वयो॑ दधुः⁠ ॥ [८०] (१४) (अम॑र्त्य स्तुर्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधु॒र् विशो॑ व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) ॥१८॥
ऐन्द्रो पशौ वपादीनां यज्यानुवाक्याः
व॒स॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः⁠। वस॑वस्त्रि॒वृता᳚ स्तु॒तम्⁠। र॒थ॒न्त॒रेण॒ तेज॑सा⁠। ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः⁠॥ ग्री॒ष्मेण॑ दे॒वा ऋ॒तुना᳚⁠। रु॒द्राः प॑ञ्चद॒शे स्तु॒तम्⁠। बृ॒ह॒ता यश॑सा॒ बल᳚म्⁠। ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः⁠॥ व॒र॒षाभि॑र्‌ऋ॒तुना॑ऽऽदि॒त्याः⁠। स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तम्⁠ ॥ [८१] (१०) वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा⁠। ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः⁠॥ शा॒र॒देन॒र्तुना॑ दे॒वाः⁠। ए॒क॒वि॒ꣳ॒श ऋ॒भवः॑ स्तु॒तम्⁠। वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय᳚म्⁠। ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः⁠॥ हे॒म॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः⁠। म॒रुत॑स्त्रिण॒वे स्तु॒तम्⁠। बले॑न॒ शक्व॑रीः॒ सहः॑⁠। ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः⁠॥ शै॒शि॒रेण॒र्तुना॑ दे॒वाः⁠। त्र॒य॒स्त्रि॒ꣳ॒शे॑ऽमृत॑ꣴ स्तु॒तम्⁠। स॒त्येन॑ रे॒वतीः᳚ ख्‍ष॒त्रम्⁠। ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः⁠ ॥ [८२] (१४) (व॒स॒न्तेन॑ ग्री॒ष्मेण॑ व॒र्॒‌षाभिः॑ शार॒देन॑ हेम॒न्तेन॑ शैशि॒रेण॒ षट्) ॥१९॥
ऐन्द्रो पशौ अनूयाजानां मैत्रावरिणप्रैषाः
दे॒वं ब॒र्॒‌हिरिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वं दे॒वम॑वद्‌र्धयत्⁠। गा॒य॒त्रि॒या छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। तेज॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠॥ दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वीर्दे॒वम॑वद्‌र्धयन्न्⁠। उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। प्रा॒णमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠ ॥ [८३] (१०) दे॒वी दे॒वव्ँव॑यो॒धस᳚म्⁠। उ॒षे इन्द्र॑मवद्‌र्धताम्⁠। अ॒नु॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। वाच॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वी दे॒वम॑वद्‌र्धताम्⁠। बृ॒ह॒त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। श्रोत्र॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠ ॥ [८४] (१०) दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वी दे॒वम॑वद्‌र्धताम्⁠। प॒ङ्क्त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। शु॒क्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠॥ दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वा दे॒वम॑वद्‌र्धताम्⁠। त्रि॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। त्विषि॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीता॒य्ँयज॑⁠ ॥ [८५] (१०) दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीर्व॑यो॒धस᳚म्⁠। पति॒मिन्द्र॑मवद्‌र्धयन्न्⁠। जग॑त्या॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। बल॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑⁠॥ दे॒वो नरा॒शꣳसो॑ दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वो दे॒वम॑वद्‌र्धयत्⁠। वि॒राजा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। रेत॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠ ॥ [८६] (१०) दे॒वो वन॒स्पति॑र्दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वो दे॒वम॑वद्‌र्धयत्⁠। द्वि॒पदा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। भग॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠॥ दे॒वं ब॒र्॒‌हिर्वारि॑तीनां दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वो (दे॒वं) दे॒वम॑वद्‌र्धयत्⁠। क॒कुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। यश॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠॥ दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृद्दे॒वमिन्द्र॑व्ँवयो॒धस᳚म्⁠। दे॒वो दे॒वम॑वद्‌र्धयत्⁠। अति॑च्छन्दसा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम्⁠। ख्‍ष॒त्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त्⁠। व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑⁠ ॥ [८७] (१५) (दे॒वं ब॒र्॒‌हिर् गा॑यत्रि॒या तेजः॑⁠। दे॒वीर्द्वार॑ उ॒ष्णिहा᳚ प्रा॒णम्⁠। दे॒वी दे॒वमु॒षे अ॑नु॒ष्टुभा॒ वाच᳚म्⁠। दे॒वी जोष्ट्री॑ बृह॒त्या श्रोत्र᳚म्⁠। दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती प॒ङ्क्त्या शु॒क्रम्⁠। दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा त्रि॒ष्टुभा॒ त्विषि᳚म्⁠। दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पतिं॒ जग॑त्या॒ बल᳚म्⁠। दे॒वो नरा॒शꣳसो॑ वि॒राजा॒ रेतः॑⁠। दे॒वो वन॒स्पति॑र् द्वि॒पदा॒ भग᳚म्⁠। दे॒वं ब॒र्॒‌हिर् वारि॑तीनां क॒कुभा॒ यशः॑⁠। दे॒वो अ॒ग्निः स्वि॑ष्ट॒कृदति॑च्छन्दसा ख्‍ष॒त्रम्⁠। वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तुर् वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु⁠। अ॒व॒द्‌र्ध॒य॒द॒व॒द्‌र्ध॒य॒ꣴ॒ श्च॒तुर॑वद्‌र्धता॒मेको॑ऽवद्‌र्धयꣴ श्च॒तुर॑वद्‌र्धयत्⁠।) ॥२०॥

Appendix (of Expansions)

{3, 4} Tai.Brā.2.6.3.4
अग्न॒ आयू॑ꣳषि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिषं॑ च नः⁠। आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म्⁠॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म्⁠। दध॒त् पोष॑ꣳ र॒यिं मयि॑⁠॥
{5, 6} Tai.Brā.2.6.3.4
पव॑मानः॒ सुव॒र्जनः॑⁠। प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्‌षणिः⁠। यः पोता॒ स पु॑नातु मा⁠॥ पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः⁠। पु॒नन्तु॒ मन॑ वो धि॒या⁠।
{7, 8} Tai.Brā.2.6.3.4
जात॑वेदः प॒वित्र॑वत्⁠। प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा⁠। शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त्⁠। अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ꣳ॒रनु॑⁠॥ यत्ते॑ प॒वित्र॑म॒र्चिषि॑⁠। अग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा⁠। ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे⁠॥
{9, 10} Tai.Brā.2.6.3.4
उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितः⁠। प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च⁠। इ॒दं ब्रह्म॑ पुनीमहे⁠॥ वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त्⁠। यस्यै॑ ब॒ह्वीस्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः⁠। तया॒ मद॑न्तः सध॒माद्ये॑षु⁠। व॒यꣴ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्⁠॥
{11} Tai.Brā.2.6.9.1
आच॑र्‌षणि॒प्रा वृ॑ष॒भो जना॑नाम्⁠। राजा॑ कृष्टी॒नां पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑⁠। स्तु॒तः श्र॑व॒स्यन्नव॒सोप॑म॒द्रिक्⁠। यु॒क्त्वा हरी॒ वृष॒णाऽऽया᳚ह्य॒र्वाङ्⁠॥
{12} Tai.Brā.2.6.9.1
वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑⁠। अꣳह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते⁠॥
{13} Tai.Brā.2.6.9.1
तꣳ स॒ध्रीची॑रू॒तयो॒ वृष्णि॑यानि⁠। पौꣴस्या॑नि नि॒युतः॑ सश्चु॒रिन्द्र᳚म्⁠। स॒मु॒द्रं न सिन्ध॑व उ॒क्थशु॑ष्माः⁠। उ॒रु॒व्यच॑स॒गिंर॒ आवि॑शन्ति⁠॥
{14} Tai.Brā.2.6.16.1
उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह उ॒शन्तः॒ समि॑धीमहि⁠। उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन् ह॒विषे॒ अत्त॑वे⁠॥
{15, 16} Tai.Brā.2.6.16.1
आ नो॑ अग्ने सुके॒तुना᳚⁠। र॒यिव्ँवि॒श्वायु॑पोषसम्⁠। मा॒र्डी॒कं धे॑हि जी॒वसे᳚⁠॥ त्वꣳ सो॑म म॒हे भग᳚म्⁠। त्वय्ँयून॑ ऋताय॒ते⁠। दख्‍षं॑ दधासि जी॒वसे᳚⁠॥
{17} Tai.Brā.2.6.16.1
"त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ " त्वꣳ सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा त्वꣳ रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था᳚म्⁠। तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑म भजन्त॒ धीराः᳚⁠॥ त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः᳚⁠। व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीꣳ रपो᳚र्णु वी॒रेभि॒रश्वै᳚र्म॒घवा॑ भवा नः⁠॥
{19} Tai.Brā.2.6.16.1
त्वꣳ सो॑म पि॒तृभिः॑ सव्ँविदा॒नोऽनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ⁠। तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यꣴ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम्⁠॥
{20, 21, 22} Tai.Brā.2.6.16.1
बर्‌हि॑षदः पितर ऊ॒त्य॑र्वागि॒मा वो॑ ह॒व्या च॑कृमा जु॒षध्व᳚म्⁠। त आ ग॒ताऽव॑सा॒ शं त॑मे॒नाथा॒स्मभ्य॒ꣳ॒ शय्ँयोर॑र॒पो द॑धात⁠॥ आऽहं पि॒तॄन्थ् सु॑वि॒दत्रा॑ꣳ अविथ्सि॒ नपा॑तं च वि॒क्रम॑णं च॒ विष्णोः᳚⁠। ब॒र्‌हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हाऽऽग॑मिष्ठाः⁠॥ उप॑हूताः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्‌हि॒ष्ये॑षु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑⁠। त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान्⁠॥
{23} Tai.Brā.2.6.16.1
अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑ सदः सदत सुप्रणीतयः⁠। अ॒त्ता ह॒वीꣳषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्॒‌हिष्यथा॑ र॒यिꣳ सर्व॑वीरं दधातन⁠॥
{24} Tai.Brā.2.6.16.2
"त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवेदः ", "मात॑लीक॒व्यैः " यद॑ग्ने कव्यवाहन पि॒तॄन् यख्‍ष्यृ॑ता॒वृधः॑⁠। प्र च॑ ह॒व्यानि॑ वख्‍ष्यसि दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ⁠॥ {२४] त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दोऽवा᳚ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा⁠। प्रादाः᳚ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑ख्‍षन्न॒द्धि त्वं दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वीꣳषि॑⁠। मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒ र्बृह॒स्पति॒र् ऋक्व॑भि र्वावृधा॒नः⁠। याꣴश्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्थ् स्वाहा॒ऽन्ये स्व॒धया॒ऽन्ये म॑दन्ति⁠॥
अनुवाकाः पञ्चशती
२० ८७